«Στις 19 Μαΐου του 1919 ο Κεμάλ έφτασε στην Σαμψούντα και έδωσε την εντολή στον Τοπάλ Οσμάν να σβήσει κάθε ίχνος των Ελλήνων. Δεν ήξερε, όμως, ότι δεν μπορεί να σβήσει τα ίχνη μας. Η σημερινή εκδήλωση υποδηλώνει την αποτυχία του. Από σήμερα θα είμαστε πιο κοντά, και αργά ή γρήγορα τα εδάφη του Πόντου θα γίνουν και πάλι ελεύθερα» δήλωσε ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ, συγγραφέας και ακτιβιστής ποντιακής καταγωγής. Ο κεντρικός ομιλητής της κοινής εκδήλωσης μνήμης των τριών ποντιακών ομοσπονδιών για τη Γενοκτονία των Ποντίων, στη Θεσσαλονίκη, έκλεισε την ομιλία του με τα λόγια αυτά, ξεσηκώνοντας τον κόσμο. Και είχε δίκιο.
Τα ίχνη των Ποντίων βρίσκονταν παντού στην πλατεία της Αγίας Σοφίας, γύρω από το μνημείο της Γενοκτονίας και στο δρόμο μέχρι το τουρκικό Προξενείο όπου επιδόθηκε το ψήφισμα της εκδήλωσης.
Μόνον ακούγοντας τα λόγια του Τσιλινγκίρ, μπορούσε να εξηγήσει κανείς γιατί ένιωθε ρίγη συγκίνησης, όταν στην αρχή της εκδήλωσης, κατά τη διάρκεια της επιμνημόσυνης δέησης, καθώς έβλεπε δεκάδες νέους και νέες, κρατώντας τα λάβαρα των οργανώσεών τους, είτε φορώντας τις παραδοσιακές ποντιακές στολές είτε μπλουζάκια με μηνύματα για τη Γενοκτονία, να έχουν περικυκλώσει το μνημείο.
Τα ίχνη των Ποντίων όχι μόνον δεν έσβησαν, αλλά ήταν εκεί, μέσω της νεολαίας των Ποντίων, για να αγκαλιάσουν το μνημείο της Γενοκτονίας, να αποτίσουν φόρο τιμής στους προγόνους τους και να υποδηλώσουν με την παρουσία τους την αποτυχία του Μουσταφά Κεμάλ και των συνεργατών του στα σχέδιά τους.
Ο Ταμέρ Τσιλινγκίρ, κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση των ΠΟΕ, ΠΟΠΣ, ΠΟΣΕΠ
Η ομιλία του Ταμέρ Τσιλινγκίρ ήταν η κορυφαία στιγμή της εκδήλωσης. Είχε φτάσει εκεί μιάμιση ώρα πριν από την έναρξή της και διάβαζε το λόγο του με τον μεταφραστή του. Κάθε λίγο και λιγάκι τον διέκοπταν Πόντιοι που ήθελαν να του σφίξουν το χέρι και να φωτογραφηθούν μαζί του. Εκείνος, ευδιάθετος, δεν χάλασε το χατίρι κανενός. Από τα μεγάφωνα ακούγονταν τραγούδια του Πόντου καθώς και ιστορίες από τη Γενοκτονία.
Σιγά-σιγά ο κόσμος άρχισε να γεμίζει την πλατεία μπροστά στην Αγία Σοφία. Το μεγαλύτερο ποσοστό των παρευρισκομένων ήταν νέοι.
Ήταν τα ίχνη των Ποντίων που συνεχίζουν να υποδηλώνουν έμπρακτα την αποτυχία των σχεδίων του Κεμάλ. «Κεμάλ γενοκτόνε, είμαστε αυτοί που δεν γενοκτόνησες» έγραφαν πολλές από τις μπλούζες που φορούσαν οι νέοι και οι νέες που βρέθηκαν στην εκδήλωση.
Επίσημοι και πολιτικοί άρχισαν να γεμίζουν τις καρέκλες μπροστά από την εξέδρα. Οι τρεις πρόεδροι των ομοσπονδιών –Χρήστος Τοπαλίδης (ΠΟΕ), Χριστίνα Σαχινίδου (ΠΟΠΣ) και Σέργιος Καλπαζίδης (ΠΟΣΕΠ)– έτρεχαν προκειμένου να τακτοποιήσουν και τις τελευταίες λεπτομέρειες. Παρόντες ήταν οι βουλευτές Γιάννης Αμανατίδης, Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, Γιάννης Αντωνιάδης, Δημήτρης Μάρδας, Κώστας Γκιουλέκας, Σταύρος Καλαφάτης, Σάββας Αναστασιάδης, Θεόδωρος Καράογλου, Γιώργος Λαζαρίδης, Μάρκος Μπόλαρης, Γιάννης Δελής, Γιάννης Σαρίδης, Σωκράτης Φάμελλος· ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας και η αντιπεριφερειάρχης Βούλα Πατουλίδου, οι δήμαρχοι Γιάννης Μπουτάρης και Σίμος Δανιηλίδης· ο Γιώργος Παρχαρίδης και όλοι σχεδόν οι πρόεδροι των ποντιακών σωματείων· οι βετεράνοι πολιτικοί Στέλιος Παπαθεμελής και Παναγιώτης Ψωμιάδης, κ.ά.
Στις 18:30 πραγματοποιήθηκε η επιμνημόσυνη δέηση, μπροστά στο μνημείο Γενοκτονίας. Στην άκρη της πλατείας μοίραζαν ελιές, κόλλυβα και τσίπουρο. Όταν οι ιερείς Ιωακείμ και Ειρηναίος έψαλαν «αιωνία τους η μνήμη» για τους 353.000 Πόντιους που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας, όλος ο κόσμος έψαλε μαζί τους. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων στο μνημείο από τους προέδρους των τριών ομοσπονδιών.
Η ενός λεπτού σιγή που τηρήθηκε στη μνήμη των νεκρών ολοκλήρωσε το κομμάτι της εκδήλωσης που αφορούσε το μνημείο. Όλοι πέρασαν μπροστά στην εξέδρα, για τους χαιρετισμούς των προέδρων των ομοσπονδιών και την ομιλία του Ταμέρ Τσιλινγκίρ.
Ο Χρήστος-Δημήτριος Τοπαλίδης (ΠΟΕ) απηύθυνε τον πρώτο χαιρετισμό, επισημαίνοντας πως η προσέγγιση της ελληνικής πολιτείας παραμένει επετειακή. «Δυστυχώς η προσέγγιση της ελληνικής πολιτείας για τη Γενοκτονία των Ποντίων παραμένει επετειακή. Είκοσι τέσσερα χρόνια μετά την αναγνώριση της 19ης Μαΐου ως ημέρα μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου από την Βουλή των Ελλήνων εξακολουθούμε να απαιτούμε από την ελληνική πολιτεία να αναλάβει πρωτοβουλία για την διεθνή αναγνώριση.
Ο πρόεδρος της ΠΟΕ Χρήστος-Δημήτριος Τοπαλίδης καταθέτει στεφάνι
»Απευθύνομαι σε εσάς τους ποντιακής καταγωγής βουλευτές αλλά και το σύνολο της Βουλής, αρκετοί από τους οποίους βρίσκεστε εδώ. Ήρθε η ώρα να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων προκειμένου το θέμα της Γενοκτονίας να βρεθεί ψηλά στη λίστα των θεμάτων του υπουργείου Εξωτερικών. Το οφείλετε στις ψυχές των 353.000 γενοκτονημένων προγόνων μας, στις εκατοντάδες χιλιάδες που ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρογονικές τους εστίες, και τους αμέτρητους άλλους που παρέμειναν ως μουσουλμάνοι στην πατρώα γη και βιώνουν διώξεις από το τουρκικό κράτος. Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να νικήσουμε, και θα νικήσουμε» είπε.
Σέργιος Καλπαζίδης, πρόεδρος της ΠΟΣΕΠ
Ο Σέργιος Καλπαζίδης (ΠΟΣΕΠ), μιλώντας στην εκδήλωση, μεταξύ άλλων είπε: «Σήμερα οι Πόντοι είμαστε πιο ενωμένοι από ποτέ. Σήμερα μετά από 13 χρόνια είμαστε όλες οι ομοσπονδίες εδώ και διεκδικούμε ενωμένοι την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Στέλνουμε μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση, και στη γειτονική χώρα, ότι πρέπει να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και να πράξει το ελάχιστο. Να ζητήσει συγγνώμη για τα εγκλήματα που έπραξαν οι πρόγονοί τους. Αλλά σήμερα η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Γενοκτονία. Εμείς δεν θέλουμε εκδίκηση, αλλά απαιτούμε δικαίωση από τη διεθνή κοινότητα ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον».
Η Χριστίνα Σαχινίδου, πρόεδρος της ΠΟΠΣ
«Είμαστε εδώ για να δώσουμε μαζί τον κοινό αγώνα. Να βροντοφωνάξουμε ότι δεν θα επιτρέψουμε νέες γενοκτονίες» δήλωσε μεταξύ άλλων η Χριστίνα Σαχινίδου (ΠΟΠΣ). «Άδικα προσπαθούν να μας πείσουν να ξεχάσουμε. Δεν ζητάμε από τη Βουλή την αναγνώριση του δικαιώματος στη μνήμη. Αυτό το είχαμε ανέκαθεν. Ζητάμε την αναγνώριση της Γενοκτονίας που θα πρέπει να μπει στην ατζέντα του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Ελπίζω να ακουστεί επιτέλους η φωνή μας. Η ουσιαστική αναγνώριση στο εσωτερικό θα δώσει ώθηση στον αγώνα για τη διεθνή αναγνώριση. Ο αγώνας μας είναι καθήκον απέναντι στην πολιτισμένη ανθρωπότητα. Εμείς μάθαμε να γονατίζουμε μόνον στους νεκρούς μας. Ας είναι η κίνηση αυτή μια απάντηση στην γείτονα χώρα».
Μετά το τέλος των ομιλιών, στην εξέδρα ανέβηκαν δώδεκα Πόντιοι τραγουδιστές, που υπό την καθοδήγηση του Αχιλλέα Βασιλειάδη και με τη συνοδεία της λύρας και δύο νταουλιών, ξεσήκωσαν ρίγη συγκίνησης ερμηνεύοντας το «Η Ρωμανία πάρθεν» και το «Αητέντς επαραπέτανεν».
Μελανό σημείο της όλης εκδήλωσης αποτέλεσε η επίθεση που δέχθηκε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης κατά τη διάρκεια της υποστολής της σημαίας, μπροστά στον Λευκό Πύργο.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με πορεία προς το τουρκικό προξενείο. Την πορεία οδηγούσε μια πομπή με 15 μαυροφορεμένες γυναίκες οι οποίες κρατούσαν στα χέρια τους κεριά, εις μνήμην των 353.000 γενοκτονημένων Ελλήνων του Πόντου. Μόλις η πορεία έφτασε μπροστά στο τουρκικό προξενείο σταμάτησε μπροστά στις κλούβες της αστυνομίας, ενώ αντιπροσωπεία από τις τρεις ομοσπονδίες πέρασε τον κλοιό και κόλλησε το ψήφισμα της εκδήλωσης στο δέντρο που βρίσκεται μπροστά στο προξενείο. Η εκδήλωση έκλεισε με τον κόσμο να τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο, λίγα μέτρα πιο πέρα.
Κείμενο: Αντώνης Ρεπανάς
Φωτογραφίες: Life Events για το pontos-news.gr.
- Διαβάστε περισσότερα για τη Γενοκτονία των Ποντίων και συγκλονιστικές Μαρτυρίες στις σχετικές ενότητες του pontos-news.gr.
