Από την αρχή καταδίκασα απερίφραστα την απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος στην Τουρκία. Δήλωσα ότι «κάθε κυβέρνηση πρέπει να προκύπτει από ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και όχι με την επίδειξη δύναμης. Προσεύχομαι στον Θεό για την Τουρκία, για τους Τούρκους πολίτες, αλλά και για όλους αυτούς που βρίσκονται σήμερα στη χώρα με την ελπίδα η κατάσταση να επιλυθεί γρήγορα και ειρηνικά».
Παρά την κατηγορηματική δήλωσή μου, παρόμοια με αυτές που εξέδωσαν τα τρία μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης, ο όλο και πιο αυταρχικός πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με κατηγόρησε αμέσως ότι ενορχήστρωσα τις πραξικόπημα. Απαίτησε από την πρώτη στιγμή από τις Ηνωμένες Πολιτείες να με εκδώσουν και να φύγω από το σπίτι μου στην Πενσυλβάνια, όπου ζω αυτοεξόριστος από το 1999.
Ό,τι μου καταλογίζει ο Ερντογάν δεν αντίκειται μόνο σε ό,τι πιστεύω, αλλά είναι και ανεύθυνο και εσφαλμένο.
Η φιλοσοφία μου –ένα Ισλάμ πλουραλιστικό και χωρίς αποκλεισμούς που θα υπηρετεί κάθε άνθρωπο ανεξάρτητα από την πίστη του– αντιτίθεται σε κάθε μορφής ένοπλης εξέγερσης.
Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, οι συμμετέχοντες στο κίνημα που ανήκω -ονομάζεται Χιζμέτ και σημαίνει υπηρεσία- υποστήριξαν στην πράξη μία μορφή διακυβέρνησης που αντλεί τη νομιμοποίησή της από τη βούληση των πολιτών και σέβεται τα δικαιώματα όλων των πολιτών, ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές τους απόψεις, τις πολιτικές πεποιθήσεις τους ή την εθνοτική τους καταγωγή. Οι επιχειρηματίες και οι εθελοντές που εμπνέονται από τις αξίες του κινήματος Χιζμέτ έχουν επενδύσει σε σύγχρονες υπηρεσίες εκπαίδευσης των τοπικών κοινοτήτων σε περισσότερες από 150 χώρες.
Σε μια εποχή που οι δυτικές δημοκρατίες αναζητούν μετριοπαθείς μουσουλμανικές φωνές, εγώ και οι φίλοι μου στο κίνημα Χιζμέτ καταδικάσαμε εξαρχής την εξτρεμιστική βία: τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου από την Αλ Κάιντα, τις εκτελέσεις από το Ισλαμικό Κράτος, τις απαγωγές από τη Μπόκο Χαράμ.
Καταδικάζουμε με κάθε τρόπο την τυφλή βία, και κατά την απόπειρα πραξικοπήματος, και τονίζουμε τη δέσμευσή μας να εμποδίσουμε τη στρατολόγηση τρομοκρατών από τους κόλπους της μουσουλμανικής νεολαίας καλλιεργώντας μια ειρηνική, πλουραλιστική νοοτροπία.
Σε όλη τη ζωή μου καταγγέλλω -τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά- τις στρατιωτικές επεμβάσεις στην εσωτερική πολιτική. Μάχομαι για τη δημοκρατία εδώ και δεκαετίες. Έχοντας υποστεί τις συνέπειες των τεσσάρων στρατιωτικών πραξικοπημάτων στην Τουρκία τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, που περιελάμβαναν άδικη φυλάκισή μου, δεν θα ήθελα ποτέ οι συμπολίτες μου να περάσουν μια τέτοια δοκιμασία.
Προδίδει τα ιδανικά μου κάποιος που εμφανίζεται ως υποστηρικτής του κινήματος Χιζμέτ και εμπλέκεται σε πραξικόπημα.
Παρόλα αυτά, η κατηγορία Ερντογάν δεν αποτελεί έκπληξη, όχι για όσα λέει για μένα, αλλά για ό,τι αυτή αποκαλύπτει περί τη συστηματική και επικίνδυνη μετάβαση προς τη μοναρχία.
Όπως πολλοί Τούρκοι πολίτες, έτσι και αρκετά μέλη του κινήματος Χιζμέτ υποστήριξαν στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας τις προσπάθειες του κ. Ερντογάν για τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας, ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν παρέμειναν όμως σιωπηλοί όταν έγινε η μεταστροφή από τη δημοκρατία στον δεσποτισμό.
Υποστηρικτές του Χιζμέτ έξω από δικαστήρια όπου κρινόταν υπόθεση διαφθοράς κυβερνητικών (Δεκέμβριος 2014, φωτ.: EPA / Sedat Suna)
Ακόμη και πριν από αυτές τις νέες μαζικές εκκαθαρίσεις, ο κ. Ερντογάν κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων έχει κλείσει αυθαίρετα εφημερίδες, απομάκρυνε χιλιάδες δικαστές, εισαγγελείς, αστυνομικούς και δημοσίους υπαλλήλους από τις θέσεις τους και έλαβε ιδιαίτερα σκληρά μέτρα εναντίον των κουρδικών κοινοτήτων. Ο ίδιος δήλωσε πως όλοι αυτοί είναι εχθροί του κράτους.
Το κίνημα Χιζμέτ έγινε ο στόχος της οργής του Τούρκου Προέδρου. Τον Δεκέμβριο του 2013, ο κ. Ερντογάν κατηγόρησε υποστηρικτές του Χιζμέτ στη δημόσια διοίκηση ότι υποκίνησαν την έναρξη έρευνας περί διαφθοράς στην οποία εμπλέκονταν μέλη του υπουργικού συμβουλίου και άλλοι στενοί του συνεργάτες. Αυτό είχε ως συνέπεια δεκάδες μέλη του δικαστικού σώματος και των αστυνομικών δυνάμεων να διωχθούν μαζικά ή να συλληφθούν, απλά γιατί έκαναν τη δουλειά τους.
Επιχείρηση Ερντογάν κατά της Zaman πριν από δύο χρόνια. Με το τρέχον «ξεκαθάρισμα» η εφημερίδα μετά την τοποθέτηση εκκαθαριστή, έκλεισε
Από το 2014, όταν ο κ. Ερντογάν εξελέγη πρόεδρος μετά από έντεκα χρόνια στον πρωθυπουργικό θώκο, επεδίωξε να μετατρέψει την Τουρκία από μια κοινοβουλευτική δημοκρατία σε μια «εκτελεστική προεδρία» ουσιαστικά χωρίς κανέναν έλεγχο στην εξουσία του. H πρόσφατη δήλωσή του ότι το αποτυχημένο πραξικόπημα ήταν «δώρο Θεού» μοιάζει αποκρουστική. Καθώς ψάχνει απεγνωσμένα να εξολοθρεύσει όσους περισσότερους διαφωνούντες μπορεί -ήδη 70.000 πολίτες έχουν υποστεί τις συνέπειες-, και να πατάξει το κίνημα Χιζμέτ και άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις, αφαιρεί τα εναπομείναντα εμπόδια προς την απόλυτη εξουσία. Η Διεθνής Αμνηστία αποκάλυψε «αξιόπιστες» αναφορές για βασανιστήρια, που περιλαμβάνουν και βιασμούς, στα κέντρα κράτησης. Δεν προκαλεί συνεπώς έκπληξη ότι η κυβέρνηση Ερντογάν ανέστειλε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Ο πρόεδρος της Τουρκίας εκβιάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες απειλώντας να αποσύρει την υποστήριξή του στη διεθνή συμμαχία κατά του Ισλαμικού Κράτους. Στόχος του να εξασφαλίσει την έκδοσή μου, παρά την έλλειψη αξιόπιστων στοιχείων και ουσιαστικά καμία προοπτική για μια δίκαιη δίκη. Ο πειρασμός να δοθεί στον κ. Ερντογάν ό,τι απαιτεί, είναι κατανοητός. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αντισταθούν.
Ο βίαιος εξτρεμισμός τρέφεται στη βάση των απογοητεύσεων όσων αναγκάζονται να ζουν κάτω από δικτάτορες που δεν ανέχονται ειρηνικές διαδηλώσεις και αποστρέφονται την άσκηση δημοκρατικής πολιτικής.
Στην Τουρκία, η στροφή της κυβέρνησης Ερντογάν προς μια δικτατορία, επιφέρει πόλωση στον πληθυσμό επί τη βάση θρησκευτικών, πολιτικών, και εθνοτικών διαφορών, και πυροδοτεί τους φανατικούς.
Στο όνομα των παγκόσμιων προσπαθειών για την αποκατάσταση της ειρήνης στην ταραγμένη εποχή που ζούμε και προκειμένου να διασφαλιστεί το μέλλον της δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να διευκολύνουν έναν δικτάτορα, ο οποίος μετατρέπει το αποτυχημένο πραξικόπημα σε ένα δικό του πραξικόπημα σε αργή κίνηση κατά της συνταγματικής κυβέρνησης.
- Από την εφημερίδα New York Times. Μετάφραση: Θωμάς Σίδερης
