Η Επιτροπή Στίχου της ΠΟΕ και ο αγώνας για τη διατήρηση των ρωμαίικων στο ποντιακό τραγούδι

Να διορθώσει τα κακώς κείμενα στο χώρο του ποντιακού τραγουδιού, αφού ολοένα και περισσότερο χρησιμοποιούνται λέξεις που δεν ανήκουν στην ποντιακή διάλεκτο ή αλλοιώνεται η προφορά κάποιων λέξεων, με συνέπεια σε αρκετές περιπτώσεις να αλλάζει και το νόημά τους, καλείται η Επιτροπή Στίχου που συγκροτήθηκε πριν από λίγους μήνες από την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (ΠΟΕ).

Η επιτροπή αποτελείται από προσωπικότητες του ποντιακού χώρου, με πολυετή έρευνα και βαθιά γνώση της διαλέκτου.

Ειδικότερα, όπως είπε στο pontosnews.gr ο 90χρονος σήμερα Χριστόφορος Χριστοφορίδης, μέλος της Επιτροπής Στίχου της ΠΟΕ, γεωπόνος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου κι ένας άνθρωπος που γνωρίζει πολύ καλά την ποντιακή διάλεκτο (τα ρωμαίικα, όπως τα ονομάζει), έχοντας και σημαντικό συγγραφικό έργο, η επιτροπή δημιουργήθηκε για να βάλει τέλος στην αναρχία που επικρατεί στο χώρο της ποντιακής μουσικής σε ό,τι αφορά τους στίχους των τραγουδιών.

«Η πρώτη γενιά προσφύγων έφερε αυτούσια τα παραδοσιακά τραγούδια από τον Πόντο, ενώ και η δεύτερη γενιά, που είχε μεγάλη επαφή με την πρώτη, διαπιστωμένα διατήρησε αναλλοίωτες τις ποντιακές λέξεις στα τραγούδια. Στην τρίτη, την τέταρτη και την πέμπτη πλέον γενιά προσφύγων η επαφή με τους παλαιούς χάνεται, με αποτέλεσμα να μειώνεται και η επαφή με τα ρωμαίικα, τη διάλεκτο των προγόνων μας, την οποία εμείς ονομάσαμε ποντιακή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χρησιμοποιούνται πλέον λέξεις σε ποντιακά τραγούδια τις οποίες κατά κάποιον τρόπο οι στιχουργοί ποντιοποιούν. Επίσης, πολλοί νέοι τραγουδιστές αλλάζουν την έκφραση και προφορά κάποιων λέξεων, με συνέπεια να αλλάζει σε κάποιες περιπτώσεις και το νόημά τους, ενώ βλέπουμε συχνά στα τραγούδια και λέξεις ανορθόγραφες.

»Δυστυχώς, τα νέα παιδιά δεν είναι εξοικειωμένα με την ποντιακή διάλεκτο. Λένε λέξεις που δεν ξέρουν τι σημαίνουν», λέει ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης.

Για το λόγο αυτόν το Διοικητικό Συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος προχώρησε στη δημιουργία της Επιτροπής Στίχου, μια σκέψη που υπήρχε από το παρελθόν.

Συμβουλευτική επιτροπή

Όπως μας είπε ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης, ο ρόλος της Επιτροπής Στίχου είναι καθαρά συμβουλευτικός. Μπορούν να απευθύνονται σε αυτήν τραγουδιστές αλλά και στιχουργοί, ώστε να διαπιστωθεί αν οι λέξεις των τραγουδιών είναι ποντιακές και να διορθωθούν τα όποια λάθη.

«Αν για παράδειγμα κάποιος τραγουδιστής παίρνει στίχους από στιχουργό και δεν είναι σίγουρος ότι κάποιες λέξεις είναι ποντιακές, μπορεί να απευθυνθεί στην επιτροπή και να σιγουρευτεί. Αν δεν είναι ποντιακές κάποιες λέξεις, η επιτροπή θα τις διορθώσει και θα βάλει στη θέση τους ποντιακές. Πιστεύω ότι η βοήθεια της επιτροπής είναι πολύ σημαντική για τους νέους στιχουργούς και τραγουδιστές. Για περισσότερη αποτελεσματικότητα του έργου της επιτροπής πρότεινα να προχωρήσει η ΠΟΕ σε επαφές με Πόντιους τραγουδιστές και στιχουργούς. Έστω κι ένα λιθαράκι να βάλουμε στη διάσωση της παράδοσης, θα είναι καλό».

Ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης ξεκαθάρισε ακόμα ότι σε κάθε περίπτωση η Επιτροπή Στίχου της ΠΟΕ δεν μπορεί να επιβάλει σε κάποιον τραγουδιστή ή στιχουργό ποιες λέξεις να χρησιμοποιήσει στα τραγούδια του.

«Η επιτροπή δεν μπορεί να επιβάλει τίποτα. Ο καθένας μπορεί να χρησιμοποιήσει όποιες λέξεις θέλει στα τραγούδια του».

Τέλος, κατά τον Χριστόφορο Χριστοφορίδη μέχρι στιγμής δεν έχει αποταθεί στην Επιτροπή Στίχου για βοήθεια κανένας τραγουδιστής ή στιχουργός –άλλωστε η επιτροπή έχει ακόμα μικρή διάρκεια ζωής–, ωστόσο η παρουσία σε αυτήν του τραγουδιστή αλλά και πολυτάλαντου καλλιτέχνη Αλέξη Παρχαρίδη ως συντονιστή, μια και αποτελεί μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΕ, είναι σίγουρο ότι θα προσελκύσει το ενδιαφέρον αρκετών συναδέλφων του για διόρθωση των όποιων κακώς κειμένων στα τραγούδια.

Τα μέλη της επιτροπής

Πενταμελής είναι η Επιτροπή Στίχου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος. Ειδικότερα, εκτός από τον συντονιστή Αλέξη Παρχαρίδη και τον Χριστόφορο Χριστοφορίδη, μέλη είναι ο εκπαιδευτικός Γιάννης Τερζίδης, ο δικηγόρος Θανάσης Στυλίδης και ο τραγουδιστής Χρήστος Ακριτίδης. Όλοι τους έχουν μελετήσει για χρόνια και σε βάθος την ποντιακή διάλεκτο.

«Για να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, προτίμησα να αποτελούν την επιτροπή άτομα με καταγωγή από διαφορετικές περιοχές του Πόντου, γνώστες διαφορετικών ιδιωμάτων. Για παράδειγμα, ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης είναι από τη Ματσούκα, ενώ ο Θανάσης Στυλίδης από τη Σάντα», είπε στο pontosnews.gr ο Αλέξης Παρχαρίδης.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης