Οι τελευταίες πληροφορίες στα διεθνή media για τις ναυτιλιακές business του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και της οικογένειας του, όπως και για το δεξαμενόπλοιο αξίας 26,5 εκατ. δολ. που φέρεται να έλαβε ως δώρο από Αζέρο δισεκατομμυριούχο, ενδέχεται να αποδειχθούν κορυφή του παγόβουνου.
Η ιστορία, εφόσον ευσταθεί, πιθανόν να αποδειχθεί λίαν αποκαλυπτική για τα έργα και τις ημέρες του Τούρκου ηγέτη.
‘Ολα ξεκινούν το 2014. Τα πρώτα πλοία της ναυτιλιακής της οικογενείας Ερντογάν, της BMZ, σύμφωνα με το TradeWinds αγοράστηκαν τότε. Λίγο αργότερα, τέλη του 2015, η βρετανική εφημερίδα The Independent δημοσιεύει ένα ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο ο γιος του Ερντογάν, Μπιλάλ, φέρεται να εμπλέκεται σε υπόθεση λαθρεμπορίου πετρελαίου που προέρχεται από περιοχές της Συρίας και του Ιράκ τις οποίες έχει καταλάβει το Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Είναι η εποχή που το ρωσικό υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει ότι κατέχει στοιχεία που το αποδεικνύουν. Έχει προηγηθεί η κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών που ακολούθησε την κατάρριψη του ρωσικού Sukhoi από τουρκικό μαχητικό. Ρωσικές και συριακές πηγές κατηγορούν εκείνη την εποχή ευθέως τον Μπιλάλ Ερντογάν πως δεξαμενόπλοια συμφερόντων του, υπό τη διαχείριση τρίτων, φορτώνουν λαθραίο αργό του ISIS από το λιμάνι της Τουρκίας Τσεϊχάν (όπου καταλήγει αγωγός που έρχεται από το Κουρδιστάν), αφού πρώτα το έχουν «καθαρίσει» μέσω συναλλαγών μεταξύ διάφορων τρίτων εταιρικών οντοτήτων ώστε να μη φαίνεται η προέλευσή του. Ο Μπιλάλ Ερντογάν διαψεύδει άμεσα τα δημοσιεύματα αυτά και αρνείται κατηγορηματικά τις σχετικές κατηγορίες.
Ο Τούρκος πρόεδρος, ο γιος και η κόρη του (φωτ.: haberler.com)
Όμως ο «λεκές» από την υπόθεση αρχίζει να μοιάζει ανεξίτηλος. Εξάλλου, στις αγορές πετρελαίου κάποιοι διαχειριστές κεφαλαίων γνωρίζουν, από αναρτήσεις σε ιστοσελίδες του χώρου τους, όπως η Zerohedge.com, πως «κάτι συμβαίνει». Μερικούς μήνες νωρίτερα, τον Φεβρουάριο και τον Σεπτέμβριο του 2015, η έγκυρη διεθνής ναυτιλιακή επιθεώρηση TradeWinds έχει παρουσιάσει κάποιες απο τις επενδύσεις που ο Μπιλάλ έχει κάνει στην ποντοπόρο.
Στην ανάμειξη αυτή του γιου του Τούρκου προέδρου με τη ναυτιλία αρχίζουν να στηρίζονται ολοένα και πιο διαδεδομένες εικασίες για λαθρεμπόριο πετρελαίου τις οποίες τροφοδοτούν με δηλώσεις τους η συριακή ηγεσία και «αντιφρονούντες» τουρκικοί κύκλοι. Ο πόλεμος στην περιοχή έχει, όμως, σηκώσει τέτοιο κουρνιαχτό, που η υπόθεση εξακολουθεί να παραμένει «εκτός ραντάρ» ή να θεωρείται προϊόν της εσωτερικής πολιτικής διαπάλης στην Τουρκία.
Στα σενάρια αυτά εμπλέκεται τότε, για πρώτη φορά, και το όνομα της ναυτιλιακής BMZ Group, οι ιδιοκτήτες της οποίας είναι σύμφωνα με τις σχετικές δημοσιεύσεις ο Μπιλάλ Ερντογάν και οι θείοι του Ziya Ilgen και Mustafa Erdogan.
Σε κάποιες ειδησεογραφικές σελίδες, όπως οι Activistpost.com και Geopolitics.com, διατυπώνονται ισχυρισμοί πως στο φερόμενο λαθρεμπόριο πετρελαίου ενδέχεται να εμπλέκονται έως και πέντε δεξαμενόπλοια της BMZ.
Στην ιστορία των ναυτιλιακών business του γιου Ερντογάν υπάρχει και άλλος πρωταγωνιστής. Όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις ισχυρίζονται πως επί έτη ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας επιχείρησε να διατηρήσει χαμηλό προφίλ αλλάζοντας ακόμα και το όνομά του.
Ποιος είναι;
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ερευνητικής Συνεργασίας, πρόκειται για τον ισχυρό άνδρα του ομίλου Palmali, τον Αζέρο Mubariz Mansimov (με «επίκτητο» όνομα Gurbanoglu, όταν έλαβε τουρκική υπηκοότητα). Η περιουσία του το 2015 εκτιμήθηκε σε 1,3 δισ. δολ. Η Palmali Navigation φέρεται να έχει πωλήσει στον όμιλο ΒΜΖ πέντε δεξαμενόπλοια και είχε εκ των προτέρων συμφωνήσει με τον όμιλο ΒΜΖ σε μακροχρόνια ναύλωση των πλοίων, εξασφαλίζοντάς τους εισόδημα και χρηματοδότηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Τα πέντε δεξαμενόπλοια φέρονται μάλιστα να ναυπηγήθηκαν στην Τουρκία αλλά να ύψωσαν σημαία Μάλτας. Ο τουρκικός αντιπολιτευόμενος Τύπος επέκρινε το 2015 ανοιχτά τον Μπιλάλ Ερντογάν ότι ενέγραψε τα πλοία στο νηολόγιο της Μάλτας με στόχο την απαλλαγή του από την πληρωμή φόρων στην Τουρκία. Τώρα το θέμα επανέρχεται στη διεθνή επικαιρότητα με τον τίτλο «Οι Φάκελοι της Μάλτας».
Ηλίας Μπέλλος, αναδημοσίευση εφ. «Καθημερινή».
