Το Τίειον (ή η Τίος) στο νομό Ζόνγκουλντακ της σημερινής Τουρκίας ήταν μία από τις αποικίες των Μιλησίων. Βρισκόταν σε ένα από τα σημεία διέλευσης μεταξύ της Βιθυνίας και της Παφλαγονίας. Χτισμένη στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, στις εκβολές του Βιλλαίου, παρείχε στους κατοίκους εύφορη γη αλλά και πρόσβαση στην ενδοχώρα, καθώς τα πρώτα 20 χιλιόμετρα ήταν πλωτά.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν πριν από 11 χρόνια, και όταν ολοκληρωθούν αναμένεται να δώσουν πληροφορίες για την κοινωνική και οικονομική ζωή της περιοχής, και κατ’ επέκταση για την ιστορία του Εύξεινου Πόντου.
Μέχρι στιγμής έχουν έρθει στο φως το αρχαίο λιμάνι, ναός, θέατρο και μια τελωνειακή αποθήκη, στην οποία μεταφέρονταν η γεωργική παραγωγή και η ξυλεία από τα διάσημα δάση της περιοχής. Η μεταφορά γινόταν με πλοιάρια ή οδικώς, προκειμένου να ζυγιστούν και να πληρωθούν οι φόροι, πριν μεταφερθούν στην πόλη.
«Είναι η πρώτη αρχαία πόλη στον Εύξεινο Πόντο. Ιδρύθηκε τον 6ο αι. π.Χ. και τα πρώτα κτίσματα ήταν στην ακρόπολη. Εκεί βρήκαμε ερείπια 3.000 ετών. Κυρίως, όμως, είναι η μοναδική αρχαία πόλη στην περιοχή που δεν βρίσκεται κάτω από νεότερης εποχής κτίσματα», σημείωσε ο Σαχίν Γιλντιρίμ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπαρτίν και υπεύθυνος στην ανασκαφή.
Το Τίειον, η μοναδική πόλη που έχει παραμείνει ανέπαφη σε όλη τη Μεσόγειο, έχει ήδη… κυριαρχήσει σε πολλά διεθνή συμπόσια. Σύμφωνα με τον Σαχίν Γιλντιρίμ, το λιμάνι της ήταν μία από τις σημαντικότερες δομές. Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί οκτώ ναυάγια που χρονολογούνται από τη Ρωμαϊκή Περίοδο μέχρι την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. «Αποδεικνύεται ότι ο Εύξεινος Πόντος ήταν μια σημαντική θαλάσσια οδός ήδη από την Ελληνιστική περίοδο», σημειώνει, και υπογραμμίζει ότι περισσότερες απαντήσεις θα δώσουν τα ναυάγια, πολλά από τα οποία διατηρούνται σε καλή κατάσταση.
Στα επόμενα σχέδια των αρχαιολόγων είναι να γίνουν ανασκαφές στην ακρόπολη προκειμένου να έρθει στο φως βυζαντινή εκκλησία που έχει ήδη εντοπιστεί, ενώ μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια θα φτιαχτεί και ένα γυάλινο «μπαλκόνι» προκειμένου οι επισκέπτες να μπορούν να βλέπουν τα ευρήματα.
