Πολλοί έπεσαν στην παγίδα Τσίπρα- Ζάεφ και στο «παιχνίδι» που στρώνει το έδαφος για μη ικανοποιητική λύση. Πριν από λίγες ημέρες ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε δηλώσει πως αν η κυβέρνηση των Σκοπίων παραιτείτο από το να θεωρεί ότι οι πολίτες της χώρας της είναι οι μοναδικοί (προσέξτε, οι μοναδικοί) κληρονόμοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, υπήρχε πιθανότητα να λυθεί το θέμα που ταλανίζει τις δύο χώρες.
Ακολούθησε, αμέσως, δημόσια παρέμβαση του πρωθυπουργού των Σκοπίων Ζόραν Ζάεφ που δήλωσε παραίτηση από την αποκλειστικότητα της επίμαχης κληρονομιάς.
Το παιχνίδι είναι εμφανές, και βεβαίως δεν οφείλεται στην ελλιπή ιστορική γνώση του Αλέξη Τσίπρα. Δηλαδή, η διατύπωσή του δεν προέκυψε από εκφραστικό λάθος αλλά ήταν καλά υπολογισμένη.
Η ηγεσία και ο λαός της γειτονικής χώρας δεν πρόκειται να παραιτηθούν από αναφορά στο ιδεολόγημα του «μακεδονισμού», διότι αυτό είναι που τους συνέχει. Αναζητείται, λοιπόν, φόρμουλα που θα ικανοποιεί και τις δύο πλευρές, ώστε να εξευρεθεί λύση στο θέμα της ονομασίας. Ποια μπορεί να είναι αυτή;
Τις ημέρες που πέρασαν ήταν αποκαλυπτικό το δημοσίευμα του Άγγελου Αθανασόπουλου στο Βήμα που αναφερόταν στο παρασκήνιο που εξελίσσεται (με τα «σ.σ.» τα δικά μας σχόλια). Σύμφωνα με αυτό, «η συζήτηση που παρασκηνιακά διεξάγεται θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ονομασία η οποία δεν θα περιλαμβάνει απαραίτητα γεωγραφικό προσδιορισμό και ίσως να είναι στην κυριλλική γραφή» (σ.σ.: Τέτοια ονομασία από αυτές που έχουν συζητηθεί είναι το «NovaMakedonija» ή «NovoMacedonija»).
Σε άλλο σημείο του δημοσιεύματος επισημαίνεται ότι «η αίσθηση που επικρατεί είναι ότι η Ελλάδα δεν πιέζει για αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας» (σ.σ.: Αυτό σημαίνει πως η ελληνική πλευρά αναζητά μια λύση για διεθνή χρήση, αφήνοντας την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» για εσωτερική χρήση – κάτι που βολεύει και τη σκοπιανή κυβέρνηση, η οποία θα μπορέσει να περάσει τη συμφωνία στο εσωτερικό της χώρας λέγοντας πως και σήμερα η ονομασία με την οποία η χώρα συμμετέχει στον ΟΗΕ είναι πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Το ερώτημα είναι αν η διεθνής ονομασία θα ισχύει και στις διμερείς εξωτερικές σχέσεις της χώρας και όχι μόνο στους διεθνείς οργανισμούς. Και, βεβαίως, τι θα γίνει με τις μέχρι στιγμής αναγνωρίσεις της από 150 περίπου χώρες με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας»).
Το δημοσίευμα κάνει εκτενή αναφορά σε παρασκηνιακές ακαδημαϊκές και διπλωματικές διαβουλεύσεις στο Λονδίνο, καθώς και σε κείμενο που συνυπογράφουν οι Καλυψώ Νικολαΐδη, καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στην Οξφόρδη, και ο Βετόν Λατίφι, ακαδημαϊκός, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τέτοβο, αλβανικής καταγωγής (εδώ το δημοσίευμα).
Οι δύο ακαδημαϊκοί καταλήγουν, μεταξύ άλλων, και στην πρόταση: «Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να συμφωνηθεί ένα νέο, μόνιμο όνομα, και η εφαρμογή του για διεθνείς και όχι εσωτερικούς (domestic) σκοπούς» (σ.σ.: Άλλη μια ένδειξη ότι οδηγούμαστε σε διπλή ονομασία. Άλλη στο εσωτερικό [προφανώς Δημοκρατία της Μακεδονίας] και άλλη στο εξωτερικό [αναζητείται]).
Το δημοσίευμα ακόμη προσθέτει πως «η Αθήνα και τα Σκόπια κινούνται σε μια λογική που δίνει αρχικώς έμφαση στο όνομα και στο εύρος χρήσης, κάτι που θα επέτρεπε την ταχεία ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής στις 11-12 Ιουλίου. Η ταυτότητα και η γλώσσα διαχωρίζονται, κρίνοντας από τις πρόσφατες δηλώσεις των κ.κ. Τσίπρα και Ζάεφ περί μη αποκλειστικότητας επί της κληρονομιάς του Μεγάλου Αλεξάνδρου» (σ.σ.: Νά το παιχνίδι με τις δηλώσεις των δύο πρωθυπουργών. Καλλιέργησαν το έδαφος για αποδοχή «μακεδονικής» ταυτότητας από τα Σκόπια. Διότι όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός ζητά από τον Σκοπιανό ομόλογό του να αποδεχθεί ότι δεν είναι ο μοναδικός κληρονόμος του Μ. Αλεξάνδρου, η πολιτική μεθόδευση εκεί κατατείνει).
Τέλος, οι συγγραφείς φαίνεται να προκρίνουν την ονομασία New ή Nova Macedonia.
Και το δημοσίευμα καταλήγει: «Ουσιαστικά, το νέο μόνιμο όνομα θα αντικαθιστά το σημερινό προσωρινό όνομα, άρα θα αφορά μόνο τη διεθνή χρήση. Η δε εκκρεμότητα με την ταυτότητα και τη γλώσσα προτείνεται να διευθετηθεί διμερώς και να μην επηρεάσει την ευρωατλαντική προοπτική της γείτονος» (σ.σ.: Στην τελευταία επισήμανση είναι αποκαλυπτική επίσης η θέση του Μάθιου Νίμιτς προς συνομιλητές του ότι η εντολή που έχει είναι μόνο για εξεύρεση λύσης στο θέμα της ονομασίας. Τίποτε άλλο).
Συμπερασματικά, λοιπόν, και με βάση το δημοσίευμα:
- Αναζητείται όνομα για διεθνή χρήση –και όχι εσωτερική– χωρίς να διευκρινίζεται αν η διεθνής χρήση θα αφορά μόνο διεθνείς οργανισμούς ή και τις διμερείς σχέσεις της χώρας.
- Το εσωτερικό όνομα της χώρας θα είναι το συνταγματικό: «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
- Το όνομα που προτείνεται είναι: New Macedonia, ή Nova Macedonija, ή NovoMacedonija.
- Η ταυτότητα και η γλώσσα διαχωρίζονται και θα αποτελέσουν, ίσως, θέμα διμερούς διαπραγμάτευσης, που δεν θα αφορά τον ΟΗΕ.
- Το ιδεολόγημα του «μακεδονισμού» παραμένει άθικτο, ή –στην καλύτερη περίπτωση– θα αποτελέσει αντικείμενο διμερούς διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και μετά την εξεύρεση λύσης στο θέμα της ονομασίας.
Με όλα αυτά, η θέση του Νίκου Μέρτζου (που διατυπώθηκε στην εκπομπή «Τομές στην Επικαιρότητα» της TV-100 και στην ***Καθημερινή***), την οποία συμμερίζονται και άλλοι, περί αποδοχής μιας σύνθετης ονομασίας για όλες τις χρήσεις και σκοπούς αλλά με επιμονή στην άρση των αλυτρωτικών διεκδικήσεων, παραμένει εκκρεμής.
Διασφάλιση από τη σκοπιανή «μακεδονική» φαντασίωση δεν υπάρχει.
