Συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα ενώπιον του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου του Μανχάταν η πολυαναμενόμενη δίκη με κεντρικό μάρτυρα τον Τουρκοϊρανό επιχειρηματία Ρεζά Ζαράμπ. Παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα προσπάθησε με κάθε τρόπο να σταματήσει την υπόθεση προτού αυτή φτάσει ενώπιον της Δικαιοσύνης («πολιτική συνωμοσία» τη χαρακτήρισε συνδέοντάς τη με το επονομαζόμενο δίκτυο Γκιουλέν), εντούτοις χθες ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας κατέθεσε για τέσσερις ώρες.
Η δίκη αφορά τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Τουρκίας Ζαφίρ Τσαγκλαγιάν και επτά στελέχη της κρατικής τουρκικής τράπεζας Halkbank.
Όλοι κατηγορούνται για συνωμοσία και παραβίαση του εμπάργκο σε βάρος του Ιράν, και για ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Στο δικαστήριο παρών ήταν μόνο ο υποδιοικητής της τράπεζας Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, καθώς οι άλλοι κατηγορούμενοι διαφεύγουν στην Τουρκία.
Ο Ρεζά Ζαράμπ, που συνελήφθη τον Μάρτιο του 2016 στις ΗΠΑ και κρατείται σε μυστική τοποθεσία από το FBI, δήλωσε ένοχος για επτά αδικήματα και δέχτηκε να συνεργαστεί με τους Αμερικανούς. Ο επιχειρηματίας, που κατέθεσε στα τουρκικά μέσω διερμηνέα, φορώντας στολή κρατούμενου, είπε ότι δωροδόκησε με πάνω από 52 εκατ. δολάρια τον τότε υπουργό Οικονομίας. Όπως ανέφερε, προσέγγισε τον Ζαφίρ Τσαγκλαγιάν στις αρχές του 2012 προτείνοντας τον εαυτό του ως μεσάζοντα-κλειδί σε μια πολλά υποσχόμενη συναλλαγή που θα επέτρεπε στο Ιράν, παρά το εμπάργκο, να χρησιμοποιήσει τις πωλήσεις υδρογονανθράκων για διεθνείς πληρωμές του.
Σκίτσο από τη δικαστική αίθουσα
Σύμφωνα με τα όσα ακούστηκαν στη δικαστική αίθουσα, ο υπουργός Οικονομικών δέχτηκε να βοηθήσει τον Ρεζά Ζαράμπ να γίνει μεσάζοντας για την τράπεζα Halkbank με τον όρο να μοιραστούν τα κέρδη 50-50. Τότε, ο 34χρονος επιχειρηματίας ήταν γνωστός στην Τουρκία για τον πολυτελή τρόπο ζωής του και για τη διάσημη σύζυγό του Εμπρού Γκιουντές.
Απαντώντας σε ερώτηση του εισαγγελέα Σιντάρντα Καμαρατζού περιέγραψε το περίπλοκο σχήμα που επέτρεπε στο Ιράν, με τη βοήθεια Τούρκων εταίρων, να παρακάμπτει τις κυρώσεις: «Πολλά εκατομμύρια ευρώ» από την πώληση ιρανικών υδρογονανθράκων προωθήθηκαν, όπως είπε, μέσω λογαριασμών που κατείχαν διαφορετικοί πρωταγωνιστές στη Halkbank προτού φθάσουν στο Ντουμπάι συχνά με τη μορφή χρυσού που μεταφερόταν κρυφά με βαλίτσες από το Ιράν.
Μεχμέτ Χακάν Ατίλα
Σχετικά με τον Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, που βρισκόταν στην αίθουσα του δικαστηρίου, ο μάρτυρας τόνισε ότι ρόλος του υποδιοικητή της Halkbank ήταν να τον βοηθήσει να κάνει την πλαστογραφία ώστε οι Αμερικανικές Αρχές να μην μπορούν να εντοπίσουν την προέλευση των χρημάτων. Μεταξύ των προσώπων που δωροδόκησε, όπως αποκάλυψε, περιλαμβάνεται και ο τότε υπουργός για τις σχέσεις με την ΕΕ Ενγκεμέν Μπαγίς, στον οποίο έδωσε 1,5 εκατ. δολάρια.
Στους μάρτυρες που θα παρουσιάσουν οι Αμερικανικές αρχές περιλαμβάνονται ένας Τούρκος πρώην βουλευτής που σήμερα ζει στη Νέα Υόρκη και ένας πρώην ορκωτός λογιστής που το 2013 ερεύνησε την υπόθεση για λογαριασμό της Εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης. Άγνωστο παραμένει εάν ο εισαγγελέας θα φτάσει μέχρι το στενό οικογενειακό περιβάλλον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιας και υπάρχουν ενδείξεις (όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο αυτοεξόριστος δημοσιογράφος Αμπντουλάχ Μποζκούρτ) ο γιος του Τούρκου προέδρου, Μπιλάλ, δωροδοκήθηκε με 100 εκατ. δολάρια μέσω του εκπαιδευτικού οργανισμού TURGEV στον οποίο είναι πρόεδρος.
