Ταξίδι στο Εντίκ Πινάρ, το χωριό του Κοτζά Αναστάς

Στο χωριό Εντίκ Πινάρ της Έρπαας (αρχαία Ηράκλεια) βρέθηκε το καλοκαίρι ο συγγραφέας Μιχάλης Καϊκουνίδης, σε ένα ταξίδι-προσκύνημα στον τόπο που γέννησε τον αρχιστράτηγο του Δυτικού Πόντου την περίοδο 1919-1923, τον Κοτζά Αναστάς.

«Ρίγος, δέος και συγκίνηση αισθάνθηκα όταν πάτησα τα χώματα που γέννησαν τον Πόντιο πολέμαρχο». Έτσι περιέγραψε ο συγγραφέας την άφιξή του στο Εντίκ Πινάρ.

Οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού, που ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και την καλλιέργεια του καπνού, είναι πρόσφυγες από τη Θεσσαλονίκη.

Το τζαμί του χωριού είναι η παλιά χριστιανική εκκλησία.

Εκεί ο συγγραφέας συνάντησε κάποιους ηλικιωμένους ντόπιους. Όταν τους ρώτησε αν ήξεραν τον Κοτζά Αναστάς του απάντησαν καταφατικά. Και ποιος δεν ξέρει και δεν θυμάται τον Κοτζά Αναστάς.

Ο Αναστάσιος Παπαδόπουλος ήταν από τους πρωτεργάτες του αντάρτικου του Πόντου. Πέρασε στην ιστορία και στο θρύλο ως Κοτζά Αναστάς. Γεννήθηκε το 1896 στο χωριό Εντίκ Πινάρ και ήταν γιος πολύτεκνης αγροτικής οικογένειας. Το 1915 επιστρατεύτηκε στα τάγματα εργασίας – ή καλύτερα στα τάγματα θανάτου. Κατάφερε να δραπετεύσει, και μαζί με άλλους χωριανούς του ανέβηκε στο βουνό Τοπ Τσαμ. Εκεί εντάχθηκε στη ανταρτική ομάδα του καπετάν Γιακώβ (Ιάκωβος Καρατελίδης).

Η ένοπλη αυτή ομάδα μεγάλωνε καθημερινά, κι έτσι δημιουργήθηκε ένα αντάρτικο σώμα που ως κύριο στόχο είχε την προστασία του ελληνικού πληθυσμού που ήταν έρμαιο των λεηλασιών, των εξευτελισμών και των εκτελέσεων.

Όταν σε μια μάχη σκοτώθηκε ο καπετάν Γιακώβ, την ηγεσία των ανταρτών ανέλαβε ο εικοσάχρονος τότε Αναστάσιος Παπαδόπουλος.

Η παλικαριά του γίνεται σύντομα γνωστή παντού και η δράση του δίνει ελπίδες στους Έλληνες. Λατρεύτηκε ως ο προστάτης των αμάχων. Καμία μάχη δεν έχασε απέναντι στους Τούρκους· είχε γίνει ο βραχνάς τους. Για τους Έλληνες του Πόντου υπήρξε το σύμβολο της αντίστασης και της σωτηρίας. Δολοφονήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου του 1922 από τσέτες, στο χωριό Εζενούς, μετά τη συμφωνία ανταλλαγής των πληθυσμών και παρά την αμνηστία που είχε δοθεί.

• Ευχαριστούμε τον Μιχάλη Καϊκουνίδη που μοιράστηκε με τους αναγνώστες του pontos-news.gr το φωτογραφικό υλικό.