Τη δραματική ιστορία του ξεριζωμού του ελληνισμού από την πατρώα γη διεκτραγωδεί ένα ντοκιμαντέρ της δημόσιας τηλεόρασης που είχε γίνει πριν από πολλά χρόνια από τον Γιώργο Καραχάλιο, σε σενάριο και σκηνοθεσία της Πόπης Αλκούλη. Άνθρωποι της Ιωνίας, ανάμεσά τους η λογοτέχνις μας από τον Κιρκιντζέ, η αείμνηστη Διδώ Σωτηρίου, αφηγούνται το χαμό περιγράφοντας στιγμές που δεν τις χωράει το ανθρώπινο μυαλό, τις οποίες, όμως, έζησαν. Με γλύκα και νοσταλγία όμως θυμούνται και την όμορφη καθημερινότητά τους πριν από το κακό.
Ένα κακό που είχε χρόνια πριν αρχίσει να προετοιμάζεται και με την υποδαύλιση του ανθελληνικού κινήματος στην Ανατολή από τον «Χίτλερ της Μικράς Ασίας», όπως τον αποκαλεί η Δ. Σωτηρίου, τον Γερμανό Λίμαν Φον Σάντερς, εισηγητή των αμελέ ταμπουρού.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στατιστικά στοιχεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου του 1914 δείχνουν ότι ο ελληνισμός ολόκληρης της Ανατολής ανερχόταν τότε στα 2,4 εκατομμύρια ψυχές! Πάνω από 2.000 ήταν τα σχολεία και ακόμα περισσότερες οι εκκλησίες.
«Οι Σμυρνιοί μάθαιναν γράμματα, πατρίδα, θρησκεία, τιμή και πολιτισμό…»
Από ιστορικούς περιγράφονται τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ισχυρών χωρών της εποχής και το παιχνίδι που παίχτηκε στη Μικρά Ασία, αλλά και η κομβικής σημασίας αλλαγή στα δεδομένα με την ενδυνάμωση του κινήματος των Νεοτούρκων. Περιλαμβάνονται επίσης στοιχεία για την κοινωνική διαστρωμάτωση στη Σμύρνη των αρχών του προηγούμενου αιώνα, αλλά και ο ρόλος της γυναίκας, της Σμυρνιάς, με μια εμφάνιση-έκπληξη της αείμνηστης Άννας Καλουτά. Ακούγονται επίσης τραγούδια της μικρασιατικής πατρίδας από πρώτης γενιάς πρόσφυγες.
Δείτε το βίντεο:
