Τη Θεσσαλονίκη και την «οθόνη» του 58ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου επέλεξε ο Παντελής Βούλγαρης για να προβάλει Το Τελευταίο Σημείωμα, το πρώτο φιλμ της τριλογίας του για την Κατοχή και την Αντίσταση. Χθες στο «Ολύμπιον», το οποίο βούλιαξε από κόσμο, σε μια μεγάλη προφεστιβαλική εκδήλωση, ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης επέστρεψε τέσσερα χρόνια μετά την πολυβραβευμένη Μικρά Αγγλία.
Η νέα ταινία του Παντελή Βούλγαρη καταπιάνεται με μία από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες της πρόσφατης ελληνικής Ιστορίας, την εκτέλεση 200 Ελλήνων αγωνιστών, την 1η Μαΐου 1944 στην Καισαριανή.
Ανάμεσά τους και ο 34χρονος Ναπολέοντας Σουκατζίδης, ο οποίος… δίνει και τον κινηματογραφικό υπότιτλο της ταινίας. «Άραγε θα μας ξεχάσουν;», γράφει στη μεγάλη οθόνη, φράση που προέρχεται από το τελευταίο σημείωμα που έγραψε ο Κρητικός Μικρασιατικής καταγωγής όταν ήταν κρατούμενος στο Χαϊδάρι.
Ο Ναπολέοντας Σουκατζίδης, που γνώριζε ξένες γλώσσες, εκτελούσε χρέη διερμηνέα του Γερμανού διοικητή του στρατοπέδου, Καρλ Φίσερ. Την ημέρα της εκτέλεσης ο πρωταγωνιστής βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα ζωής καθώς του δίνεται η δυνατότητα να εξαιρεθεί βάζοντας στη θέση του έναν άλλο κρατούμενο.
Γιάννης Ιακωβίδης, Παντελής Βούλγαρης, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Μελίνα Κράιλινγκ, Ιωάννα Καρυστιάνη στην πρεμιέρα του «Ολύμπιον» (πηγή: Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης)
Στην πρεμιέρα στο «Ολύμπιον», εκτός από τον σκηνοθέτη και τη συν-σεναριογράφο Ιωάννα Καρυστιάννη, βρέθηκαν ο Ανδρέας Κωνσταντίνου που ενσαρκώνει τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, ο Αντρέ Χένικε που υποδύεται τον σκληρό Γερμανό διοικητή, και η Μελίνα Κράιλινγκ η οποία στην ταινία είναι η αρραβωνιαστικιά του Ναπολέοντα, Χαρά Λιουδάκη. Με το πλάνο της, άλλωστε, κλείνει η ταινία: Κρατά τη βαλίτσα του εκτελεσθέντα και πορεύεται προς το μέλλον.
Και μπορεί το φιλμ να κλείνει με μια βαλίτσα, ωστόσο ξεκινά με ένα σημείωμα, το τελευταίο, το οποίο μια γυναίκα βγάζει από ένα σακάκι, πάνω από έναν τάφο. «Δεν έχω ξανακάνει τέτοιο σινεμά. Εγώ, που δεν διαβάζω Ιστορία, διάβασα. Έμαθα πως η Ιστορία δεν είναι έξυπνη εφαρμογή στο κινητό», έλεγε χθες το βράδυ στο «Ολύμπιον» ο Ανδρέας Κωνσταντίνου.
Ο Παντελής Βούλγαρης, που δεν θέλησε να πει πολλά για το κινηματογραφικό «παιδί» του στο οποίο είναι σκηνοθέτης και συν-σεναριογράφος, θέλησε μόνο να δώσει μια εξήγηση στο «γιατί τώρα μια ταινία για την Κατοχή». Η απάντηση που πήραν οι δημοσιογράφοι ήταν η εξής: «Γι’ αυτές τις κουβέντες μαζί σας. Για μια ανάσα συγκίνησης, για κάποιους σαν τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη και τους 200 του την έκανα την ταινία».
Για Το Τελευταίο Σημείωμα ο διευθυντής φωτογραφίας Σίμος Σαρκετζής είπε ότι όταν στις «δύσκολες» σκηνές σφιγγόταν το στομάχι του έλεγε στον εαυτό του ότι είναι «στα ψέματα». Αλλά συμπληρώνει: «Όχι, δεν είναι στα ψέματα. Είναι η ιστορία μας, είναι η αλήθεια μας».
