«Ένα απίστευτο χάος». Με αυτή τη φράση θα μπορούσε να περιγραφεί η πολιτική κατάσταση που επικρατεί στη Βρετανία μετά τις διαδοχικές παραιτήσεις υπουργών που αντιδρούν στο προσχέδιο της συμφωνίας για τη συντεταγμένη και οργανωμένη έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλέον η εξουσία της Τερέζας Μέι αμφισβητείται ανοιχτά· βουλευτές των Συντηρητικών που υποστηρίζουν το σκληρό Brexit έχουν ήδη συγκεντρώσει τις 48 επιστολές που απαιτούνται για την κατάθεση πρόταση μομφής.
«Γνωρίζω ότι μας περιμένουν δύσκολες μέρες», δήλωσε χθες η πρωθυπουργός απαντώντας σε έναν καταιγισμό ερωτήσεων από Βρετανούς βουλευτές.
Ήδη ο ευρωπαϊκός Τύπος έχει διαμορφώσει τα σενάρια για την επόμενη μέρα. Το πρώτο και πιο σημαντικό αφορά το πολιτικό μέλλον της Τερέζας Μέι. Η ψηφοφορία για πρόταση μομφής ξεκινά με την επιστολή μη εμπιστοσύνης που θα πρέπει να υπογράφεται από το 15% των βουλευτών. Για να πετύχει το «πραξικόπημα» των Τόρις θα πρέπει να ψηφίσουν υπέρ της πρότασης μομφής 158 από τους 315 βουλευτές. Εάν η νυν πρωθυπουργός βγει νικήτρια τότε θα έχει ενισχύσει τη θέση της, μιας και η διαδικασία δεν μπορεί να επαναληφθεί προτού συμπληρωθεί ένα έτος.
Εάν, ωστόσο, η Τερέζα Μέι ανατραπεί τότε θα επιλεγεί ένας νέος ηγέτης για τους Συντηρητικούς μεταξύ δύο υποψηφίων. Η διαδικασία, όμως, θα είναι χρονοβόρα κάτι που θα φέρει ανατροπές στην ατζέντα του Brexit. Και φυσικά υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο ο νέος πρωθυπουργός να θέλει να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους του «διαζυγίου» με τις Βρυξέλλες, έστω και αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ήδη αποκλείσει τις περαιτέρω διαβουλεύσεις.
(Φωτ.: EPA / Olivier Hoslet)
Η πορεία του Brexit θα κριθεί στη Σύνοδο της 25ης Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες και κυρίως τον Δεκέμβριο στο Λονδίνο οπότε το σχέδιο της συμφωνίας θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή των Κοινοτήτων. Εάν η Τερέζα Μέι συνεχίσει να βρίσκεται στο τιμόνι της χώρας τότε χρειάζεται την πλειοψηφία των 650 βουλευτών για να περάσει τη συμφωνία και να δικαιωθεί. Καθώς αυτό φαντάζει δύσκολο η πρωθυπουργός έχει ανάγκη τους βουλευτές του μικρού ενωτικού κόμματος της Βόρειας Ιρλανδίας (DUP), οι οποίοι όμως εμφανίζονται δυσαρεστημένοι.
Από την άλλη, το σενάριο σύμφωνα με το οποίο το κοινοβούλιο απορρίπτει τη συμφωνία έχει δύο παραμέτρους.
Η πρώτη παράμετρος είναι να ζητηθεί από την πρωθυπουργό να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους (το οποίο είναι πολύ δύσκολο αλλά όχι ανέφικτο). Το δεύτερο σενάριο αφορά και αυτό την Τερέζα Μέι, καθώς οι Εργατικοί πιθανότατα θα καταθέσουν πρόταση μομφής κατά της βρετανικής κυβέρνησης, οπότε θα προκηρυχθούν νέες εκλογές, οι δεύτερες σε διάστημα δύο ετών. Εκλογές μπορεί επίσης να προκηρυχθούν εάν το θελήσουν τα δύο τρίτα των βουλευτών, χωρίς την παρέμβαση των Εργατικών.
Εάν η Βουλή των Κοινοτήτων απορρίψει τη συμφωνία ή εάν δεν υπάρξουν νέες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στον νέο ηγέτη των Τόρις και στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα επίσης πολύ πιθανό σενάριο είναι η Βρετανία να αποχωρήσει χωρίς συμφωνία. Πρόκειται για το λεγόμενο no deal Brexit για το οποίο σχεδόν ουδείς διαφωνεί ότι θα είναι καταστροφικό για τη Βρετανία, ακόμη και αν θεωρητικά είναι προετοιμασμένη.
Το τελευταίο σενάριο, το οποίο κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος, αλλά η πρωθυπουργός το απορρίπτει κατηγορηματικά, είναι το ενδεχόμενο ενός νέου δημοψηφίσματος.
