Εν μέσω μίας «επιδημίας οπιούχων», όπως την έχουν χαρακτηρίσει επιστήμονες στην Αμερική, της αύξησης των συνθετικών ναρκωτικών αλλά και της ολοένα μεγαλύτερης αποποινικοποίησης (νομικής και πνευματικής) της μαριχουάνας, υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν αισθητή μείωση της κατανάλωσης οπιούχων, στις νεαρές ηλικίες.
Στα παιδιά μεταξύ 8 και 17 ετών, έχει παρατηρηθεί τα τελευταία δέκα με δώδεκα χρόνια αισθητή μείωση στην κατανάλωση οπιούχων, μείωση στην χρήση μαριχουάνας στις πολύ μικρές ηλικίες και σταθεροποίηση στην χρήση στις ηλικίες που πλησιάζουν την ενηλικίωση. Ειδικά στις ΗΠΑ φαίνεται πως η νεολαία έχει γυρίσει την πλάτη της στην κοκαΐνη, τα παραισθησιογόνα (πλην LSD), το έκσταση και το κρακ.
Την ίδια ώρα φαίνεται να κερδίζει αλματωδώς έδαφος μια άλλη εξάρτηση, αυτή της χρήσης των smartphones, τα οποία θεωρούνται η «νέα μάστιγα» για τη νεολαία.
Το 2015 δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα μίας έρευνας από το Κέντρο Ερευνών Pew στις ΗΠΑ, καθώς και εκείνα από την Common Sense Media τα οποία ούτε λίγο ούτε πολύ αναδεικνύουν τα εξής: Παιδιά μεταξύ 13 και 18 ετών περνούν κατά μέσο όρο 6.5 ώρες μπροστά από τις οθόνες των smartphones. Το 24% παιδιών από τα 13 έως τα 17 δήλωσαν πως είναι «μονίμως online». Και δεν αναφέρονται σε κάτι «τεχνολογικοφοβικό» αλλά στην υπερβολική χρήση χρήσης κινητών και ταμπλετών.
«Είναι η χρήση των ναρκωτικών μειωμένη γιατί τα παιδιά είναι απασχολημένα στα κινητά τους;»
Αυτή είναι η ερώτηση που προσπαθούν να απαντήσουν ερευνητές στις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Η Νόρα Βόλκοφ, διευθύντρια του Εθνικού Ινστιτούτου για την χρήση ναρκωτικών λέει πως «κάτι συμβαίνει σίγουρα». «Τα διαδραστικά μέσα μπορούν να ιδωθούν και υπό το πρίσμα των εναλλακτικών ναρκωτικών», σημειώνει με νόημα η κ Βόλκοφ και συνεχίζει «τα πιτσιρίκια μπορούν κυριολεκτικά να “φτιαχτούν” παίζοντας παιχνίδια σε κινητά και υπολογιστές».
Η αιρετική αυτή θεωρία «μένει να αποδειχθεί» αναφέρει η Σίλβια Μάρτινς, ειδικός της κατάχρησης ουσιών του Πανεπιστήμιο Κολούμπια. «Η υπερβολική ενασχόληση με τα video games και τα social media ικανοποιούν την ανάγκη για ευχαρίστηση. Ειδικά στις νεαρές ηλικίες η ανάγκη αυτή είναι τελείως καινοφανής και κούφια. Ακριβώς τον ίδιο μηχανισμό έχουν και τα ναρκωτικά», συμπληρώνει με νόημα η επιστήμονας. Ο παραλληλισμός αυτός είναι εύλογος ωστόσο μένει να φανεί το κατά πόσο έχει στέρεες βάσεις.
Η πιθανότητα πάντως, οι αντίθετες πορείες που ακολουθούνται στη χρήση ναρκωτικών και έξυπνων κινητών μεταξύ των νεαρών ηλικιών, να είναι σε ένα βαθμό αλληλένδετες, αξίζει να μελετηθεί, λένε οι ειδικοί.
