Σημειώνοντας έναν εντυπωσιακό ρυθμό ανάπτυξης, η Τουρκία διατρέχει κίνδυνο υπερθέρμανσης. Ο πληθωρισμός καλπάζει και η τουρκική λίρα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Την ίδια στιγμή, το χρέος της έχει υποβαθμιστεί από τον οίκο Moody’s και το διεθνές οικονομικό περιβάλλον δεν ευνοεί μια οικονομία με μεγάλη εξάρτηση από το ξένο κεφάλαιο. Το κόστος του χρήματος αυξάνεται και βρίσκεται σε εξέλιξη ένας εμπορικός πόλεμος. Εν μέσω μιας τόσο αρνητικής συγκυρίας, η Τουρκία οδεύει προς εκλογές. Χάρη σε μια πολιτική που ενθάρρυνε τον δανεισμό, το τουρκικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 7,4% την περασμένη χρονιά και ο πληθωρισμός «φλερτάρει» με το 13% –τα τελευταία στοιχεία τον φέρουν στο 12,98%.
Οι τουρκικές επιχειρήσεις έχουν συγκεντρώσει χρέος σε ξένο νόμισμα, που ανέρχεται περίπου στο 40% του τουρκικού ΑΕΠ.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg, έχουν αρχίσει να προκαλούν προβληματισμό και ανησυχία στους επενδυτές περιπτώσεις όπως της εταιρείας Yildiz Holding, που επιχειρεί να αναδιαπραγματευθεί δάνειο 7 δισ. δολαρίων, ενώ παράλληλα εκκρεμεί χρέος της ύψους 4,75 δισ. δολαρίων από την αγορά της μεγαλύτερης εταιρείας τηλεπικοινωνιών στην Τουρκία. Αν αυτά τα δυσθεώρητα χρέη δεν εξυπηρετηθούν, θα βρεθούν σε δεινή θέση οι τουρκικές τράπεζες, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 1/3 του τουρκικού χρηματιστηρίου. Κι ενώ χαίνουσα πληγή της τουρκικής οικονομίας είναι η μεγάλη εξάρτησή της από το ξένο κεφάλαιο, η κυβέρνηση Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένη να προβεί στη λήψη οποιουδήποτε μέτρου που θα μπορούσε να μετριάσει την κατανάλωση και την ανάπτυξη.
Η ισοτιμία της τουρκικής λίρας έχει δεχθεί καίριο πλήγμα και εμφανίζεται στις χειρότερες θέσεις μεταξύ των νομισμάτων των αναδυόμενων οικονομιών. Από τα 15 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, μόνον τα τέσσερα η αξία της λίρας δεν υποχώρησε. Τον περασμένο μήνα σημείωσε τη χαμηλότερη ισοτιμία της ιστορίας της, όταν ο οίκος Moody’s υποβάθμισε περαιτέρω το τουρκικό χρέος, που ήδη βρισκόταν στην κατηγορία «σκουπίδια». Σήμερα, ένα δολάριο ισοδυναμεί με σχεδόν τέσσερις τουρκικές λίρες. Επιβαρύνονται έτσι οι κάτοχοι ξένων ομολόγων, αλλά και οι διεθνείς τράπεζες που βλέπουν να μειώνονται οι αποδόσεις των επενδύσεών τους, ενώ έχουν στηρίξει επί χρόνια την ανάπτυξη της μεγαλύτερης οικονομίας στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς Ανατολής.
Μιλώντας στο Bloomberg, ο Νάιτζελ Ρεντέλ, αναλυτής της Medley Global Advisors στο Λονδίνο, τόνισε ότι «οι επενδυτές διερωτώνται πόσο μπορεί να κρατήσει αυτό, χωρίς μια νέα πτώση της τουρκικής λίρας». Οι οιωνοί φαίνονται κακοί, δεδομένου ότι ο Ερντογάν δεν αναμένεται να λάβει υπ’ όψιν τις προειδοποιήσεις, διότι γνωρίζει πολύ καλά ότι η δημοτικότητά του οφείλεται στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Γι’ αυτό και έχει επανειλημμένως παρέμβει στο έργο της κεντρικής τράπεζας. Ο Τσεμίλ Ερτέμ, επικεφαλής των οικονομικών συμβούλων του Ερντογάν, δήλωσε το περασμένο Σάββατο ότι ο ρυθμός ανάπτυξης είναι βιώσιμος και ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί στη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου του έτους.
Μείωση ξένων επενδύσεων
Δεδομένου ότι η Τουρκία χρειάζεται το ξένο κεφάλαιο για να χρηματοδοτήσει τα ελλείμματά της, η κεντρική τράπεζα λαμβάνει μέτρα για να προσελκύσει ξένους επενδυτές. Από τις αρχές του περασμένου έτους έχει αυξήσει τα επιτόκια της λίρας κατά 400 μονάδες βάσης, προσφέροντας τις υψηλότερες αποδόσεις από όλες τις αναδυόμενες αγορές. Ωστόσο, τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας που έλαβε η κυβέρνηση πέρυσι ενθάρρυναν τον δανεισμό, και το αποτέλεσμα ήταν η αύξηση των δανείων κατά 40% στη διάρκεια του 2017 αλλά και η εκτίναξη του πληθωρισμού.
Στο μεταξύ, το ξένο κεφάλαιο τείνει να εγκαταλείψει τη γειτονική χώρα, όπως δείχνουν τα τελευταία στοιχεία για τις ξένες επενδύσεις.
Τους 12 μήνες έως τον Ιανουάριο, οι άμεσες ξένες επενδύσεις μειώθηκαν στα 8 δισ. δολάρια, που σημαίνει ότι χρηματοδοτείται από τους ξένους επενδυτές μόνον το 20% του δημοσιονομικού της ελλείμματος. Προκειμένου να διατηρήσει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, η κυβέρνηση Ερντογάν ετοιμάζεται να ανακοινώσει νέο πακέτο στήριξης των επενδύσεων, συνολικής αξίας 128 δισ. τουρκικών λιρών, ποσό αντίστοιχο των 32 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τούρκου πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ, πρόκειται επίσης να λάβει μέτρα για να διευκολύνει τον δανεισμό των επιχειρήσεων.
- Αναδημοσίευση: kathimerini.gr.
