Του Ευάγγελου Βαλλιανάτου, huffingtonpost.com.
Για άλλη μια φορά η Κύπρος αγωνίζεται για τη ζωή της. Το ελληνικό νησί, πατρίδα της Αφροδίτης, βρίσκεται αντιμέτωπο με τους προαιώνιους εχθρούς του, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτή η αντιπαράθεση λαμβάνει χώρα σε μία μυστική διπλωματική συνεδρίαση στη Γενεύη στις 28 Ιουνίου 2017.
Η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πρώην αυτοκρατορικές δυνάμεις που έχουν αποικίσει την Κύπρο για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Το 1878, η Τουρκία παρέδωσε την Κύπρο στη Βρετανία, με αντάλλαγμα τις βρετανικές υποσχέσεις υποστήριξης στους Τούρκους σε οποιονδήποτε Ρωσοτουρκικό πόλεμο. Οι Βρετανοί δεν ήταν πολύ καλύτεροι κυβερνήτες από τους Τούρκους στην Κύπρο. Οι Ελληνοκύπριοι πολέμησαν τους Βρετανούς και κέρδισαν την ελευθερία τους.
Ωστόσο, η απελευθέρωση της Κύπρου από τους Βρετανούς και η ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960 έλαβαν χώρα σε μια περίοδο αυξημένων ανησυχιών για τον ψυχρό πόλεμο. Οι ΗΠΑ αντιτάχθηκαν παντού στην πρώην Σοβιετική Ένωση, τώρα στη Ρωσία. Το αποτέλεσμα ήταν μια κακή διεθνής συμφωνία που επανέφερε την Τουρκία στο μέλλον της Κύπρου. Πράγματι, οι αμερικανικές πολιτικές κατευνασμού του ψυχρού πολέμου προς την Τουρκία και το παρατεταμένο μίσος των Βρετανών για την ήττα τους στην Κύπρο, έκαναν την Τουρκία τη «δαμόκλειο σπάθη» για την Κύπρο.
Όχι μόνο αυτό, αλλά οι Αμερικανικοί αντικομμουνιστικοί φόβοι μεταφράστηκαν στον εκφοβισμό της Ελλάδας και της ανεξάρτητης Κύπρου, ώστε να νομιμοποιήσουν την ανομία. Η Ελλάδα και η Κύπρος έπρεπε να συνεργαστούν με την Τουρκία για την «προστασία» της Κύπρου. Δεν υπήρχε διέξοδος από τέτοια πολυπλοκότητα και φόβο. Οι ΗΠΑ διαχειρίζονταν τη Μεσόγειο. Στρατολόγησαν την Τουρκία στις τάξεις του ΝΑΤΟ, παρά τη ζοφερή ιστορία της κατοχής και γενοκτονίας, έναντι των Ελλήνων, στην Ελλάδα και την Κύπρο και εναντίον των Αρμενίων.
Οι ΗΠΑ επέμειναν ότι η Τουρκία έπρεπε να κατευναστεί. Έτσι, πέραν του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα ήταν εγγυητές της κυπριακής ανεξαρτησίας, η Τουρκία μπήκε στη διαμάχη, παίρνοντας έτσι την ευκαιρία να αναστατώνει την Κύπρο κατά βούληση. Αυτό συνέβη το 1974. Η Ελλάδα ήταν τότε υπό στρατιωτικό καθεστώς. Με το πρόσχημα της προστασίας της τουρκικής μειονότητας από τους Ελληνοκύπριους και μιας πιθανής ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, η Τουρκία ξεκίνησε εισβολή στην Κύπρο και κατέλαβε σχεδόν το 40% του νησιού.
Τώρα στις μυστικές συνομιλίες της Γενεύης η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο θέλουν να καταργήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία και στη θέση της να δημιουργήσουν μια ψεύτικη και «διαχωριστική δικοινοτική και διζωνική ομοσπονδία».
Παίρνω αποσπάσματα από μια επιστολή που απέστειλε η Διεθνής Ελληνική Ένωση σε παράγοντες της κυπριακής τραγωδίας: σημαντικούς διπλωματικούς αξιωματούχους των Ηνωμένων Εθνών, της ΕΕ, της Αμερικής και της Κίνας: «Οι διπλωματικές συνομιλίες μετά το 1974 [σχετικά με την Κύπρο] τείνουν να επικεντρώνονται στον κατευνασμό της Τουρκίας, στη νομιμοποίηση των παράνομων συνεπειών των εισβολών της και στην αποτροπή της εφαρμογής της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης.
»Αλίμονο, ο κατευνασμός της Τουρκίας μετά το 1974 έχει αποτύχει. Αντί να παράγει “ειρήνη”, ο κατευνασμός μετέτρεψε την Τουρκία σε μια απειλή, η οποία θέτει σε κίνδυνο την ΕΕ. Αντί να ενθαρρύνει τη δημοκρατία στην Τουρκία, ο κατευνασμός βοήθησε να μετατραπεί η Τουρκία σε τυραννία. Αντί να προωθήσει αξίες, ο κατευνασμός έχει προσδώσει την όψη της αξιοπιστίας, στη διχοτόμηση, εγγενές στοιχείο του “δικοινοτισμού” και της “διζωνικότητας”. Εάν ο “δικοινοτισμός” και η “διζωνικότητα” εδραιωθούν σε οποιαδήποτε “διευθέτηση”, αυτό θα ανταμείψει την επιθετικότητα και ίσως δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο στην ΕΕ και στον ευρύτερο δημοκρατικό κόσμο, στον οποίο συμμετέχουν οι ΗΠΑ. Ένα τέτοιο προηγούμενο μπορεί στη συνέχεια να εκμεταλλευτεί ο [Τούρκος] πρόεδρος Ερντογάν και άλλοι εχθροί της δημοκρατίας. Έχουν ήδη αρχίσει να παρεμβαίνουν ή να σπείρουν τους σπόρους της διαίρεσης σε διάφορα κράτη της ΕΕ, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Γερμανία, η Ελλάδα, οι Κάτω Χώρες και, οποία ειρωνεία, το Ηνωμένο Βασίλειο.
»Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω: Ζητάμε μια νέα στρατηγική υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών, προς το συμφέρον του δημοκρατικού κόσμου και σύμφωνα με τη διεθνή έννομη τάξη μετά το 1945. Ζητάμε τη διάσωση της Δημοκρατίας της Κύπρου από τη δοκιμασία της μετατροπής σε μια διχοτομημένης “δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδίας”, σύμφωνα με τη στρατηγική της Τουρκίας μετά το 1964. Ζητάμε μια νέα δημοκρατική συνταγματική φιλοσοφία, σύμφωνα με την οποία κάθε πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξαρτήτως εθνότητας ή θρησκείας, προστατεύεται από το κράτος δικαίου, την αρχή της ισότητας και την απαγόρευση της άμεσης ή έμμεσης διάκρισης.
Χαρακτηριστικό το πρωτοσέλιδο της «Sun» της 5ης Αυγούστου 1974
»Ζητάμε την κατάργηση των Συνθηκών Συμμαχίας και Εγγυήσεων του 1960, σε συνδυασμό με την απομάκρυνση όλων των τουρκικών δυνάμεων και, με την δέουσα διαδικασία, την ανθρώπινη απελάση όλων των αποίκων που βρίσκονται παράνομα στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ζητάμε να εκσυγχρονιστεί η Συνθήκη Ίδρυσης του 1960, με τρόπο που να μην υπονομεύει την Κυπριακή Δημοκρατία και την ασφάλειά της. Καλούμε την Τουρκία, με τους πολίτες της οποίας δεν έχουμε καμιά διαμάχη, να γυρίσει την πλάτη στην τυραννία, να μεταμορφωθεί σε μια πραγματική δημοκρατία και να σταματήσει να απειλεί την Κυπριακή Δημοκρατία και άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
»Καλούμε την Τουρκία να γίνει συμβαλλόμενο μέρος των πολλών νομικών πράξεων που απέφυγε μέχρι τώρα, όπως η σύμβαση του 1973 για το έγκλημα του απαρτχάιντ, η σύμβαση του νόμου της θάλασσας του 1982 του ΟΗΕ και το καταστατικό της Ρώμης για το διεθνές ποινικό δίκαιο δικαστήριο του 1998. Καλούμε τον ΟΗΕ να επιβάλει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο προς το συμφέρον της ποινικής δικαιοσύνης. Ζητάμε οι θρησκευτικές αξίες της ΕΕ να θριαμβεύσουν του δόγματος της διαίρεσης που περιέχει η προτεινόμενη «δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία. Ζητάμε ένα διαφανές και διαδικαστικά δίκαιο πρόγραμμα συνταγματικής και νομικής ανανέωσης, το οποίο μετατρέπει την Κυπριακή Δημοκρατία σε ένα πραγματικά ενωτικό, ενωμένο, ολοκληρωμένο και ελεύθερο δημοκρατικό κράτος. Μόνο ένα τέτοιο κράτος μπορεί να αποτελέσει ένα ασφαλές προπύργιο της ΕΕ και του δημοκρατικού κόσμου στην Ανατολική Μεσόγειο, ένα από τα πιο επιρρεπή σε συγκρούσεις μέρη του κόσμου».
Το αναφερόμενο κείμενο εκφράζει τι πρέπει να γίνει για να κρατηθεί ζωντανή η Κυπριακή Δημοκρατία.
Η διεθνής κοινότητα πρέπει να αγκαλιάσει αυτή τη Δημοκρατία. Δεύτερον, κάποιος πρέπει να διδάξει ένα μάθημα στην Τουρκία: κοιτάξτε τη δουλειά σας και αφήστε την Κύπρο ήσυχη. Η ΕΕ πρέπει να είναι αυτός ο κάποιος. Τέλος, ο Διεθνής Σύνδεσμος Ελλήνων περιλαμβάνει καθηγητές και επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Είμαι μέλος της ένωσης. Και εγώ υπέγραψα αυτήν την επιστολή.
- Ο Ευάγγελος Βαλλιανάτος είναι ιστορικός και περιβαλλοντικός στρατηγιστής.
Μετάφραση: Στέργιος Σεβαστιάν.
