Αλλάζει ο χάρτης των περιοχών Natura, αυξάνονται οι φορείς διαχείρισης

Σε μια προσπάθεια να γλιτώσει η Ελλάδα το σκαμνί του Ευρωδικαστηρίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας φέρνει σχέδιο νόμου για την αναδιάρθρωση του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών, ώστε να είναι πιο συγκεκριμένο το προστατευτικό πλαίσιο και ταυτόχρονα να λυθεί το χρονίζον χρηματοδοτικό πρόβλημα των φορέων.

Μέχρι στιγμής υπάρχουν 28 φορείς διαχείρισης και προβλέπεται να ιδρυθούν 7 νέοι. Οι αρμοδιότητες των υφιστάμενων φορέων θα επεκταθούν, με εξαίρεση τρεις φορείς που θα παραμείνουν ως έχουν (δείτε ΕΔΩ).

Τις επόμενες ημέρες το υπουργικό σχέδιο θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση, και, με βάση ρεπορτάζ της Καθημερινής, θα προβλέπει την αύξηση των φορέων διαχείρισης από 28 σε 35 και παράλληλα θα επεκτείνονται οι περιοχές ευθύνες ώστε να καλυφθούν όλες οι περιοχές Natura, σημερινές και μελλοντικές. Ακόμα θα προβλέπεται η χρηματοδότηση των φορέων από τον προϋπολογισμό, προκειμένου να σταθεροποιηθεί η λειτουργία τους, με μια μεταβατική φάση μιας και το 2018 είναι αδύνατη η πρόσληψη προσωπικού.

Περιπτώσεις που ξεχωρίζουν
Από τις περιπτώσεις που ξεχωρίζουν είναι ο φορέας του Εθνικού Πάρκου Σχινιά, στην Αττική, που πλέον θα έχει υπό την ευθύνη του τις περιοχές στα Λεγρενά, τη Βραυρώνα, το Σούνιο, τη νησίδα Πάτροκλο καθώς και ολόκληρο τον Υμηττό! Στη βόρεια Ελλάδα ο υπερ-φορέας διαχείρισης του Θερμαϊκού θα περιλαμβάνει μια τεράστια παράκτια ζώνη, από τη βόρεια Πιερία έως το νομό Θεσσαλονίκης, με διαφορετικά και όχι γειτνιάζοντα οικοσυστήματα: ποτάμια, λίμνες, λιμνοθάλασσες, αλυκές, αιγιαλούς, υγρότοπους και θαλάσσιες ζώνες.

Οι φορείς των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων περιλαμβάνουν έναν μεγάλο αριθμό περιοχών, οι οποίες είναι συχνά πολύ μικρές σε έκταση και διασπαρμένες σε νησιά, νησάκια και νησίδες. Επομένως είναι αμφίβολο αν μπορούν να ενταχθούν σε ένα ενιαίο διοικητικό σχήμα παρακολούθησης και διαχείρισης ή θα ήταν καλύτερη μια διαφορετική προσέγγιση (λ.χ. να τεθούν υπό την ευθύνη της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή της Περιφέρειας).

Τέλος, οι περιοχές Natura του Αγίου Όρους εξαιρέθηκαν από το πλαίσιο και θα ρυθμιστούν χωριστά. Χωρίς να έχει διευκρινιστεί τι θα γίνει, το ερώτημα βέβαια είναι αν ένας οποιοσδήποτε εκκλησιαστικός φορέας μπορεί και πρέπει να διαχειριστεί τέτοιου επιπέδου ζητήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Οι φορείς διαχείρισης, πάντως, παραμένουν και στο νέο σχέδιο νόμου ένας γνωμοδοτικός φορέας, χωρίς αποφασιστικό «λόγο» στις σημαντικές αποφάσεις για τις περιοχές που διαχειρίζονται. Αντίθετα το υπουργείο συγκεντρώνει περισσότερες αρμοδιότητες. Από την άλλη, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει διευκρίνιση για το τι θα συμβεί με τα Καταφύγια Άγριας Ζωής, ενώ προβληματική δείχνει να είναι και η σχέση Εθνικών Πάρκων και περιοχών Ramsar με την υφιστάμενη κατηγοριοποίηση.