Υποβαθμισμένο προσχέδιο Συμπερασμάτων, έκτασης μισής μόνο σελίδας, το οποίο ωστόσο διατηρεί εν ζωή τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Τουρκίας, έβαλε στο τραπέζι των κρατών-μελών η βουλγαρική προεδρία, η οποία παράλληλα σέρβιρε ανεπαρκείς αναφορές για το Κυπριακό και τις κυπρογενείς υποχρεώσεις, θέτοντας σε συναγερμό τη Λευκωσία.
Το προσχέδιο, το οποίο εξασφάλισε ο «Φ», καταδεικνύει ότι η Σόφια επιχειρεί να παίξει ένα παιγνίδι σε δύο ταμπλό.
Από τη μια, αποφεύγει στο ειδικό μέρος του κειμένου να αναφερθεί στην υποψηφιότητα της Τουρκίας για ένταξη, με προφανή στόχο να ικανοποιήσει χώρες όπως η Αυστρία, η οποία απορρίπτει κάθε αναφορά στην ενταξιακή προοπτική της υποψήφιας χώρας, ενώ επαναλαμβάνει ότι δεν προβλέπεται το άνοιγμα νέων διαπραγματευτικών κεφαλαίων και περαιτέρω εργασία για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης.
Από την άλλη όμως, η προεδρία φροντίζει να περιλάβει αναφορά στο γενικό μέρος της διεύρυνσης (προοίμιο), σύμφωνα με την οποία «η Τουρκία παραμένει υποψήφια χώρα», κάτι που ικανοποιεί τόσο την Άγκυρα, όσο και τη Βρετανία και εκλαμβάνεται ως «σωσίβιο» στην ενταξιακή διαδικασία.
Το προσχέδιο Συμπερασμάτων, το οποίο ο «Φ» παραθέτει λέξη προς λέξη πιο κάτω, καταγράφει λόγω και της περιορισμένης έκτασής του, με «μινιμαλιστικό τρόπο» τις δεσμεύσεις της Τουρκίας, περιλαμβανομένων και των κυπρογενών υποχρεώσεων, υιοθετώντας ένα μάλλον ιδιαίτερα ήπιο λεκτικό έναντι της υποψήφιας χώρας, τόσο στο ζήτημα της επίλυσης του Κυπριακού, όσο και στο ζήτημα των τουρκικών προκλήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, θέματα τα οποία περιλαμβάνονται στο κείμενο, με ανεπαρκείς ωστόσο αναφορές.
Το προσχέδιο της βουλγαρικής προεδρίας αρκείται να καλέσει την Τουρκία να απέχει από ενέργειες που συμβάλλουν στην πόλωση, αποφεύγοντας να αναπαραγάγει προηγούμενα Συμπεράσματα που έκαναν λόγο για καταδίκη των «έκνομων δραστηριοτήτων» της Άγκυρας στην κυπριακή ΑΟΖ.
Ομοίως και στο Κυπριακό, το κείμενο καλεί την Τουρκία να δεσμευθεί και να συμβάλει σε λύση, αποφεύγοντας όμως να επιστρατεύσει προηγούμενες αναφορές της ΕΕ που επισήμαναν ότι η Άγκυρα οφείλει να συμβάλει «κατά συγκεκριμένο τρόπο» και ότι η συμβολή της είναι «κρίσιμη» για τη διευθέτηση του προβλήματος της Κύπρου.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, το περιεχόμενο του προσχεδίου προκάλεσε προβληματισμό στη Λευκωσία και ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης ζήτησε την ενίσχυση του κειμένου, με παρέμβαση που εκδήλωσε τόσο προς τη βουλγαρική προεδρία, όσο και προς άλλα κράτη-μέλη που διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση των Συμπερασμάτων, όπως η Αυστρία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Φ», με οδηγίες του κ. Χριστοδουλίδη, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στην ΕΕ κυκλοφόρησε κείμενο τροποποιήσεων του προσχεδίου, καθιστώντας σαφές ότι επιδιώκει Συμπερίληψη όλων των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας, αλλά και ενίσχυση του υφιστάμενου λεκτικού.
Ο Κύπριος ΥΠΕΞ κατέστησε μάλιστα σαφές ότι η ουσιαστική τροποποίηση του κειμένου αποτελεί προϋπόθεση για τη συγκατάθεση της Λευκωσίας στην έγκρισή του.
Κάτι που άλλωστε απαιτεί ομόφωνη απόφαση όλων των κρατών-μελών και συνεπώς έκαστο κράτος-μέλος διαθέτει τη δυνατότητα άσκησης βέτο.
Το προσχέδιο Συμπερασμάτων, που ετοίμασε η βουλγαρική προεδρία, μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο ΕΔΩ.
Σημειώνεται ότι τα προσχέδια Συμπερασμάτων για τις υπόλοιπες υποψήφιες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων έχουν περίπου τριπλάσια έκταση από το προσχέδιο για την Τουρκία.
Αυστριακός γρίφος
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι η Βιέννη εμφανίζεται να είναι εν μέρει ικανοποιημένη με το προσχέδιο της βουλγαρικής προεδρίας, ενώ την ίδια ώρα κοινοτικές πηγές δεν αποκλείουν να επιδιώξει τροποποίηση και ενίσχυση του λεκτικού, ούτως ώστε να παραπέμπει σε τερματισμό των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία.
Συναφείς πληροφορίες αναφέρουν ότι «η ισορροπία του κειμένου κρέμεται από μια κλωστή» και ότι «εάν η Αυστρία επιδιώξει μια τέτοια αναφορά στα Συμπεράσματα, διά της οποίας να κλείνει την πόρτα της ΕΕ στην Τουρκία, τότε θα υπάρξουν αντιδράσεις, από αρκετά κράτη-μέλη».
Σημειώνεται ότι η Αυστρία είχε ασκήσει βέτο, μπλοκάροντας τα Συμπεράσματα για την Τουρκία τον Δεκέμβριο του 2016 και μαζί και τα Συμπεράσματα όλων των άλλων υποψηφίων χωρών, αρνούμενη να προσυπογράψει αναφορές που διατηρούσαν ανοικτή την ευρωπαϊκή προοπτική για την Άγκυρα.
Τα τελευταία Συμπεράσματα της ΕΕ για την Τουρκία, όπως και γενικότερα για τη διεύρυνση, εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο 2015, προ 30 περίπου μηνών.
Τον Δεκέμβριο του 2016 και ως αποτέλεσμα του αυστριακού βέτο, η τότε σλοβακική προεδρία αναγκάστηκε να εκδώσει δική της δήλωση, η οποία εκ των πραγμάτων στερείτο του πολιτικού εκτοπίσματος των Συμπερασμάτων των «28».
Σε δύο ταμπλό η Σόφια
Η βουλγαρική προεδρία επιχειρεί μέσω του προσχεδίου Συμπερασμάτων να μοιράσει παιγνίδι και να ικανοποιήσει όλες τις τάσεις, εντός και εκτός ΕΕ και κυρίως την Τουρκία, για την οποία άλλωστε ο Μπόικο Μπορίσοφ συγκάλεσε και ειδική σύνοδο στη Βάρνα, στα τέλη Μαρτίου.
Ειδικότερα, το υποβαθμισμένο κείμενο, έκτασης μισής σελίδας, χωρίς ευθεία αναφορά στην ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας, επιδιώκει να ικανοποιήσει την Αυστρία, που κατέστησε σαφές ότι δεν πρόκειται να προσυπογράψει την έγκριση Συμπερασμάτων για την εν λόγω χώρα, εάν αναφέρονται σε καθεστώς υποψηφιότητας ή παραπέμπουν σε μελλοντική ένταξη, ή έστω αναφέρονται σε ενταξιακή διαδικασία.
Την ίδια πάντως ώρα, αν και υποβαθμισμένο, το προσχέδιο των Συμπερασμάτων ικανοποιεί την Τουρκία, η οποία όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ», γνωρίζει από πρώτο χέρι τις κινήσεις της Σόφιας και επιθυμεί διακαώς την έκδοση ενός ομόφωνου κειμένου των «28» που θα φωτογραφίζει, έστω, τη διατήρηση της ευρωπαϊκής της προοπτικής.
Αυτό επιτυγχάνεται μέσω αναφοράς στο «Διαπραγματευτικό Πλαίσιο», στο προσχέδιο για την Τουρκία, και μέσω γενικής αναφοράς στην παράγραφο 2 του προοιμίου του γενικού κειμένου για τη διεύρυνση, το οποίο αναφέρεται σε όλες τις υποψήφιες χώρες. Επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία παραμένει υποψήφια χώρα και εταίρος-κλειδί σε αρκετά ζητήματα».
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι την εν λόγω αναφορά επιδίωξε και το Λονδίνο, υποδεικνύοντας προς διάφορες κατευθύνσεις ότι δεν είναι δυνατόν να ζητείται από μια υποψήφια χώρα να συμμορφωθεί με τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις εάν δεν καταγράφεται ρητώς από πού πηγάζουν οι εν λόγω υποχρεώσεις, παραπέμποντας στην ιδιότητα της υποψήφιας προς ένταξη χώρας.
Το Λονδίνο φέρεται μάλιστα να πρωτοστατεί για την έκδοση Συμπερασμάτων για την Τουρκία, έστω και μέσω ενός λειψού και υποβαθμισμένου κειμένου, καθώς για 30 ολόκληρους μήνες η υποψήφια χώρα είχε μείνει χωρίς Συμπεράσματα Διεύρυνσης από την ΕΕ, κάτι που δημιουργεί την εικόνα ενός ντε φάκτο παγώματος της διαδικασίας.
Η Βρετανία ζητά πάντως ένα πιο «ισοζυγισμένο κείμενο», στο οποίο προσδοκά ότι θα καταγράφεται ο «θετικός ρόλος» που προσδίδει στην Τουρκία, στο μεταναστευτικό και στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Η Λευκωσία πιέζει για αλλαγές
Έντονη κινητοποίηση για τροποποίηση του προσχεδίου Συμπερασμάτων, προκειμένου να καταγράφει μια προς μια τις υποχρεώσεις της Τουρκίας στο Κυπριακό και στα κυπρογενή ζητήματα, καθώς και για ενίσχυση του λεκτικού, σημειώθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών. Ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης επικοινώνησε με τη βουλγαρική προεδρία, ενώ έδωσε οδηγίες στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία να ετοιμάσει έγγραφο τροποποιήσεων, το οποίο κυκλοφόρησε σε όλα τα κράτη-μέλη.
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι η Λευκωσία αναμένει ότι το επόμενο, τροποποιημένο προσχέδιο που θα υποβάλει η βουλγαρική προεδρία, θα λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ θα θέτει την Τουρκία προ των ευθυνών της, περιλαμβάνοντας όλες τις «κεκτημένες αναφορές» προηγούμενων Συμπερασμάτων. Το υπό διαμόρφωση κείμενο των Συμπερασμάτων αναμένεται να υποστεί τροποποιήσεις μέχρι να υιοθετηθεί στις 26 Ιουνίου από τους υπουργούς Εξωτερικών.
Η διαδικασία έγκρισής του απαιτεί ομοφωνία και κατά συνέπεια, έκαστο κράτος-μέλος διατηρεί το δικαίωμα άσκησης βέτο.
- Πηγή: philenews.com / Παύλος Ξανθούλης.
