Η απουσία του Πόντιου διανοούμενου, γιατρού, πολιτικού και ιστορικού ηγέτη της Αριστεράς Ιωάννη Πασαλίδη που διακρινόταν για το ήθος, την ακεραιότητα, την εντιμότητα και την αγωνιστικότητά του, είναι αισθητή παρά ποτέ σε μια εποχή όπου η ελληνική κοινωνία μοιάζει να έχει κάνει βήματα οπισθοδρόμησης σε όλους τους τομείς. Με αφορμή την τιμητική εκδήλωση για τα 50 χρόνια από το θάνατο του «γιατρού των φτωχών» την οποία διοργανώνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων, την Πέμπτη 17 Μαΐου, μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εγγονός του, δικηγόρος Ιωάννης Νισύριος.
«Μετριοπαθής και ασυμβίβαστος συγχρόνως…» ήταν, για τον εγγονό του, ο Πασαλίδης.
Για τους δικούς του ανθρώπους, τους συγγενείς, τους πολυάριθμους γνωστούς και φίλους ήταν ο γιατρός των «φτωχών», ο πρόσφυγας, ο επιστήμονας με την εξαιρετική καλλιέργεια, με την ευρύτητα του πνεύματος και τη ζεστή καρδιά, ο συνάνθρωπος. Κράτησε την ενότητα της ΕΔΑ και το τιμόνι της ηγεσίας της με σταθερό χέρι, από την ίδρυση μέχρι και τη διάλυσή της την περίοδο της δικτατορίας, έχοντας κερδίσει την καθολική αποδοχή των συντρόφων του, αλλά και την εκτίμηση πολιτικών του αντιπάλων.
Ακόμη και έναν χρόνο πριν από το θάνατό του σε προχωρημένη ηλικία συνέχισε να εμπνέει, ενώ η παρουσία του και μόνο εκπροσωπούσε μια μεγάλη «απειλή» για τη χούντα. Η δικτατορία του επέβαλε κατ’ οίκον περιορισμό στο σπίτι που διέμενε στη Θεσσαλονίκη.
Στην κηδεία του, η χουντική ασφάλεια κατέγραψε όχι μόνο όσους κατέθεσαν στεφάνι, αλλά και τα ανθοπωλεία που τα κατασκεύασαν…
Ως μαιευτήρας, ο Πασαλίδης έγινε γνωστός ως ο «γιατρός των φτωχών» γιατί δεν έπαιρνε χρήματα από φτωχές γυναίκες που ξεγέννησε και μάλιστα …έδινε, σε όσους δεν είχαν, τα εισιτήρια για να γυρίσουν σπίτι τους με το νεογέννητο παιδί τους. Δεν διέθετε ακίνητη περιουσία, αλλά είχε την αγάπη του κόσμου και ιδιαίτερα του προσφυγικού στοιχείου, καθώς ήταν και ο ίδιος πρόσφυγας, με καταγωγή από τη Σάντα Τραπεζούντας του Πόντου.
Είχε στην καρδιά του την Καλαμαριά, για το προσφυγικό της στοιχείο, από εκεί ξεκινούσε κάθε προεκλογική εκστρατεία κι εκεί είχε εκφράσει την επιθυμία να ταφεί μετά το θάνατο του, όπως και συνέβη.
Ο Ι. Πασαλίδης είχε τρία παιδιά, δύο γιους, γιατρούς, καθώς και μια κόρη, τη μητέρα του Ιωάννη Νισύριου, η οποία ήταν κι εκείνη δικηγόρος. Ο εγγονός του Ι. Πασαλίδη είχε έρθει πιο κοντά στον παππού του, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, όταν ο ιστορικός ηγέτης της Αριστεράς είχε υποχρεωθεί σε περιορισμό κατ’ οίκον.
Ο Ιωάννης Νισύριος ήταν τότε σε μικρή ηλικία τότε και θυμάται τις προσωπικές τους στιγμές. Όμως, γνωρίζει και από διηγήσεις της μητέρα του «η οποία ήταν διαρκώς στο πλευρό του Ιωάννη Πασαλίδη και τον ακολουθούσε τα βήματα του» πολλές από τις λεπτομέρειες της πολιτικής του διαδρομής του παππού του, κάποιες άγνωστες στο ευρύ κοινό. Ακολουθεί απόσπασμα της συνέντευξης του Ιωάννη Νισύριου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Φάνη Γρηγοριάδη:
Εσείς τι θυμάστε από τον Ι. Πασαλίδη, τον παππού σας;
«Όταν η δικτατορία του επέβαλε εγκλεισμό κατ’ οίκον, εγώ ήμουν εννέα χρονών. Δεν κατάλαβα τίποτε, από όλο αυτό τότε, ουδέποτε με έκανε να αισθανθώ ότι κάτι πήγαινε άσχημα, ίσα – ίσα, που τον είχα περισσότερο κοντά μου. Ακούγαμε μουσική από δίσκους, Προκόπιεφ, Τσαϊκόφσκι, μου έδειχνε στρατηγικές στο σκάκι… μου έδειχνε σχέδια επίθεσης και άμυνας…».
Η δικτατορία είχε δώσει εντολή να καταγράφονται ποιοι τον επισκέπτονται, εκτός από τους συγγενείς. Δύο αστυνομικοί, ήταν εκεί, ο ένας έξω από την πόρτα μας και ο άλλος στην είσοδο της πολυκατοικίας, στην οδό Χρυσοστόμου Σμύρνης 21 (τότε ήταν 23). Το σπίτι, δεν ήταν δικό του, ήταν του θείου μου.
Ο Ιωάννης Πασαλίδης δεν είχε ακίνητη περιουσία.
Είναι αλήθεια, ότι στην κηδεία του επί δικτατορίας έγινε κάθε προσπάθεια να αποτραπεί η προσέλευση κόσμου;
Ο Πασαλίδης απεβίωσε στις 15 Μαρτίου 1968 σε ηλικία ογδόντα οκτώ χρονών και ετάφη, υπό το «άγρυπνο βλέμμα» της δικτατορίας, σε καθεστώς έντονης αστυνομοκρατίας, στην Καλαμαριά. Στην κηδεία του, επειδή δεν άφησαν να το δημοσιοποιήσουμε, στείλαμε ένα τηλεγράφημα στην Αθήνα και έγραφε : «Ιωάννη Πασαλίδη – Ιατρόν» μόνο. Και το κηδειόχαρτο, το ίδιο έγραφε. Η ασφάλεια ανέφερε σε έγγραφο της, ότι παραβρέθηκαν τριακόσια άτομα στην κηδεία του.
Η ασφάλεια κατέγραψε ακόμη και τα άτομα που κατέθεσαν στεφάνι, αλλά και τα… ανθοπωλεία που έστειλαν τα στεφάνια… Ήταν δύο κεντρικά ανθοπωλεία της Θεσσαλονίκης και κατέθεσαν στεφάνι περί τα δέκα άτομα. Υπήρχε ισχυρή αστυνομική παρουσία που απέτρεπε κατά κάποιο τρόπο όσους θα σκεφτόταν να έρθουν στην κηδεία του…
Για ποιο λόγο ετάφη στην Καλαμαριά, αν και είχε ζήσει στο κέντρο της Θεσσαλονίκης τη μεγαλύτερη περίοδο της ζωής του;
Ήταν επιθυμία του να ταφεί στην Καλαμαριά. Δεν είχε ζήσει εκεί ποτέ, αλλά ήταν το προσφυγικό στοιχείο που τον τραβούσε και ο ίδιος ήταν πρόσφυγας, όπως και γιαγιά μου, η σύζυγός του, από τα χωριά της Σάντας του Πόντου. Από την Καλαμαριά ξεκινούσε, κάθε προεκλογική του εκστρατεία, κάθε φορά. Ήταν πάντα η πρώτη συγκέντρωση που πραγματοποιούσε ως ηγέτης της ΕΔΑ και μάλιστα ήταν ο μόνος ομιλητής, δεν γινόταν όπως στις άλλες συγκεντρώσεις, που κάποιοι προηγούνταν πριν από την ομιλία του.
Η απήχηση του στη Θεσσαλονίκη ήταν μεγαλύτερη αναλογικά απ’ ότι στην υπόλοιπη χώρα. Είχε μεγάλη εκτίμηση και από τους ασθενείς του και από τον κόσμο που τον γνώριζε.
Πάντοτε συγκέντρωνε μεγαλύτερο ποσοστό προσωπικής ψήφου στη Θεσσαλονίκη, είχε πολλές προσωπικές ψήφους. Είχε όμως ξεγεννήσει πολλές γυναίκες, σε πολλά φτωχά ζευγάρια από την Καλαμαριά και από αλλού που ερχόταν από την επαρχία τους έδινε και τα ναύλα να γυρίσουν στα σπίτια τους. Ήταν μαιευτήρας στο Ρωσικό Μαιευτήριο από το 1923-1930. Επί υπουργίας Παπαναστασίου είχε γίνει η πράξη διορισμού του.
