Άρθρο του Μουράτ Γετκίν (Murat Yetkin), hurriyetdailynews.com
Μετάφραση: Παναγιώτης Μπαλακτάρης
Η Τουρκία απέτυχε να πείσει τις ΗΠΑ και την Ρωσία να της επιτρέψουν να αναλάβει ενεργό συμμετοχή στην ανακατάληψη της Ράκκα από το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε (ISIL), ή Daesh, υπό τον όρο να σταματήσουν να συνεργάζονται με τις Μονάδες Λαϊκής Προστασίας (YPG), ένα παρακλάδι του εκτός νόμου Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (ΡΚΚ), είπαν διπλωματικές πηγές στην Άγκυρα στην Hürriyet Daily News.
Οι πηγές αναφέρουν επίσης ότι, παρόλο που κανένα από αυτά δεν είναι επίσημα ακόμη στο στάδιο της υλοποίησης, τα τρέχοντα σενάρια για να καταλάβουν τη Ράκκα από το ISIL δεν επιφυλάσσουν ενεργό συμμετοχή για την Τουρκία. Το τουρκικό σχέδιο για την Ράκκα παρουσιάσθηκε από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατηγό Χουλουσί Ακάρ στον Αμερικανό επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου Τζόσεφ Ντάνφορντ και στον Ρώσο αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγό Βαλερί Γκερασίμοβ κατά τη διάρκεια των διήμερων συνομιλιών στο τουρκικό μεσογειακό θέρετρο της Αττάλειας στις 7-8 Μαρτίου.
Αυτή ήταν μια σπάνια κατάσταση αν όχι μοναδική: Ο ανώτατος στρατηγός της Ρωσίας θα παρακολουθούσε παρουσίαση ενός στρατιωτικού σχεδίου από μια χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, την ίδια ώρα και κατά την παρουσία μιας άλλης χώρας του ΝΑΤΟ, ο Ντάνφορντ των ΗΠΑ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, συμφώνησε να αποδεχθεί την πρόσκληση του Ακάρ λόγω της προσωπικής φιλίας μεταξύ των, παρά τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον εξαιτίας της ρωσικής παρουσίας.
Το τουρκικό σχέδιο βασικά είπε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να παρατήσουν το YPG ως σύμμαχο, να μετακινήσουν τα αραβικά στοιχεία από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) και να συνδυάσουν τα στοιχεία αυτά με τους αντάρτες του τουρκοκαθοδηγούμενου Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA). Έπειτα, με τη βοήθεια του τουρκικού και του αμερικανικού στρατού, θα εκκαθάριζαν τη Ράκκα από το ISIL και θα εγκαθιστούσαν ένα σύστημα υπό την «μετριοπαθή αντιπολίτευση» εκεί και θα μετέφεραν την πόλη στη «νέα συριακή» διοίκηση μέσω συνομιλιών.
Δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί μέχρι τώρα ότι ο Γκερασίμοβ έσκυψε στον Ακάρ και του είπε σε φιλικό τόνο ότι ίσως είναι η ώρα για την Τουρκία να φύγει από την Συρία, πιθανώς αφού παρατήρησε ότι ο Ντάνφορντ δεν ήταν ενθουσιασμένος στο να εγκαταλείψει το σχέδιο το οποίο είχε προετοιμαστεί υπό την επίβλεψή του για μήνες. Η Τουρκία άρχισε την επιχείρησή «Ασπίδα του Ευφράτη» στις 24 Αυγούστου 2016, σε υποστήριξη του FSA για να σπρώξει τους μαχητές του ISIL μακριά από τα τουρκικά σύνορα και να αποτρέψει τους μαχητές του YPG από το να συμπληρώσουν το κενό. Η ενέργεια ήρθε μόλις πέντε εβδομάδες μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα στην Τουρκία στις 15 Ιουλίου και κάπου δέκα ημέρες μετά την ανακατάληψη της συριακής πόλης της Ιεράπολης από το ISIL από τις SDF με την συνδρομή της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).
Η ενέργεια της Αττάλειας ήταν, κατά μία έννοια, μια τελική προσπάθεια από την Τουρκία να επισημάνει ότι ήταν «λάθος να μάχεσαι μια τρομοκρατική οργάνωση με τη βοήθεια μιας άλλης» επειδή οι θέσεις αμφοτέρων, ΗΠΑ και Ρωσίας, γίνονταν πιο ξεκάθαρες μέρα με τη μέρα.
Στις 2 Μαρτίου, για παράδειγμα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου έκανε μια ηχηρή δήλωση απευθυνόμενη προς τις ΗΠΑ και είπε ότι ο τουρκικός στρατός θα κινείτο εναντίον της Ιεράπολης και θα έπληττε το YPG εκεί εάν είχε μείνει. Η απάντηση ήρθε από τη Ρωσία την επόμενη μέρα. Ο ρωσικός στρατός, προεξάρχοντος του Γκερασίμοβ, είπε στις 3 Μαρτίου ότι οι δυνάμεις του YPG εντός και πέριξ της Ιεράπολης θα άφηναν τις θέσεις τους –υπό την παρακολούθηση της Ρωσίας– στις δυνάμεις του καθεστώτος του Μπασάρ Αλ Άσαντ από εκείνη τη μέρα και πέρα.
Αυτό ήταν ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Τουρκία να μείνει μακριά από την πόλη και επίσης να ακυρώσει την ανάγκη να μεταφερθεί η πόλη από τις δυνάμεις των ανταρτών στις μελλοντικές κυβερνητικές δυνάμεις, δεδομένου ότι η Τουρκία είχε προτείνει ένα παρόμοιο μοντέλο για την Ιεράπολη πριν το κάνει για τη Ράκκα. Την επόμενη μέρα, φωτογραφίες των ρωσικών ειδικών δυνάμεων διαδόθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τα σήματα των SDF στα μπράτσα τους, σχεδόν όπως και οι αντίστοιχες πόζες από τους Αμερικανούς μήνες πριν με τα σήματα των SDF στα μπράτσα τους.
Κατά κάποιον τρόπο, η Ιεράπολη ετέθη υπό την προστασία των Αμερικανών από τα βόρεια και δυτικά και των Ρώσων από τον νότο και τα ανατολικά, εναντίον οποιασδήποτε πιθανής τουρκικής ενέργειας, συγχρόνως με την παρουσία του YPG εκεί.
Δύο μέρες μετά τη συνάντηση στην Αττάλεια, και ενώ ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας ολοκλήρωνε τις συνομιλίες της 9ης-10ης Μαρτίου με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μόσχα, το συριακό καθεστώς, που οφείλει τη συνεχιζόμενη παρουσία του κυρίως στην παρουσία του ρωσικού στρατού στη χώρα, υπέβαλε ένα επίσημο αίτημα διαμαρτυρίας στον ΟΗΕ και είπε ότι η Τουρκία πρέπει να φύγει από το έδαφός της. Την ίδια μέρα, δύο ανακοινώσεις έγιναν από την αμερικανική πλευρά. Το υπουργείο Εξωτερικών είπε ότι σκέφτονται να συνεχίσουν με το YPG και ότι δεν θεωρούν το YPG τρομοκρατική οργάνωση, σε αντίθεση με το PKK. Και η CENTCOM είπε ότι ανέπτυξαν μια μονάδα πυροβολικού με 400 στρατιώτες στη Συρία σαν την πρώτη δόση βαρέων όπλων εκεί, πιθανώς σαν ένα μήνυμα προς την Τουρκία ότι δεν χρειάζονται τη βοήθειά της σε βαρέα όπλα που είναι απαραίτητα στην επιχείρηση για τη Ράκκα.
Ένας βαθμοφόρος αξιωματούχος επιβεβαίωσε στην HDN, υπό τον όρο της ανωνυμίας, στις 17 Μαρτίου ότι δεν υπήρξε καμία απάντηση ή ανατροφοδότηση στο τουρκικό σχέδιο που παρουσιάστηκε στις αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και της Ρωσίας στην Αττάλεια: «Δεν μπορώ να πω ότι οι συναντήσεις στην Αττάλεια είχαν μια θετική επιρροή στους σκοπούς μας». Η ίδια πηγή είπε: «Πιστεύω ότι οι πιθανότητες να λάβουμε μέρος στην επιχείρηση για τη Ράκκα μειώνονται».
Η πηγή χρησιμοποιούσε μια μετριοπαθή και διπλωματική γλώσσα σε απάντηση στην ερώτηση. Η προοπτική από σήμερα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι ότι στην Τουρκία δεν έχει δοθεί μια ενεργή θέση στα τρέχοντα σενάρια για τη Ράκκα, αν και κανένα από αυτά τα σενάρια δεν είναι ακόμα στο στάδιο της υλοποίησης.
Τα σενάρια για τη Ράκκα αξίζουν λεπτομερή αναφορά αλλά σε κανένα από τα τρέχοντα σχέδια δεν υπάρχει ρόλος για το YPG εντός της πόλης όταν και αν ανακαταληφθεί από το ISIL προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω επιπλοκές, δοθέντος ότι δεν υπάρχει σχετικός κουρδικός πληθυσμός στη Ράκκα και υφίσταται έως έναν βαθμό εθνική εχθρότητα. Ο ρόλος του YPG είναι περισσότερο να πολεμήσει το ISIL κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης.
