Από πού χρηματοδοτείται το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ); Με ποιο τρόπο συντηρείται η πιο εύρωστη τρομοκρατική οργάνωση στον κόσμο; Το κλισέ που κυκλοφορεί, ότι παράνομες τράπεζες βρίσκονται πίσω από το ΙΚ, δεν επιβεβαιώνεται. Oι απαγωγές και το λαθρεμπόριο έχουν αναφερθεί ως οι κύριες πηγές χρηματοδότησης, αλλά δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις γι’ αυτό.
Το κύριο μέρος χρηματοδότησης προέρχεται από φόρους και εισφορές που επιβάλλονται στους πληθυσμούς που ελέγχει το IΚ.
Οι πωλήσεις πετρελαίου έρχονται στη δεύτερη θέση, ενώ ακολουθούν τα έσοδα από τις λεηλασίες, τις κατασχέσεις και τα πρόστιμα. Κατά τη διάρκεια του 2014 το ΙΚ συγκέντρωσε 300-400 εκατ. δολάρια από φόρους και πρόστιμα, ενώ το 2015 το έσοδα αυτά ανήλθαν στα 800 εκατ. δολάρια.
Το ΙΚ αποτελεί μια τρομοκρατική οργάνωση διαφορετική από προηγούμενες, οι οποίες κατά βάση χρηματοδοτούνταν από εξωτερικές «ανεπιβεβαίωτες» πηγές. Οποιαδήποτε προσπάθεια ανάλυσης του μοντέλου χρηματοδότησης του ΙΚ, βάσει παραδοσιακών προσεγγίσεων, κινδυνεύει να προκαλέσει σοβαρές παρερμηνείες.
Το οικονομικό μοντέλο του ΙΚ θα μπορούσε να περιγραφεί ως εξής: Αποστελλόταν αρχικά ένα γκρουπ στην περιοχή που επρόκειτο να καταληφθεί, προκειμένου να διεισδύσει στην κοινωνία και να οργανώσει δίκτυα πληροφοριών. Τα δίκτυα ήταν σημαντικά για στρατιωτικούς λόγους, αλλά επίσης χρησιμοποιούνταν για κάθε μορφής ανηλεείς εκβιασμούς του πληθυσμού. Νέοι φόροι, πρόστιμα και διάφορες άλλες οικονομικές ποινές, επιβάλλονταν σε 8 εκατομμύρια κατοίκους και απέφεραν εκατοντάδες εκατομμύρια ως έσοδα.
Μια άλλη πηγή εσόδων αποτελούν οι δημεύσεις περιουσιών και οι μεταπωλήσεις γης, κατοικιών, αυτοκινήτων, αλλά και χρυσαφικών.
Το οικονομικό μοντέλο του IK ανατράπηκε όταν άρχισε να χάνει έδαφος σε στρατηγική και χώρο. Από το καλοκαίρι του 2014 μέχρι τον Νοέμβριο του 2016, το έδαφος το οποίο ελέγχει το ΙΚ συρρικνώθηκε στο Ιράκ κατά 62%, ενώ στην Συρία έπεσε στο 30%.
Το χαλιφάτο συρρικνώνεται και αντίστοιχα περιορίζονται τα έσοδα του, η οικονομία της ληστρικής εκμετάλλευσης δεν αποδίδει πλέον. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ΙΚ μειώθηκε από τα 970 εκατ. δολάρια έως 1,89 δισ. το 2014, σε 520 έως 870 εκατ. πέρυσι.
Προβλέπεται δε περαιτέρω μείωση των εσόδων του ΙΚ καθώς διαφαίνεται ότι θα χάσει τον έλεγχο της Μοσούλης. Επιπλέον η ιρακινή κυβέρνηση σταμάτησε να καταβάλλει τους μισθούς των πολιτικών υπαλλήλων στην Μοσούλη και σε άλλες περιοχές που ελέγχονται από το ΙΚ, διότι τα χρήματα αυτά κατέληγαν στο ΙΚ. Ακόμη, από το 2015 η αμερικανική αεροπορία βομβαρδίζει αυτοσχέδια διυλιστήρια και πετρελαιοφόρα πλοία του ΙΚ. Τέλος, συνεχίζεται η προσπάθεια περιορισμού του λαθρεμπορίου στα τουρκικά σύνορα.
H μείωση των εσόδων του ΙΚ δεν φαίνεται ότι θα επηρεάσει τη δραστηριότητα της οργάνωσης στην Ευρώπη, διότι το κόστος των τρομοκρατικών επιθέσεων είναι χαμηλό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η επίθεση της 13ης Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι κόστισε 20.000 ευρώ.
- Πηγή: spiegel.de | Μετάφραση: Γεώργιος Μουρουζίδης.
