Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,14% του ΑΕΠ (7,876 δισ. ευρώ) με βάση τους όρους της ενισχυμένης εποπτείας και έναντι στόχου 3,5% του ΑΕΠ, προβλέπει για το 2019 το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού. Στο σενάριο αυτό ενσωματώνονται τα ψηφισμένα μέτρα με το Μεσοπρόθεσμο, δηλαδή η μείωση των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου και η ταυτόχρονη υλοποίηση των αντίμετρων.
Με βάση αυτό το σενάριο θα υπάρξει το επόμενο έτος ένας δημοσιονομικός χώρος ύψους 0,64% του ΑΕΠ (1,223 δισ. ευρώ).
Παράλληλα, ωστόσο, υπάρχει και ένα εναλλακτικό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο δεν εφαρμόζονται η μείωση των συντάξεων και τα αντίμετρα, αλλά υλοποιούνται οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ (μείωση ΕΝΦΙΑ και ασφαλιστικών εισφορών κ.ά.). Στην περίπτωση αυτή, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώνεται το 2019 σε 3,56% του ΑΕΠ (6,775 δισ. ευρώ, με δημοσιονομικό χώρο 0,06% του ΑΕΠ), το οποίο και πάλι είναι υψηλότερο από τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ της ενισχυμένης εποπτείας (σ.σ. δηλαδή, μπορεί δημοσιονομικά να μην εφαρμοστεί το μέτρο της μείωσης των συντάξεων).
Στις νέες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται τα εξής:
- Βοήθεια στο σπίτι: Μετατρέπεται το τρέχον εργασιακό καθεστώς 3.000 εργαζομένων ορισμένου χρόνου σε αορίστου.
- Ειδική αγωγή: Πρόσληψη 4.500 εκπαιδευτικών και εξειδικευμένου προσωπικού σε θέσεις προσωπικού που τώρα καλύπτεται από ορισμένου χρόνου συμβάσεις. Η δαπάνη σήμερα καλύπτεται από πόρους του ΠΔΕ. Οι νέες προσλήψεις θα χρηματοδοτηθούν από τον τακτικό προϋπολογισμό χωρίς να μεταβληθεί το τρέχον όριο δαπανών του ΠΔΕ. Παράλληλα, θα μειωθεί ισόποσα το όριο για το προσωπικό ορισμένου χρόνου προκειμένου να μην μεταβληθεί ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων συνολικά.
- Επιδότηση ενοικίου: Επαναπροσδιορισμός της αντίστοιχης δράσης που είχε συμπεριληφθεί στις εξισορροπητικές παρεμβάσεις του Μεσοπρόθεσμου 2019-2022 με πιο στοχευμένα κριτήρια.
- Μείωση ασφαλιστικών εισφορών: Το μέτρο αφορά στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών και ειδικότερα στη μείωση του συντελεστή κύριας ασφάλισης κατά 1/3 και στην εφαρμογή της ελάχιστης εισοδηματικής βάσης για την επικουρική ασφάλιση και την εφάπαξ παροχή. Οι ανωτέρω ομάδες υπέστησαν σημαντική επιβάρυνση από τη μετάπτωση από την τεκμαρτή στην πραγματική εισοδηματική βάση με τη μεταρρύθμιση του 2016, ενώ η αύξηση των εισφορών οδήγησε σε μείωση τόσο του αριθμού των αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών όσο και στα δηλωθέντα εισοδήματά τους. Ως εκ τούτου, το μέτρο στοχεύει τόσο στην αναστροφή αυτής της τάσης, όσο και στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
- Επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών νέων: Η συγκεκριμένη δράση αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας των νέων και αναμένεται να οδηγήσει στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, συμβάλλοντας στη μείωση της ανεργίας των νέων, που είναι η υψηλότερη στην ΕΕ, αλλά και μειώνοντας το ποσοστό των νέων που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας. Το μέτρο αφορά σε νέους ηλικίας έως 24 ετών και συνίσταται στην επιδότηση του 100% των εισφορών των εργαζομένων και του 50% των εργοδοτικών εισφορών.
- Μείωση ΕΝΦΙΑ: Το μέτρο συνίσταται στη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% μεσοσταθμικά.
- Μείωση φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων: Το μέτρο συνίσταται στη σταδιακή μείωση του συντελεστή φορολόγησης από 29% σε 25% σε ορίζοντα τετραετίας και θα έχει δημοσιονομική επίπτωση από το 2020 και εξής.
- Μείωση φορολογίας διανεμόμενων κερδών: Το μέτρο αναφέρεται στη μείωση του φορολογικού συντελεστή επί των διανεμόμενων κερδών κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες και θα έχει δημοσιονομική επίπτωση από το 2020 και εξής.
Σημειώνεται ότι φέτος εκτιμάται πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,74% του ΑΕΠ (6,853 δισ. ευρώ) με δημοσιονομικό χώρο ύψους 0,24% του ΑΕΠ (445 εκατ. ευρώ).
Σύμφωνα με το προσχέδιο, τα βασικά μεγέθη του προϋπολογισμού αναμένεται να διαμορφωθούν το 2019 ως εξής:
- Το ΑΕΠ θα ανέλθει σε 190,094 δισ. ευρώ από 183,101 δισ. ευρώ φέτος. Θα υπάρξει ανάπτυξη 2,5% από 2,1% φέτος.
- Η ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί κατά 1,1% (από αύξηση 1% φέτος) και η δημόσια κατανάλωση θα αυξηθεί 0,6% (από αύξηση 0,2% φέτος).
- Οι ιδιωτικές επενδύσεις (ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου) θα αυξηθούν 11,9% (από αύξηση 0,8% φέτος).
- Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθούν 5,8% (από αύξηση 7,5% φέτος), ενώ οι εισαγωγές θα αυξηθούν 5,2% (από αύξηση 3,4% φέτος).
- Η ανεργία θα μειωθεί στο 18,2% από 19,9% φέτος, ενώ η απασχόληση θα αυξηθεί 1,8% (από αύξηση 1,7% φέτος).
- Ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 1,2%, έναντι ανόδου 0,6% φέτος, ως συνισταμένη των διαφορετικών επιδράσεων από τη μειούμενη πλεονάζουσα δυναμικότητα, τον αυξανόμενο προστατευτισμό στο διεθνές εμπόριο, την πορεία της διεθνούς τιμής του πετρελαίου και τη διατήρηση των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ στα σημερινά χαμηλά επίπεδα τουλάχιστον έως το καλοκαίρι του 2019 (παρά την απόφαση για λήξη της ποσοτικής χαλάρωσης τον προσεχή Δεκέμβριο).
