Το όνομά της ήταν Νεικώ (σύμφωνα με το ταφικό επίγραμμα που βρέθηκε χαραγμένο σε πέτρα), έζησε μεταξύ του 2ου και 3ου αιώνα μ.Χ., και ήταν ένα επιφανές πρόσωπο στην κοινωνία της Σικίνου. Η τελευταία της κατοικία ήταν στο εντυπωσιακό ναόμορφο μαυσωλείο που φτιάχτηκε στην Επισκοπή Σικίνου κατά την όψιμη αρχαιότητα, και αργότερα μετατράπηκε σε τρουλλαίο βυζαντινό ναό. Μόλις πρόσφατα, όμως, οι αρχαιολόγοι βρήκαν τον κιβωτιόσχημο και πλούσια κτερισμένο τάφο ο οποίος είχε τοποθετηθεί σε τυφλό σημείο των υπογείων του μνημείου προκειμένου να μην εντοπιστεί από τυμβωρύχους.
«Είναι μια ταφή εκτός κλίμακας, δηλαδή πολύ πλούσια γι’ αυτό το νησί», τόνισε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρης Αθανασούλης.
Το εντυπωσιακό με το συγκεκριμένο μαυσωλείο είναι ότι ο τάφος της επιφανούς γυναίκας που είχε κατασκευαστεί με μεγάλες μαρμάρινες, καλοδουλεμένες πλάκες δεν βρισκόταν στις κανονικές κρύπτες στο υπόγειο του μνημείου, αλλά στο διπλό τοίχωμα που είχε φτιαχτεί σε ένα σημείο ανάμεσα σε δύο τοίχους. Στο κάτω μέρος του μνημείου, αναφέρει ο Δημήτρης Αθανασούλης, υπάρχουν και δύο μεγάλοι χώροι με δευτερεύοντες τάφους που έχουν συληθεί και ήταν πολύ πιο ταπεινοί από της γυναίκας. «Εκτός από το μαυσωλείο, ξεχωριστός ήταν και ο τάφος μέσα στον οποίο την έβαλαν», σημειώνει ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
Οι ανασκαφείς έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στο μαυσωλείο πολύ πρόσφατα. Στην αρχή νόμιζαν ότι πρόκειται για ναό του Απόλλωνα, όπως έλεγαν οι παλιές δημοσιεύσεις. «Τώρα τι έβλεπαν οι Βυζαντινοί και γιατί επέλεξαν αυτό το κτήριο να το κάνουν ναό, είναι κι αυτό ένα μυστήριο», σημείωσε ο Δημήτρης Αθανασούλης απαντώντας στην ερώτηση αν η μνήμη για τη Νεικώ οδήγησε αργότερα στη μετατροπή του μαυσωλείου σε ναό.
Η ανασκαφή του τάφου έχει τελειώσει και το υλικό έχει έρθει στην Αθήνα όπου θα συντηρηθεί, καθώς υπάρχουν οργανικά κατάλοιπα που θέλουν ειδική φροντίδα. «Έτσι, όταν θα ολοκληρωθεί η συντήρηση θα έχουμε πολύ περισσότερα στοιχεία», πρόσθεσε, και τόνισε ότι μεταξύ των κτερισμάτων ήταν και προσωπικά αντικείμενα της σημαντικής αυτής γυναίκας, όπως μια γραφίδα και ένας καθρέφτης.
