Με πτυχίο Βιολογίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, ο Νίκος Κυρπίδης είναι ένα από τα ελληνικά μυαλά που διαπρέπουν στο εξωτερικό. Εγκατεστημένος από το 2004 στο Σαν Φρανσίσκο, εργάζεται στο Ινστιτούτο Γονιδιώματος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, πλέον ως επικεφαλής του Προγράμματος Μικροβιακής Γονιδιωματικής και Μεταγονιδιωματικής.
Ο Νίκος Κυρπίδης είναι ο Έλληνας που ανακάλυψε και χαρτογράφησε έναν τεράστιο αριθμό άγνωστων έως τώρα ιών, η πλειονότητα των οποίων «τρυπώνει» στα βακτήρια και τα μολύνει.
Η ομάδα του έκανε τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature, αφού μελέτησε όλες τις βάσεις γενετικών μικροβιακών δεδομένων στον κόσμο. Αυτό που ανακάλυψε είναι πάνω από 125.000 πλήρη, ή αποσπασματικά, γονιδιώματα ιών, που περιέχουν συνολικά 2,79 εκατ. πρωτεΐνες. Η έρευνα πέτυχε να πολλαπλασιάσει τον αριθμό των γνωστών γονιδίων ιών, γεγονός που θα βοηθήσει σημαντικά τους επιστήμονες, ιδίως στο πεδίο της συνθετικής βιολογίας.
«Είναι η πρώτη φορά που κάποιος έψαξε συστηματικά σε όλα τα ενδιαιτήματα και σε τέτοιο μεγάλο εύρος δεδομένων, για να φέρει στο φως τόσους νέους ιούς. Εξερευνήσαμε γενετικά τους ιούς σε όλα τα οικοσυστήματα», δήλωσε ο Νίκος Κυρπίδης. Ακόμα, τονίζει ότι το 99% των οικογενειών ιών που ανακαλύφθηκαν δεν σχετίζονται στενά με κανένα ιό που είχε ήδη «διαβαστεί» το DNA του.
Ο αριθμός των μικροβίων στον πλανήτη μας είναι ασύλληπτος (υπολογίζεται στον αριθμό 1 ακολουθούμενο από 30 μηδενικά), και θεωρείται ότι ξεπερνά τα άστρα του γαλαξία μας.
Τα περισσότερα μικρόβια παραμένουν άγνωστα και αναξιοποίητα. Το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ διαθέτει ένα πρόγραμμα που προσπαθεί να ρίξει φως σε αυτή τη μικροβιακή «σκοτεινή ύλη». Από την άλλη, ο αριθμός των ιών θεωρείται τουλάχιστον δύο τάξεις μεγέθους μεγαλύτερος από εκείνον των μικροβιακών κυττάρων (βακτηρίων κ.ά.). Η κατάσταση περιπλέκεται, επειδή οι ιοί διεισδύουν στα μικρόβια και τα μολύνουν.
