Συναντήθηκαν και φέτος από όλα τα μήκη και τα πλάτη της Ελλάδας Σανταίοι στην καταγωγή, προκειμένου να αποδώσουν τον ελάχιστο φόρο τιμής στους προγόνους τους και να κάνουν το ετήσιο μνημόσυνό τους. Τη συνάντηση των απανταχού Σανταίων, το σαββατοκύριακο 3 και 4 Σεπτεμβρίου 2016, διοργάνωσε ο Σύλλογος Σανταίων «Η Επτάκωμος Σάντα» στις παρυφές του Βερμίου όρους, και συγκεκριμένα στην Παναγία Σουμελά.
Στόλισαν τα κόλλυβα, είπαν ιστορίες, έφαγαν και χόρεψαν, όλα στη μνήμη των αδικοχαμένων προγόνων τους.
«Το γούρεμαν τη κανόνα» το έκανε για ακόμα μια χρονιά το μέλος του Συλλόγου Θανάσης Ντουμανόπουλος, μέσα στον ξενώνα «Τη Σάντας τ’ οσπίτ’». Φέτος όμως, «δυστυχώς δεν έδεναν τα χρώματα (ειδικά για κόλλυβα) με τη ζάχαρη», είπε στο pontos-news.gr ο Θ. Ντουμανόπουλος. Έτσι, αντί για τη μικρογραφία της Σάντας και το σταυρό του Αγίου Χριστοφόρου Πιστοφάντων, φιλοτέχνησε λουλούδια και δέντρα που ευδοκιμούν στη Σάντα, καθώς και έναν μεγάλο σταυρό.
Τα κόλλυβα που απεικονίζουν τη χλωρίδα της Σάντας
Το πρόγραμμα του μνημοσύνου τηρήθηκε ευλαβικά, κι έτσι μετά τον στολισμό των κολλύβων έγινε τρισάγιο και κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο Αγωνιστών και Μαρτύρων του Πόντου. Ακολούθησε δείπνο και γλέντι στο περιστύλιο του Ιερού Ιδρύματος.
Την Κυριακή το πρωί τελέστηκε Θεία Λειτουργία πριν από το μνημόσυνο των Σανταίων μπροστά από το μνημείο, και ακολούθως η προσφώνηση της προέδρου του σωματείου Βικτωρίας Σαββίδου.
Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο διεθνολόγος, μόνιμος λέκτορας Νομικής Σχολής ΑΠΘ Βενιαμίν Καρακωστάνογλου.
Ο ξενώνας «Τη Σάντας τ’ οσπίτ’»
Μετά την κατάθεση στεφάνων, δημώδη άσματα του Πόντου τραγούδησε η χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων «Οι ρίζες».
Με την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου ολοκληρώθηκε το ετήσιο μνημόσυνο των Σανταίων. Λίγο πριν αποχωρήσουν από το χώρο, οι απόγονοι των εξόριστων Ποντίων είχαν την ευκαιρία να γευτούν τον πατροπαράδοτο ποντιακό τανωμένο σορβά.
- Φωτογραφίες: Σύλλογος Σανταίων «Η Επτάκωμος Σάντα».
![(Πηγή: Βιβλιοθήκη Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη / el.travelogues.gr. Στην γκραβούρα [του 1853], η εσωτερική αυλή του Τεμένους του Σουλτάνου Μπεγιαζίτ Β’ στην Κωνσταντινούπολη)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/03/anaktoro-vayazit-360x180.jpg)
