Ο πρώην αξιωματικός του τουρκικού ναυτικού Τζάφερ Τόπκαγια, που για χρόνια υπηρετούσε στο ΝΑΤΟ, έσπασε τη σιωπή του και μίλησε στην Deutsche Welle για όλα όσα έζησε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, την εμπειρία του στις τουρκικές φυλακές και τις αυθαιρεσίες του καθεστώτος Ερντογάν.
Μίλησε «για εκείνους που δεν μπορούν να μιλήσουν στον Τύπο, που δεν μπορούν να συναντήσουν δημοσιογράφους, που δεν μπορούν καν να δουν τους δικηγόρους τους επειδή είναι στη φυλακή και δεν μπορούν να αποδείξουν την αθωότητά τους».
Ο Τούρκος πρώην στρατιωτικός δηλώνει στην DW ότι «δεν φοβάται τον Ερντογάν ή τους συνεργάτες του ή τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες», καθώς και ότι θέλει να πει δημόσια τι συμβαίνει πραγματικά στην Τουρκία.
Ο Τόπκαγια είναι ένας από τους χιλιάδες αξιωματικούς του τουρκικού στρατού που είχαν κατηγορηθεί συλλήβδην ως υποστηρικτές του ισλαμιστή ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, του ανθρώπου που κατά τον Ερντογάν υποκίνησε την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία τον Ιούλιο του 2016. Στο πλαίσιο των μαζικών συλλήψεων βρέθηκαν εξαρχής στο στόχαστρο του Ερντογάν κυρίως στρατιωτικοί που υπηρετούσαν σε Δυτικές χώρες, τους οποίους ο Τούρκος πρόεδρος κάλεσε για «ακρόαση» στην Άγκυρα. Η «ακρόαση» σήμαινε στις περισσότερες περιπτώσεις φυλάκιση. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του Τόπκαγια.
Η δημοσιογράφος Τέρι Σουλτς με τον Τζαφέρ Τόπκαγια στις Βρυξέλλες
Μια τυπική διαδικασία που εξελίχθηκε σε κόλαση
Πολλοί στρατιωτικοί γνωρίζοντας τι τους περίμενε στην Τουρκία επέλεξαν να μην παραστούν στις επίμαχες «ακροάσεις», με συνέπεια η τουρκική κυβέρνηση να ακυρώσει τα διαβατήρια και τους μισθούς τους. Ο Τόπκαγια όμως αποφάσισε να πετάξει από τις Βρυξέλλες, όπου ζούσε, στην Άγκυρα, για να παραστεί στη συγκεκριμένη διοικητική διαδικασία από αίσθηση καθήκοντος, όπως λέει. Στην ακρόαση προσπάθησε να καταστήσει σαφές από την αρχή ότι δεν είχε καμία σχέση με το κίνημα Γκιουλέν. «Ποτέ δεν ήμουν κοντά στο κίνημα Γκιουλέν. Είμαι υπέρ του διαχωρισμού κράτους και θρησκείας, έλαβα Δυτική παιδεία. Σέβομαι όλες τις θρησκείες, όλες τις ιδεολογίες, αλλά δεν ανήκω σε καμία», αναφέρει στην DW. Μάλιστα, όπως αναφέρει, ένιωθε πάντα ασφαλής στους κόλπους του εκκοσμικευμένου τουρκικού στρατού, υπηρετώντας σε υψηλόβαθμη θέση στο ΝΑΤΟ.
Πίστευε έτσι ότι στην Άγκυρα δεν θα μείνει πάνω από δύο μέρες και ότι θα επέστρεφε άμεσα στην οικογένειά του στις Βρυξέλλες. Έπεσε έξω.
Η «συνάντηση» στο τουρκικό υπ. Άμυνας στην Άγκυρα ήταν απλώς μια καλοστημένη παγίδα για να συλληφθεί και να οδηγηθεί στις φυλακές υψίστης ασφαλείας Σιντζάν, όπου παρέμεινε για 16 μήνες. Οι πρώην συνάδελφοί του τον κατέταξαν στην κατηγορία «τρομοκράτης». O Tόπκαγια περιγράφει λεπτομερώς όσα έζησε και είδε στις τουρκικές φυλακές.
Για 12 μέρες κοιμόταν στο τσιμεντένιο πάτωμα με τα ίδια ρούχα και με ελάχιστο φαγητό, ακριβώς όπως και υπόλοιποι συγκρατούμενοί του – στρατιωτικοί, δικαστές, πανεπιστημιακοί, δημόσιοι υπάλληλοι, γιατροί. Ο ίδιος ήταν τυχερός και δεν έπεσε θύμα βασανιστηρίων, όπως άλλοι. Θυμάται μάλιστα ότι ένας άλλος στρατιωτικός αναγκάστηκε να υπογράψει ψευδές έγγραφο αποδοχής των κατηγοριών καθισμένος σε μια ηλεκτρική καρέκλα.
Στρατιωτικοί οδηγούνται στης φυλακές Σιντζάν την επαύριο του πραξικοπήματος (φωτ.: EPA / STR)
«Είμαστε αθώοι – Θα πρέπει να έχουμε θάρρος»
Ο Τόπκαγια αποφυλακίστηκε με περιοριστικούς όρους και υποχρέωση παρουσίας σε αστυνομικό τμήμα κάθε δύο μέρες, επειδή η έναρξη της δίκης του καθυστερούσε λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων ενοχής. Όταν τυχαία ανακάλυψε ένα παλιό του διαβατήριο που δεν είχε λήξει και το οποίο η τουρκική αστυνομία παρέλειψε να κατασχέσει, αποφάσισε να διαφύγει στις Βρυξέλλες. Αν και δεν θέλησε να πει περισσότερες λεπτομέρειες για το πώς τα κατάφερε, πλέον ζει κανονικά και πάλι στη βελγική πρωτεύουσα. Παρά τους φόβους για τη ζωή του αποφάσισε να δημοσιοποιήσει την ιστορία του, έχοντας την στήριξη της οικογένειάς του. Έφτιαξε μάλιστα και έναν λογαριασμό στο twitter, όπου περιγράφει αναλυτικά την εμπειρία του στις φυλακές και στον οποίο δεν διστάζει να ασκήσει ευθέως κριτική στις πρακτικές Ερντογάν.
«Με κάθε tweet νιώθω ανακούφιση και ξέρω ότι οι κακοί στην Τουρκία φοβούνται», λέει ο Τόπκαγια.
Φίλοι και συνάδελφοί του στο ΝΑΤΟ, με τους οποίους μίλησε η DW, εκφράζουν ωστόσο φόβους. «Έκανε κάτι που θαυμάζω και που δεν έχω εγώ το θάρρος να κάνω. Βγήκε από τη σκιά» ανέφερε κάποιος. «Το μακρύ χέρι του Ερντογάν είναι παντού. Προσπαθούν να βρουν πού μένουμε, κάνουν αναφορές για μας, και αν λάβουν εντολές, τις εκτελούν. Γι’ αυτό δεν έχουμε επαφές με την τουρκική κοινότητα του Βελγίου», είπε ένας άλλος.
Από την πλευρά του πάντως ο Τόπκαγια δεν μετανιώνει. Αντίθετα δηλώνει έτοιμος να αντιμετωπίσει τον ίδιο τον Ερντογάν και τους ανθρώπους του λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θα ήθελα να τους αντιμετωπίσω. Θα ήθελα να τους πω ότι πράττουν λάθος. Παίρνουν θάρρος επειδή οι αθώοι άνθρωποι φοβούνται. Είμαστε αθώοι, είμαστε στη σωστή πλευρά. Και θα πρέπει να έχουμε περισσότερο θάρρος».
- Πηγή: dw.com / Τέρι Σουλτς / Δήμητρα Κυρανούδη.
