Ο τομεάρχης Παιδείας της ΝΔ, βουλευτής Λάρισας Μάξιμος Χαρακόπουλος ήταν ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης στις 18 Αυγούστου που αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα της 18ης Πανελλήνιας Σύναξης Καππαδοκών Γαβούστιμα 2016, στο προαύλιο του ανακαινισμένου Διδακτηρίου στα Βούναινα Λάρισας.
Ο ομιλητής που έλκει καταγωγή από την Καππαδοκία ανέπτυξε το θέμα «Η Εκπαίδευση στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Καππαδοκίας».
Στην εισήγησή του σημείωσε ότι «στην Καππαδοκία υπήρξαν μέχρι την Ανταλλαγή των πληθυσμών σε εφαρμογή της συνθήκης της Λοζάνης του 1923, μετά τη μικρασιατική καταστροφή, 81 ελληνορθόδοξες κοινότητες σε πόλεις και χωριά, είτε αμιγή ρωμαίικα, είτε μεικτά με μουσουλμάνους. Από αυτές, οι περισσότερες στο διάβα του χρόνου απώλεσαν την ελληνική λαλιά και τουρκοφώνησαν. Έτσι, σε μόλις 32 κοινότητες επιβίωσαν ελληνικά γλωσσικά ιδιώματα που παραπέμπουν στην αρχαία ελληνική γλώσσα, ενώ στις 49, σταδιακά, επικράτησε η τουρκική γλώσσα».
Αναφερόμενος στην πνευματική αφύπνιση των Ελλήνων της Καππαδοκίας υποστήριξε ότι «ήταν μια συλλογική προσπάθεια, που ξεκίνησε, όμως, από λίγους φωτισμένους ανθρώπους το 19ο αιώνα. Στην προσπάθεια αυτή για την πνευματική αναγέννηση σημαντικός ήταν ο ρόλος των λογίων, που όχι μόνο δίδαξαν αλλά με τη συγγραφική τους δραστηριότητα πρόφεραν πολλά στον ελληνισμό της Καππαδοκίας».
Υπογράμμισε ότι «βασικό κριτήριο προσδιορισμού της εθνικής συνείδησης για την ανταλλαγή των πληθυσμών στη συνθήκη της Λοζάνης δεν ήταν η γλώσσα αλλά η θρησκεία».
Και όπως είπε χαρακτηριστικά «στη διατήρηση της εθνικής συνείδησης των Ρωμιών της Καππαδοκίας που τουρκοφώνησαν καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η ορθόδοξη εκκλησία με την καθιέρωση της λεγόμενης καραμανλίδικης γραφής».
Πλήθος κόσμου έδωσε το παρών στα Βούναινα Λάρισας
Ανέφερε επίσης ότι «το πρώτο οργανωμένο σχολείο που λειτούργησε στην περιοχή της Καππαδοκίας ήταν εκείνο της Σινασού το 1821, που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της συντεχνίας των Σινασιτών Χαβιαράδων της Κων/πολης και με τη συνδρομή του εθνικού ευεργέτη Ι. Βαρβάκη, που συνεργαζόταν μαζί τους».
Ο Θεσσαλός πολιτικός υπενθύμισε ότι «από τα μέσα του 19ου αιώνα στην Ελλάδα αναπτύσσεται η πολιτική της Μεγάλης Ιδέας. Το εθνικό κέντρο, αθόρυβα αλλά σταθερά, προωθεί την εθνική αφύπνιση των Ελλήνων της Ανατολής, με την προσπάθεια αναβίωσης της ελληνικής γλώσσας σε περιοχές που για αιώνες έχει σιγήσει.
»Η εκπαίδευση, επομένως, αναδεικνύεται σημαντικός παράγοντας ενίσχυσης του εθνικού φρονήματος των Ελλήνων της Ανατολής».
Στιγμιότυπο από τις μουσικές εκδηλώσεις που πλαισίωσαν την 1η ημέρα της 18ης Πανελλήνιας Σύναξης Καππαδοκών
Στην εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Μικρασιατικό Σύλλογο Βουναίνων «Η καθ’ ημάς Ανατολή» υπό την αιγίδα της Πανελλήνιας Ένωσης Καππαδοκικών Σωματείων βραβεύτηκαν μαθητές που διακρίθηκαν στο διαγωνισμό με θέμα την τραυματική ενσωμάτωση των προσφύγων της Μικράς Ασίας στην ελλαδική πραγματικότητα.
Για τον διαγωνισμό μίλησε η φιλολόγος Ερμιόνη Μαγαλιού, ενώ ο ιστορικός Κωνσταντίνος Νίγδελης ανέπτυξε το θέμα «Αργυρούπολη-Σουλούτσοβα-Βούναινα, πορεία στο χρόνο».
