Η σύλληψη –εδώ και ενάμιση χρόνο– του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον στην Τουρκία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στον Λευκό Οίκο. Για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Μάικ Πενς, ο κληρικός έχει την ύψιστη προτεραιότητα, σημειώνει σε ανάλυσή της η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt. Τώρα, σημειώνεται στο σχετικό δημοσίευμα, η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις σε δύο Τούρκους υπουργούς. Η Άγκυρα απάντησε αμέσως με τις δικές της κυρώσεις. Η διαμάχη μεταξύ των δύο εταίρων του ΝΑΤΟ απειλεί να κλιμακωθεί, όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο. Εάν οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις κυρώσεις τους, θα επηρεαστεί και η τουρκική οικονομία.
Οι αιτίες μπορούν να αναζητηθούν στην άτυπη συζήτηση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Τούρκου ομολόγου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις Βρυξέλλες. Στο περιθώριο της Διάσκεψης Κορυφής του ΝΑΤΟ, στις αρχές του μήνα, οι δύο είχαν συναντηθεί κατ’ ίδιαν.
Ο Ερντογάν έθεσε την υπόθεση της Τουρκάλας Εμπρού Οζκάν που κρατούνταν στο Ισραήλ με την κατηγορία ότι επιθυμούσε να μεταφέρει λαθραία χρήματα στη Χαμάς.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν υπήρξε μόνο ένας Τούρκος μεταφραστής. Δεν υπήρχε πρωτόκολλο. Από την πλευρά των ΗΠΑ, αυτό δεν είναι πλέον ασυνήθιστο – κατά τη συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στο Ελσίνκι, μόνο ένας διερμηνέας ήταν στην αίθουσα, κανένας άλλος. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει κανένα αρχείο της συζήτησης μεταξύ των δύο αρχηγών κρατών.
Αργότερα, ωστόσο, το προσωπικό του Λευκού Οίκου πληροφόρησε τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο Τραμπ ήθελε να βοηθήσει τον Ερντογάν στην υπόθεση Οζκάν. Ακριβώς μία μέρα μετά ακολούθησε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου για την υπόθεση Οζκάν, με αποτέλεσμα την απελευθέρωσή της.
Η Washington Post ανέφερε μετά την απελευθέρωση της Οζκάν ότι υπήρξε συμφωνία: Οζκάν αντί Μπράνσον. Λίγες μέρες μετά την απελευθέρωση της Οζκάν, ο Μπράνσον βγήκε από τη φυλακή, αλλά έκτοτε είναι σε κατ’ οίκον περιορισμό. Μία μέρα μετά την απελευθέρωση, ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε: «Η αναφορά ότι η απελευθέρωση της Οζκάν συνδέεται με χάρη στον Μπράνσον είναι αβάσιμη και όχι πραγματική».
Ήταν μπλόφα; Ναι και όχι. Πιθανώς η Τουρκία να ζητεί κάτι περισσότερο από την ανταλλαγή Οζκάν και Μπράνσον. Η Τουρκία ζητά τον Ισλαμιστή κληρικό Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει εξόριστος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η τουρκική ηγεσία και σχεδόν ολόκληρος ο πληθυσμός τον κατηγορούν για την απόπειρα πραξικοπήματος πριν από δύο χρόνια, κατα την οποία σκοτώθηκαν 251 άτομα.
Από τότε η Τουρκία ζητά την έκδοσή του. Όταν η αμερικανική κυβέρνηση έθεσε την υπόθεση του Αμερικανού πάστορα Μπράνσον, ο οποίος κρατείται στην Τουρκία, ο Ερντογάν είπε: «Έχετε κι εσείς έναν πάστορα».
Γιατί επιβλήθηκαν ξαφνικά κυρώσεις σε δύο Τούρκους υπουργούς, τον Δικαιοσύνης Αμπντουλχαμίτ Γκιουλ και τον Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού;
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι Αμερικανοί ανέμεναν ότι ο Μπράνσον θα απελευθερωθεί και θα μπορέσει να επιστρέψει στις ΗΠΑ. Δεδομένου ότι δεν έχει συμβεί αυτό, ο Τραμπ βρίσκεται τώρα υπό μεγάλη πίεση. Οι σχετικά χαλαρές κυρώσεις, οι οποίες απλώς «παγώνουν» τα διεθνή περιουσιακά στοιχεία των δύο Τούρκων υπουργών, θα μπορούσαν συνεπώς να είναι μόνο η αρχή.
Εάν οι κυρώσεις των ΗΠΑ ενάντια στην Τουρκία επεκταθούν, η οικονομία της χώρας απειλείται με οξεία κρίση, επειδή τα προγράμματα οικονομικής τόνωσης των τελευταίων ετών, που χρηματοδοτούνται με πολλά δάνεια, πρόκειται να λήξουν. Ως εκ τούτου η τουρκική οικονομία απειλείται σύντομα με αστάθεια, με καταστροφικές συνέπειες. Εάν η οικονομική ισχύς επιβραδυνθεί και καθώς οι τιμές στη χώρα συνεχίζουν να αυξάνονται, θα μπορούσε γρήγορα να προκληθεί ο λεγόμενος στασιμοπληθωρισμός (η οικονομία παραμένει στάσιμη και ο πληθωρισμός επιταχύνεται).
Η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ έχει ήδη εκπονήσει νομοσχέδιο την περασμένη εβδομάδα που δεν θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να υποστηρίξουν ένα διεθνές πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας για την Τουρκία. Έτσι, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη αποσταθεροποίηση της τουρκικής οικονομίας σε χρόνο μηδέν.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.
