Το 2004 ανακαλύπτεται τυχαία στη θέση Κυδωνιές του Ορχομενού Βοιωτίας ένα μνημείο με μεγάλη ιστορική και αρχαιολογική ιστορία: το Τρόπαιο του Σύλλα. Μπορεί το υλικό του να είναι ο… ευτελής λίθος, και όχι κάποιο πρώτης ποιότητας μάρμαρο, ωστόσο το εύρημα είναι εξαιρετικό σημαντικό καθώς σχετίζεται με ένα σπουδαίο ιστορικό γεγονός, αυτό της τελικής επικράτησης των στρατευμάτων του Ρωμαίου στρατηγού Σύλλα έναντι του στρατού του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ’.
Στον Ορχομενό το 86 π.Χ. έλαβε χώρα μία από τις δύο καθοριστικές μάχες, όπου ο Σύλλας επιβλήθηκε των στρατευμάτων του Μιθριδάτη, οι επεκτατικές βλέψεις του οποίου στη Μικρά Ασία τον είχαν φέρει σε σύγκρουση με τη Ρώμη.
Δώδεκα χρόνια μετά την ανακάλυψη του Τροπαίου του Σύλλα, το ΚΑΣ ενέκρινε τη μελέτη αποκατάστασης και ανάδειξής του. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η πρόταση των μελετητών αντιμετωπίζει με επιτυχία τόσο την αρχαιολογική τεκμηρίωση, τη στατική επάρκεια και τη δομική αποκατάσταση του μνημείου, όσο και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου του.
Στην περιοχή έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες απομάκρυνσης της βλάστησης γύρω από το παλαιό ανασκαφικό σκάμμα, ενώ τα αρχιτεκτονικά μέλη από τον ερειπιώνα του μνημείου έχουν μεταφερθεί σε προσωρινό χώρο.
Το μνημείο, το οποίο θα αναδειχθεί κατά χώραν (στο σημείο όπου βρέθηκε), συνδεόμενο με τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία της περιοχής του Ορχομενού, μπορεί να αποτελέσει ακόμη έναν σημαντικό πόλο έλξης επισκεπτών. Η πρώτη παρουσίαση έγινε σε συνέδριο για τη ρωμαϊκή Ελλάδα το φθινόπωρο του 2015, ενώ η οριστική δημοσίευση αναμένεται εντός του 2017.
