Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος εγκαινίασε το βράδυ της Δευτέρας (19//11) στη Βουλή την έκθεση «Ρήγας και Επανάσταση», που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συμπλήρωσης των 220 χρόνων από τον θάνατο του Ρήγα Βελεστινλή και αποτελεί προοίμιο των εκδηλώσεων που θα ακολουθήσουν με αφορμή τον εορτασμό της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821.
Η έκθεση, η οποία αναπτύσσεται στην αίθουσα «Ελευθέριος Βενιζέλος» και στο Περιστύλιο, επιχειρεί να αναδείξει μέσα από τεκμήρια που συγκεντρώθηκαν απ’ όλη την Ελλάδα (το Βελεστίνο, το Ναύπλιο, την Τήνο, το Μέτσοβο, τον Βόλο, τη Χίο, τη Ζαγορά, την Καστοριά, τη Σιάτιστα, τα Ιωάννινα) τους πνευματικούς και ιδεολογικούς όρους που οδήγησαν τον Ρήγα στη μετάβαση από τον λόγιο πατριωτισμό στη ριζοσπαστική επαναστατική δράση, όπως και στη δραματική κατάληξη με τον βίαιο και οδυνηρό θάνατο του ίδιου και των επτά συντρόφων του.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εγκαινιάζοντας την έκθεση, τόνισε μεταξύ άλλων πως «ο αγώνας του Ρήγα Φεραίου υπέρ της ελευθερίας παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος διαχρονικώς, και ιδίως στο πλαίσιο της σημερινής κρίσιμης συγκυρίας, όταν επιπροσθέτως συνειδητοποιούμε ότι ο Ρήγας Φεραίος αγωνίσθηκε για την ελευθερία κάθε υπόδουλου έθνους και λαού».
Ο Πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, στον χαιρετισμό του, υπογράμμισε ότι «μέσα απ’ όλη την τελευταία κρισιακή φάση, μπορούμε να ενατενίζουμε, κοιτώντας και προς το παρελθόν αλλά και στο παρόν, ότι τα διδάγματα του εθνομάρτυρα Ρήγα, με τη στάση ζωής του, θα είναι ζωντανά και για το μέλλον, όποτε κι αν χρειαστεί, όσες περισσότερες φορές κι αν χρειαστούν».
Η διαχρονικότητα του συμβολισμού
Καινοτόμο στοιχείο της έκθεσης αποτελεί η αναφορά σε ιστορικά και συλλογικά εγχειρήματα με σημείο αναφοράς τον οραματιστή και εθνομάρτυρα Ρήγα, τα οποία ανέδειξε στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της Βουλής:
- Οι πολιορκημένοι του Μεσολογγίου στο έργο οχύρωσης της πόλης έδωσαν τιμητικά το όνομά του στους προμαχώνες του τείχους.
- Το 1862 συγκροτήθηκε ο πολιτικός σύλλογος «Ρήγας Φεραίος» για τη διάδοση των φιλελεύθερων ιδεών αμέσως μετά την έξωση του Όθωνα με στόχο τη «διασφάλιση της επανάστασης» και την αποστολή στην Εθνοσυνέλευση αντιπροσώπων «αναμφισβήτου αρετής και φιλοπατρίας».
- Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο δημοκρατικός σύλλογος «Ρήγας», με ιδρυτή τον Ρόκο Χοϊδά, παρουσιάζει τον Ρήγα ως προπομπό της Βαλκανικής Ομοσπονδίας.
- Το 1937 ο λόχος «Ρήγας Φεραίος» ιδρύθηκε από Έλληνες εθελοντές που ταξίδεψαν στην Ισπανία για να αγωνιστούν στο πλευρό των Ισπανών δημοκρατών εναντίον των δυνάμεων του Φράνκο.
- Στην Εθνική Αντίσταση εναντίον των Γερμανών, το όνομα του Ρήγα εμφανίζεται σε πολλά έντυπα, σε τυπογραφείο και εφημερίδες, κυρίως στη γενέτειρά του τη Θεσσαλία, και χρησιμοποιείται επίσης από στρατιωτικό σώμα του ΕΛΑΣ.
- Πριν από πενήντα χρόνια το όνομα του Ρήγα Φεραίου επέλεξαν πολλοί φοιτητές και φοιτήτριες, νέες και νέοι, για να εκφράσουν το μήνυμα και τη δράση τους σε μερικές από τις πρώτες και πιο ηρωικές μαζικές ενέργειες του αντιδικτατορικού κινήματος της νεολαίας. Άφησαν αδρό αποτύπωμα, ακόμα και μέσα από τις ιστορικές καταθέσεις τους στα στρατοδικεία, και βέβαια με την παρουσία τους στο μετέπειτα μαζικό φοιτητικό κίνημα, στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, στις καταλήψεις της Νομικής, στις φοιτητικές επιτροπές αγώνα και τις άλλες συλλογικές μορφές αντίστασης.
Η έκθεση
Η έκθεση αποτελεί προοίμιο των εκδηλώσεων που θα ακολουθήσουν με αφορμή τον εορτασμό της συμπλήρωσης των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821. Στόχος της είναι να αναδείξει το έργο και το μαρτυρικό τέλος του Ρήγα και των επτά συντρόφων του τα χρόνια που προηγήθηκαν της Ελληνικής Επανάστασης και του Αγώνα που οδήγησε στη δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Ο Ρήγας σχεδίασε ένα επαναστατικό κίνημα που οραματιζόταν το πέρασμα από τον δεσποτισμό σε μια δημοκρατική πολιτεία, που περιλάμβανε όλους τους λαούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κυρίως της βαλκανικής χερσονήσου.
Μέσα από τις έξι ενότητες της έκθεσης αναδεικνύεται η σημασία της Χάρτας και τα δίκτυα επιρροής και δράσης του Ρήγα. Παρουσιάζονται σπάνιες παλαίτυπες εκδόσεις, χάρτες, εφημερίδες, κειμήλια και έργα τέχνης –πίνακες και γλυπτά– από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής και από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές από διάφορα μέρη της Ελλάδας.
Στα εγκαίνια παρέστησαν οι Αντιπρόεδροι της Βουλής Αναστασία Χριστοδουλοπούλου, Δημήτριος Κρεμαστινός, Γεώργιος Λαμπρούλης, Σπυρίδων Λυκούδης, η πρώην Πρόεδρος της Βουλής Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα, ενώ παρευρέθη επίσης πλήθος βουλευτών. Την τελετή τίμησε με την παρουσία του ο επίσκοπος Θεσπιών Συμεών ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου.
Παρευρέθησαν επίσης η υπουργός Προστασίας του Πολίτη Όλγα Γεροβασίλη, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Φώτης Κουβέλης, ο υπουργός Επικρατείας αρμόδιος για θέματα Καθημερινότητας του Πολίτη Αλέξανδρος Φλαμπουράρης, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας Παναγιώτης Ρήγας, η υφυπουργός Εσωτερικών Μαρίνα Χρυσοβελώνη, ο υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης Αναστάσιος Πετρόπουλος, ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τον Απόδημο Ελληνισμό Τέρενς Κουίκ, η υφυπουργός Οικονομικών Αικατερίνη Παπανάτσιου και η επικεφαλής του νομικού γραφείου του πρωθυπουργού, πρώην πρόεδρος του Αρείου Πάγου και πρώην πρωθυπουργός Βασιλική Θάνου.
Προσήλθαν εξάλλου οι πρέσβεις της Αυστρίας, της Ρουμανίας και της Σερβίας, χώρες με τις οποίες συνδέθηκε ο βίος και η επαναστατική δράση του Ρήγα. Εκπρόσωποι του πνευματικού κόσμου της χώρας, εκπρόσωποι φορέων και αρχών και πλήθος κόσμου, με έντονη την παρουσία των νέων ανθρώπων, έδωσαν επίσης το παρών στα εγκαίνια της εμβληματικής και ιστορικής έκθεσης.
- Φωτογραφίες: Βουλή των Ελλήνων / Αλ. Ελευθερίου.
