Χριστουγεννιάτικο τραπέζι με άρωμα ποντιακής παράδοσης

Οι ημέρες των Χριστουγέννων συνθέτουν ένα γιορτινό κλίμα αγάπης και ζεστασιάς, από το οποίο δεν μπορεί να λείπει το επίσημο τραπέζι με κάθε λογής λαχταριστά εδέσματα για τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Τις μέρες αυτές όλοι «ταξιδεύουμε» νοερά στις ιδιαίτερες πατρίδες μας μέσω των διηγήσεων των μεγαλυτέρων για τα ήθη, τα έθιμα αλλά και τις γευστικές απολαύσεις που χάνονται μέσα στο χρόνο.

Φέτος εμείς επιλέξαμε να στρώσουμε ένα ποντιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι όπως ακριβώς το έκαναν οι πρόγονοί μας.

Για τα Χριστούγεννα οι νοικοκυρές σε όλο τον Πόντο έβαζαν τα δυνατά τους στην κουζίνα παρασκευάζοντας πεντανόστιμες λιχουδιές, αλμυρές αλλά και γλυκές. Συνήθως έφτιαχναν αλευροχαλβά, κατμέρια και πουρμά (ένα σιροπιαστό γλυκό που θυμίζει το σαραγλί). Στην Τραπεζούντα οι νοικοκυρές ζύμωναν απαραιτήτως ψωμί και παρασκεύαζαν κουλούρια. Στην Ινέπολη ετοίμαζαν για τα Χριστούγεννα τα παραδοσιακά γλυκά «κετέ» και ισλί, ενώ στην Αμάσεια τα βασικά γιορτινά εδέσματα ήταν το κεσκέκι, το σουμπορεγί και το τζεβιζλί τσορέκ.

Από κανένα ποντιακό σπίτι και γιορτινό τραπέζι δεν έλειπε το χριστόψωμο, το οποίο ζυμωνόταν παραδοσιακά με καρύδια, και όταν το σέρβιραν το περιέχυναν με μέλι. Πάνω του δημιουργούσαν συνήθως παραστάσεις από τη γέννηση του Χριστού με αμύγδαλα.

Το κυρίως γεύμα των Ποντίων για τα Χριστούγεννα περιλάμβανε κάποιο ψητό, ενώ δεν έλειπαν ποτέ οι παραδοσιακές πίτες και οι σαρμάδες με μαυρολάχανα, οι οποίοι είχαν συμβολική σημασία καθώς το τύλιγμα των φύλλων του λάχανου συμβόλιζε τα σπάργανα του Χριστού. Πολλές οικοδέσποινες έφτιαχναν ακόμα πιλμένια ή μαντία.

Για το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι έφτιαχναν και τη βασιλόπιτά τους.  

• Στην κεντρική φωτογραφία του άρθρου: «Πεζουκλού τανέας». Η παντζαροσαλάτα αλά ποντιακά, πειραγμένη από τον νεαρό Πόντιο σεφ Σάββα Καρίπογλου. Στην… γκουρμέ εκδοχή της μπορεί να σταθεί περήφανα στο γιορτινό τραπέζι.