Γνωστές για τα μεταλλεία τους ήδη από τα αρχαία χρόνια, οι περιοχές σε Πόντο και Μικρά Ασία έδωσαν στους Έλληνες εκτός από μεροκάματα και ένα χώρο δράσης μακριά από το μάτι του Τούρκου. Οι ματεντζήδες, οι μεταλλωρύχοι δηλαδή, ήταν οι καλύτερα αμειβόμενοι, και μάλιστα είχαν τη δική τους συντεχνία, με προστάτη τον προφήτη Ηλία.
Αυτή είναι μια μόνο σύνδεση του προφήτη Ηλία με τους Πόντιους, οι οποίοι φτιάχνουν στη μνήμη του εκκλησίες και ξωκκλήσια. Μάλιστα, κοντά στην Αμάσεια, στις όχθες του Ίρη, υπήρχε και η μονή Χρυσής Πέτρας, του 10ου αιώνα, που ήταν αφιερωμένη στον προφήτη Ηλία.
Ακόμα και σήμερα, στις νέες πατρίδες, ο προφήτης Ηλίας παραμένει αγαπημένος των Ποντίων. Στην Αγία Βαρβάρα, για παράδειγμα, ζιπκαλήδες του «Φάρου», μαζί με βρακοφόρους, συνόδευσαν την ιερή εικόνα κατά τη λιτάνευση, ανήμερα της γιορτής του. Στη συνέχεια, το χορευτικό του σωματείου «οδήγησε» τους εκατοντάδες προσκυνητές στα μονοπάτια του Πόντου.
(Φωτ.: Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»)
«Ο προφήτης Ηλίας να χαρίζει σε όλους υγεία και δύναμη στην πορεία της ζωής», ήταν η ευχή της προέδρου του «Φάρου» Σοφίας Σαββίδου.
![Ο έμπορος βαφών Ναζάρ Αγά Μανούσαγκιαν με την οικογένειά του στην Αντέπ, το 1912 (φωτ.: Hraztan Tokmadjian, Ayntabi Aseghnakordzoutyunu [The Embroidery of Ayntab], τ. 1, Χαλέπι-Ερεβάν, 2015)](https://www.pontosnews.gr/wp-content/uploads/2026/06/genoktonia-armenion-antep-360x180.jpg)
