Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζετε πώς λέγεται η πυρκαγιά στα ποντιακά;

Σύμφωνα με το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου του Άνθιμου Παπαδόπουλου, η πυρκαγιά στην ποντιακή διάλεκτο λεγόταν γιακούνιν, υπάρχουν όμως και οι εκδοχές γιαγκούνιν ή γιανγκίνιν, άψιμον (φωτιά) και βρούλα (φλόγα).

Ο Πόντος δοκιμάστηκε από τις φλόγες αρκετές φορές, όπως βλέπουμε παρακάτω:

• 1242: Απειλητική πυρκαγιά στην Τραπεζούντα.
• 1319: Μεγάλη πυρκαγιά στη Σινώπη.
• 1483: Ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια του Πόντου, ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα, παραδόθηκε στις φλόγες από απροσεξία του εκκλησιάρχη Ιωαννίκιου Περιστεριώτη, με συνέπεια να καούν τα χρυσόβουλα των Κομνηνών και πολλά κειμήλια, όπως ιερά λείψανα αγίων, άμφια, αρτοφόρια και άλλα χαρίσματα. Μετά την πυρκαγιά, η μονή επισκευάστηκε με την άδεια του σουλτάνου Βαγιαζίτ Β΄ (1481-1512) και μάλιστα της χορηγήθηκαν και προνόμια από τον ίδιο, τα οποία ενίσχυσε με ιδιαίτερο χρυσόβουλο και ο διάδοχος του Βαγιαζίτ, σουλτάνος Σελίμ Α΄.
• 1749: Μεγάλη πυρκαγιά στην Τραπεζούντα η οποία συνοδεύτηκε με την αιφνίδια παύση της πανώλης.
• 1838: Πυρκαγιά στην Οινόη κατά τη διάρκεια της οποίας κάηκαν 1.500 ελληνικά σπίτια.
• 1869: Πυρκαγιά καταστρέφει σχεδόν ολοκληρωτικά την Αμισό.
• 1880: Ο οικισμός Κατίκιοϊ (προάστιο της Αμισού) κάηκε από μεγάλη πυρκαγιά και ξαναχτίστηκε με νέο ρυμοτομικό σχέδιο και νέα οικοδομικά υλικά.
• 1878: Μεγάλη πυρκαγιά ξεσπά στην Τραπεζούντα.
• 1904: Τον Νοέμβριο του 1904 ξανακαίγεται η Ιερά Μονή Άγιου Γεώργιου Περιστερεώτα. Η πυρκαγιά προκάλεσε πολύ σημαντικές ζημιές τόσο στα κτίσματα, όσο και στην κινητή περιουσία της μονής. Πολλά δωμάτια κάηκαν και έπιπλα καταστράφηκαν. Γλίτωσαν ευτυχώς από την καταστροφή η εκκλησία και η βιβλιοθήκη της μονής, η οποία βρισκόταν μέσα σε λιθόκτιστο θολωτό, καθώς και το μαγειρείο και οι αποθήκες.

• Με πληροφορίες από την Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού (εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη) και από το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου, του Άνθιμου Α. Παπαδόπουλου.