Μια Αφροδίτη και ένας ερωτύλος στην «Αγία Σοφία»

Η «καλλίγραμμη ακέφαλη Αφροδίτη», ένα αγαλματίδιο ύψους περίπου 40 εκατοστών, των ρωμαϊκών χρόνων (2ου μ.Χ.), μπορεί να έκλεψε την παράσταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου αναρτήθηκε από τον πρόεδρο του μετρό, προκαλώντας σχόλια για την ανορθόδοξη ανακοίνωση του ευρήματος (μέσω fb και όχι μέσω του υπουργείου Πολιτισμού). Ωστόσο, εξίσου εντυπωσιακά ευρήματα από πρόσφατες ανασκαφές στο σταθμό του μετρό «Αγίας Σοφίας» είναι τα ψηφιδωτά δάπεδα κτηριακού συγκροτήματος με γεωμετρικά σχήματα και μια παράσταση γυναικείας μορφής που την αγκαλιάζει ένας ερωτιδέας. Είναι ο σταθμός που αποκαλύπτει σταδιακά τα αλλεπάλληλα στρώματα της ιστορίας στην καρδιά της παλίμψηστης Θεσσαλονίκης.

Η αρχαιολογική έρευνα προχώρησε το τελευταίο διάστημα βαθύτερα κάτω από τη μνημειακή οβάλ πλατεία του 6ου αιώνα, η οποία σφράγισε τα ερείπια ενός μεγάλου συγκροτήματος με πολυτελή δάπεδα της ύστερης Αρχαιότητας.

Το κτήριο που ανασκάπτεται με εντατικούς ρυθμούς εκτείνεται νοτίως του Decumanus Maximus (Εγνατίας Οδού) και δυτικά του cardo (Αγίας Σοφίας) στο νότιο κέλυφος του σταθμού και στη νότια είσοδο. Αποκαλύφθηκε σε έκταση περίπου 320 τ.μ. κι αποτελεί τμήμα μόνο του μεγάλου συγκροτήματος. Εκτός από τα ψηφιδωτά δάπεδά του σε τέσσερις τουλάχιστον χώρους, πλούσια κινητά ευρήματα (νομίσματα, κεραμική, στοιχεία από τη διακόσμηση του κτηρίου, γυάλινα θραύσματα από μυροδοχεία που χρησιμοποιούσαν οι λουόμενοι) θα δώσουν ενδεχομένως τις απαντήσεις στα ερωτήματα για την ταύτιση του κτηρίου.

Η ανάρτηση του προέδρου της Αττικό Μετρό, Γιάννη Μυλόπουλου

Ήταν δημόσιο ή ιδιωτικό; Ποια είναι η χρονολόγηση της ίδρυσής του και ποια ήταν η χρήση του; Κι ενώ η ανασκαφή βρίσκεται σε εξέλιξη, οι αρχαιολόγοι Στέλλα Βασιλειάδου και Σταυρούλα Τζεβρένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης εκτιμούν ότι πρόκειται είτε για πολυτελή αστική βίλα (villa urbana) αξιωματούχου, είτε για συγκρότημα δημόσιου χαρακτήρα. Από τα σωζόμενα πολύχρωμα ψηφιδωτά του ξεχωρίζει μια γυναικεία μορφή σε καθιστή στάση.

Δυστυχώς το πρόσωπό της έχει καταστραφεί, αλλά διατηρείται το πρόσωπο ενός μικρού παιδιού, πιθανότατα ερωτύλου. Παρόμοια ψηφιδωτά έχουν βρεθεί στο Γαλεριανό Συγκρότημα της Θεσσαλονίκης.

Το κτήριο της Αγίας Σοφίας, αναφέρουν οι αρχαιολόγοι, ήταν σε συνεχή λειτουργία κατά τον 4ο και τον 5ο αιώνα. Τα ερείπιά του κατέλαβε τον 6ο αιώνα μαρμαρόστρωτη ημικυκλική πλατεία, τα ευρήματα της οποίας ήρθαν στο φως πριν από έναν χρόνο και με απόφαση του ΚΑΣ αφαιρέθηκαν για να συντηρηθούν και να επανατοποθετηθούν μετά την ολοκλήρωση του σταθμού.

• Πηγή: kathimerini.gr / Γιώτα Μυρτσιώτη.