Σαν σήμερα, 30 Δεκεμβρίου του 2015, έφυγε από τη ζωή ο Πόντιος μυθιστοριογράφος Γιώργος Ανδρεάδης. Όσοι τον γνώριζαν μιλούν για υπόδειγμα ανθρώπου, που συνδύαζε το αίσθημα του πατριωτισμού με την πίστη στην ειρηνική και αρμονική συνύπαρξη όλων των λαών.
Με αφορμή κάποιες δηλώσεις του που διαστρεβλώθηκαν, τον Δεκέμβριο του 1998 του απαγορεύτηκε η είσοδος στην Τουρκία – απόφαση οριστική μέχρι και το τέλος της ζωής του. Η απόφαση αυτή επηρέασε αρνητικά την υγεία του και έμεινε με τον καημό και τον πόθο να πατήσει πάλι τη γη των πατεράδων του, τον Πόντο.
Ο Γιώργος Ανδρεάδης γεννήθηκε στην προσφυγομάνα Καλαμαριά το 1936. Η οικογένειά του μετανάστευσε στην Ελλάδα το 1930 από το Bατούμ της Γεωργίας. Σε συνέντευξή του στο περιοδικό Road to Emmaus δήλωσε ότι ο παππούς του, ο Χρήστος Ανδρεάδης, ήταν κρυπτοχριστιανός από το χωριό Ζιλμερά της Τραπεζούντας.
Ο πατέρας του Κυριάκος ήταν μέλος της Ποντιακής Εθνοσυνέλευσης στο Βατούμ, που ήδη από το 1918 ήταν στο μεγαλύτερο μέρος του ελληνικό. Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης ήταν ο Νίκος Λεοντίδης και αντιπρόεδρος ο Λεωνίδας Ιασωνίδης.
Στην εκδήλωση τιμής που έγινε στη μνήμη του στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη», ο καθηγητής Στάθης Πελαγίδης στην ομιλία του είπε:
«Ο Γ. Ανδρεάδης μεγάλωσε δίπλα στην πνευματική ηγεσία του ποντιακού ελληνισμού: τον Θεοφύλακτο Θεοφυλάκτου που μεταξύ άλλων εξέδιδε την εφημερίδα Ελεύθερος Πόντος, τον σπουδαίο Φίλωνα Κτενίδη της Ποντιακής Εστίας που στο πλούσιο έργο του περιλαμβάνεται ο Εθνικός Ύμνος του Πόντου, τον εξέχοντα πολιτικό Λεωνίδα Ιασονίδη και τον Άνθρωπο-γιατρό Ιωάννη Πασαλίδη. Όλοι αυτοί ήταν μεγάλοι δάσκαλοι που μετακένωναν το ιστορικό φορτίο του ποντιακού ελληνισμού από την Τραπεζούντα στην Ελλάδα».
Η ψυχοσύνθεση και η ιστορική συνείδηση του Γιώργου Ανδρεάδη διαμορφώθηκε από την πλούσια ποντιακή παράδοση, η οποία μεταφέρθηκε στα συγγράμματά του.
Ο Ανδρεάδης έγραψε βιβλία για τον πολιτισμό και την ιστορία του Πόντου – για τις περιοχές της Τραπεζούντας, της Τόνιας και της Αργυρούπολης (Γκιουμούσχανε). Συνολικά έγραψε 28 βιβλία, από τα οποία τα τρία αναφέρονταν στην Ιωνία, την Καππαδοκία και την Κωνσταντινούπολη, και τα υπόλοιπα στον Πόντο. Όλα τα έργα του είχαν πάντα έναν θρηνητικό τόνο, όμως πάντα σκοπός του ήταν, μέσα από τις διηγήσεις του, να βελτιώσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Πίστευε ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να συνυπάρξουν αρκεί να μην ξεχνούν τις αξίες που τους κάνουν ανθρώπους, παραμερίζοντας τις εθνικές, θρησκευτικές και φυλετικές διαφορές τους. Η ιδεολογία του είναι φανερή σε όλα τα βιβλία του.
Τα έργα του Γ. Ανδρεάδη μεταφράστηκαν σε αρκετές γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά, τουρκικά, κουρδικά, κινέζικα), με ορισμένα από αυτά να αποσπούν σημαντικά βραβεία εντός κι εκτός συνόρων.
Ανάμεσα σε αυτά και η «Ταμάμα»,* βιβλίο για το οποίο βραβεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη με το βραβείο Ιπεκτσί το 1992, αν και λίγα χρόνια αργότερα το ίδιο κράτος τον απέλαυνε…
Πριν του απαγορευτεί η είσοδος στην Τουρκία, ο συγγραφέας είχε ήδη ταξιδέψει στον Πόντο και στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά πολλές φορές. Υπολογίζεται ότι επισκέφτηκε τη γείτονα 52 φορές από το 1960 ως το 1998.
Ο Γ. Ανδρεάδης (1) σε ταξίδι του στον Πόντο (φωτ.: terra-pontus.blogspot.com)
Μια εκπληκτική ιστορία για το τσαγανό και την πίστη αυτού του ανθρώπου στη θρησκεία του: ο Γιώργος Ανδρεάδης είχε μάθει από τη γιαγιά του ότι όταν έφυγαν από την Κρώμνη στον Πόντο, άφησαν στο υπόγειο του σπιτιού τους μια εικόνα του Χριστού. Δεκαετίες αργότερα πήγε εκεί, φιλοξενήθηκε στο σπίτι τους, βρήκε την εικόνα και την έφερε στην Ελλάδα.
Φοίτησε με υποτροφία στο Κολέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια σπούδασε Πολιτική Οικονομία στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ στη Γερμανία, όπου υπήρξε στόχος επιθετικών συμπεριφορών από ντόπιους. Ήταν όμως πάντα ετοιμόλογος και δυνατός χαρακτήρας, και είχε την ικανότητα να αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις.
Τον Δεκέμβριο του 2000 η Ακαδημία Αθηνών τον βράβευσε για το συγγραφικό του έργο αλλά και για την αφύπνιση των εναπομεινάντων εξισλαμισθέντων Ποντίων της Μαύρης Θάλασσας.
_____
* Για το έργο του Ταμάμα μίλησε ο Γιώργος Ανδρεάδης στις 9 Μαΐου 2011 σε συνέντευξη που παραχώρησε στην υποπλοίαρχο Ουρανία Πανταζίδου, πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων Και Βορειοελλαδιτών Σύρου, για λογαριασμό του ραδιοφωνικού σταθμού της Ι. Μητρόπολης Σύρου. Ακούστε τη συνέντευξη εδώ.
- Πηγή: Road to Emmaus, vol. IX, No. 1 (#32).
