Με την εναπόθεση κόκκινων τριαντάφυλλων στο μνημείο από τον κόσμο, ως ελάχιστο φόρο τιμής στα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, έγιναν σήμερα με όλες τις αρμόζουσες τιμές, τα αποκαλυπτήρια της αψίδας «Πυρρίχιο πέταγμα» στην πόλη του Πειραιά. Το μνημείο, μια σύνθεση ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής προσέγγισης του εικαστικού Παναγιώτη Τανιμανίδη που προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, τοποθετήθηκε στην πλατεία Αλεξάνδρας.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με τα εγκαίνια της αναπλασμένης πλατείας από τον δήμαρχο της πόλης Γιάννη Μώραλη και τον δωρητή του μνημείου Βαγγέλη Μαρινάκη, ενώ ταυτόχρονα έγινε και η υποδοχή του αντιγράφου της εικόνας της Παναγίας Σουμελά και των ιερών λειψάνων του Αγίου Λουκά του Ιατρού, αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως και Κριμαίας, με τιμές αρχηγού κράτους.
Ζιπκοφόροι της Ένωσης Ποντίων Πειραιώς-Κερατσινίου-Δραπετσώνας (φωτ.: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
Ακολούθως έγινε επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα της Γενοκτονίας, χοροστατούντος του μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ, και στη συνέχεια αποχώρησε η εικόνα με την πομπή για το ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, όπου φυλάσσονταν μέχρι σήμερα. Την ιερή εικόνα κρατούσαν ζιπκοφόροι της Ένωσης Ποντίων Πειραιώς-Κερατσινίου-Δραπετσώνας, ενώ δίπλα από τα σύμβολα της Ορθοδοξίας, καθ’ όλη τη διάρκεια της λιτανείας, παρίσταντο πολιτιστικά σωματεία με παραδοσιακές φορεσιές, και φορείς της πόλης.
Η επίσημη τελετή για τα αποκαλυπτήρια ξεκίνησε με τον πρόεδρο της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων Γιώργο Παρχαρίδη.
Ακολούθησαν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου, που ήταν συμβολικά σκεπασμένο με κόκκινο ύφασμα: για το αίμα που χύθηκε αλλά και το αναστάσιμό του χρώμα. Ταυτόχρονα ο Ηλίας Υφαντίδης έπαιζε λύρα και τραγουδούσε «Αητέντς επαραπέτανεν».
Τα αποκαλυπτήρια έκαναν ο δήμαρχος της πόλης Γιάννης Μώραλης και ο επιχειρηματίας Βαγγέλης Μαρινάκης με τη βοήθεια ζιπκοφόρων του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων.
Το «Πυρρίχιο πέταγμα» (φωτ.: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
Ακολούθησαν χαιρετισμοί και ομιλίες, με πρώτο ομιλητή τον αντιπεριφερειάρχη Nήσων Παναγιώτη Χατζηπέρο, ο οποίος ανέφερε ότι πρέπει οι νεκροί της Γενοκτονίας των Ποντίων να δικαιωθούν και η Τουρκία να ζητήσει συγγνώμη από την παγκόσμια κοινότητα για το έγκλημα που διέπραξε. Έκλεισε τον σύντομο χαιρετισμό του λέγοντας: «Αυτοί οι γείτονες δίπλα μας δεν έχουν ιστορία, αλλά έχουν ποινικό μητρώο».
Ξεχωριστή ημέρα για τον Πειραιά χαρακτήρισε τη σημερινή ο δήμαρχος της πόλης Γιάννης Μώραλης, ενώ ο δωρητής του μνημείου δήλωσε πως «έχουμε χρέος να κρατήσουμε τη μνήμη αυτών των ανθρώπων ζωντανή».
Το χρέος στους προγόνους (φωτ.: Γιάννης Σεπτούχας)
Για «ένα πάγιο και διαχρονικό αίτημα του οργανωμένου ποντιακού ελληνισμού, αυτό της ανέγερσης ενός μνημειώδους έργου που θα αποτελεί σημείο αναφοράς της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου» που πήρε σάρκα και οστά, έκανε λόγο ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Χρήστος Τοπαλίδης.
Αντώνης Παυλίδης: Πόλη της ανθρωπότητας ο Πειραιάς.
Δανειζόμενος τα λόγια του πολιτικού-διανοούμενου Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου, «έργον μέγα, ανυπέρβλητον, αιώνιον· εύγε τοις Τραπεζουντίοις», όταν είχε αντικρίσει το περίφημο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας το 1902, αναφέρθηκε στο μνημείο της Γενοκτονίας ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών Αντώνης Παυλίδης. «Το έργο αυτό δεν ανήκει μόνο στον ποντιακό ελληνισμό […] ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα».
Οι πυρριχιστές του ΣΠΟΣ Νοτίου Ελλάδος και Νήσων (φωτ.: Γιάννης Σεπτούχας)
Ο καθηγητής Αισθητικής Φιλοσοφίας στα πανεπιστήμια Παρισίων και Σαγκάης Δημοσθένης Δαβέτας αναφέρθηκε στην ιδιαιτερότητα του μνημείου, επικεντρώνοντας σε δύο στοιχεία: στη μορφή του, καθώς είναι νεωτερικό, μοντέρνο γλυπτό, αλλά και στη μνήμη και την ιστορία που «φυλακίζονται» μέσα σε αυτό.
Τις εικόνες και τις μνήμες που του μετέφερε ο πατέρας του μοιράστηκε με τον κόσμο ο δημιουργός του έργου Παναγιώτης Τανιμανίδης. Βαθιά συγκινημένος, αποκάλυψε πως αυτά ήταν η αιτία για τη δημιουργία αυτού του μνημείου.
Με ένα ποίημα που αναφερόταν στη μάνα της προσφυγιάς μετέφερε μήνυμα ειρήνης η Ολυμπιονίκης Βούλα Πατουλίδου. «Η μεγαλύτερη, γλυκύτερη προσφώνηση ενός μεγαλύτερου σε έναν νεότερο στα ποντιακά είναι μία λέξη: “Ρίζα μ’”», ανέφερε η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης. «Ρίζωσε! Και από τη στιγμή που μπήκε ο σπόρος και ρίζωσε, αγαπημένοι και ενωμένοι με μία μάνα, δεν μπορεί να μην διεκδικήσουμε και κερδίσουμε τη Γενοκτονία παγκοσμίως», κατέληξε.
Ένα λουλούδι, ένα κερί, ένα μνημείο στη μνήμη 353.000 νεκρών (φωτ.: Γιάννης Σεπτούχας)
Μετά τις ομιλίες έγιναν καταθέσεις στεφάνων από τους επισήμους. Χώμα από τον Πόντο και αγίασμα από την Παναγία Σουμελά απέθεσε στο μνημείο ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων Γιώργος Βαρυθυμιάδης.
Στη συνέχεια οι πυρριχιστές του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων χόρεψαν τον πυρρίχιο χορό σέρρα. Τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και στη συνέχεια τα αγήματα των Ενόπλων Δυνάμεων παιάνισαν τον εθνικό ύμνο.
Στην εκδήλωση, που την καλλιτεχνική επιμέλεια και τα κείμενα είχε ο Ηλίας Υφαντίδης, παρευρέθηκαν εκπρόσωποι τις πολιτειακής, πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, ποντιακών και μη πολιτιστικών συλλόγων, και πλήθος κόσμου.
Κείμενο: Βασίλης Καρυοφυλλίδης
Φωτογραφίες: Βασίλης Καρυοφυλλίδης, Γιάννης Σεπτούχας.
