Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο τού πολύ καλά πληροφορημένου από πηγές του ΓΕΕΘΑ και των Υπηρεσιών Ασφαλείας διευθυντή της Hürriyet, Μουράτ Γετκίν, που δημοσιεύτηκε στην τουρκική εφημερίδα την Τετάρτη. Αναδημοσιεύουμε σε μετάφραση Σάββα Καλεντερίδη.
[…] Αναφορικά με το πραξικόπημα και τις εξελίξεις γύρω από αυτό, πριν από την εκδήλωσή του το βράδυ της Παρασκευής 15 Ιουλίου, από τις συνομιλίες που είχα με πηγές των Αρχών ασφαλείας, η εικόνα που απέκτησα είναι η εξής: Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΜΙΤ) πληροφορήθηκε περί τις τρεις η ώρα το απόγευμα της 15ης Ιουλίου ότι υπάρχει «ασυνήθιστη κινητικότητα» στη Σχολή της Αεροπορίας Στρατού, στο Γκιουβερτζινλίκ της Άγκυρας.
Η διοικητής της ΜΙΤ, Χακάν Φιντάν, μετέφερε την πληροφορία αυτή στον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Χουλουσί Ακάρ στις 16:00. Στις 17:30 ο Φιντάν έστειλε τον υπαρχηγό του στο ΓΕΕΘΑ, για συνεργασία και από κοινού εκτίμηση της κατάστασης με τον υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Χασάν Γκιουλέρ. Τότε, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ακάρ, δίνει εντολή στον αρχηγό του ΓΕΣ, στρατηγό Σαλίχ Τσολάκ, να στείλει τον Επιτελάρχη του ΓΕΣ, στρατηγό Ιχσάν Ουγιάρ στο Γκιουβερτζινλίκ, να επιθεωρήσει το στρατόπεδο και να δει ο ίδιος τι ακριβώς συμβαίνει.
Ο Ουγιάρ διαπιστώνει ότι υπήρχαν κινήσεις που ήταν ύποπτες. Μετά από αυτό, στις 18:00, ο Φιντάν μεταβαίνει στο ΓΕΕΘΑ.
Στις 18:30 ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ακάρ στέλνει ένα έγγραφο και απαγορεύει κάθε κίνηση στην ξηρά, τον αέρα και τη θάλασσα σε όλα τα τμήματα των ενόπλων δυνάμεων. Τότε αντιλήφθηκε η ομάδα των πραξικοπηματιών ότι το πραξικόπημα αποκαλύφθηκε και έγινε αντιληπτό. Άλλωστε, ο υπασπιστής, ο γραμματέας και ορισμένοι από την ασφάλεια του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, ήταν με την πλευρά των πραξικοπηματιών, αφού μετά από λίγες ώρες αυτοί συνέλαβαν τον ίδιο τον Ακάρ και του έκαναν βασανιστήρια.
Εικόνα μετά την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης (φωτ.: EPA / Deniz Toprak)
Για τους παραπάνω λόγους, οι πραξικοπηματίες που είχαν σχεδιάσει να αρχίσουν το εγχείρημά τους στις 03:00 το πρωί του Σαββάτου, αποφάσισαν και το ξεκίνησαν στις 21:00 το βράδυ της Παρασκευής, 15 Ιουλίου 2016. Τουλάχιστον αυτά γνωρίζουμε για το θέμα…
Ενώ βρισκόμαστε σε αυτήν τη φάση της έκδοσης της διαταγής από πλευράς του ΓΕΕΘΑ, ο αρχηγός του ΓΕΑ αντιπτέραρχος Αμπιντίν Ουνάλ, παρότι έλαβε το έγγραφο, βρίσκεται πολύ μακριά από το γραφείο του. Είναι στο Moda Deniz Kulübü της Κωνσταντινούπολης, στο γάμο της κόρης ενός φίλου του, μαζί με άλλους ανώτατους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας. Θα αναρωτιέστε πώς είναι δυνατόν να βρίσκεται σε γαμήλιο γλέντι, όταν υπάρχουν πληροφορίες για πραξικόπημα και υπάρχει και η διαταγή του αρχηγού ΓΕΕΘΑ; Και δίκιο έχετε να αναρωτιέστε, όμως υπάρχουν και άλλα ερωτήματα που ζητούν απάντηση.
Για παράδειγμα, για να βγάλει αυτή τη διαταγή ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, αφού πρώτα συνεργάστηκε ο ίδιος προσωπικά με τον διοικητή της ΜΙΤ και τους συνεργάτες επιτελείς του, πάει να πει ότι υπήρχαν επαρκή στοιχεία που δικαιολογούσαν την έκδοση αυτής της διαταγής στις 18:30.
Άρα, αφού έχουν έτσι τα πράγματα, ενημέρωσαν για την κατάσταση αυτή τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ, στον οποίον υπάγεται η ΜΙΤ και τον Πρόεδρο Ερντογάν, στον οποίο υπάγεται το ΓΕΕΘΑ; Όχι, δεν τους ενημέρωσαν!
Όταν χθες έθεσα αυτό το ερώτημα στις πηγές μου από τις Αρχές Ασφαλείας, μου είπαν ότι «τέτοιες καταγγελίες έρχονται στο κράτος· αν δεν επιβεβαιωθούν πλήρως, δεν ενημερώνεις τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, όταν μάλιστα αυτός βρίσκεται σε διακοπές με την οικογένειά του».
Ώστε έτσι; Δεν θεώρησαν σωστό να ενημερώσουν, για να μην ενοχλήσουν την πολιτική ηγεσία του τόπου για ένα τόσο σοβαρό θέμα που τους υποχρέωσε να κλείσουν τις ένοπλες δυνάμεις στα στρατόπεδά τους και να κλείσουν και τον εναέριο χώρο της Τουρκίας;
Τον πρωθυπουργό τον είχαν ενημερώσει μέχρι εκείνη την ώρα; Ο πρωθυπουργός δεν έχει κάνει ακόμα δήλωση για το θέμα. Μόνον ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Νουμάν Κουρτουλμούς, είπε πριν από τρεις μέρες στο CNN Türk, και το επανέλαβε χθες μετά την ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ, ότι η κυβέρνηση δεν είχε ενημερωθεί και ότι αν είχε ενημερωθεί, θα είχε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες.
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ερντογάν, στη συνέντευξή του στο CNN International, το βράδυ της 18ης Ιουλίου, είπε ότι μέχρι τις 20:00 οπότε έμαθε για το πραξικόπημα, δεν είχε καμία πληροφόρηση γι’ αυτό.
Δηλαδή, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας που βρισκόταν στη Μαρμαρίδα, έμαθε για το θέμα πέντε ώρες μετά τη διαπίστωση από την ΜΙΤ ότι υπάρχει «ασυνήθιστη κινητικότητα των ενόπλων δυνάμεων».
Εν τω μεταξύ στο μεσοδιάστημα στην Άγκυρα γίνονται τα παρακάτω:
Οι πραξικοπηματίες που πάτησαν το κουμπί έναρξης του πραξικοπήματος, μέσω των ανθρώπων τους στο ΓΕΕΘΑ και του διευθυντή του γραφείου του Αρχηγού, καλούν τον αρχηγό του ΓΕΣ Τσολάκ, και τον υπαρχηγό του ΓΕΕΘΑ Ουγιάρ, να έλθουν στο γραφείο του ΓΕΕΘΑ για «σύσκεψη».
Φυσικά ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ δεν είχε ιδέα. Τον είχαν συλλάβει και τον κρατούσαν αιχμάλωτο στον κοιτώνα του, δίπλα στο γραφείο, με τη βοήθεια του υπασπιστή και των άλλων συνεργατών του που είχαν προσχωρήσει στους πραξικοπηματίες. Του έκαναν βασανιστήρια και προσπαθούσαν να τον πείσουν να υπογράψει την ανακοίνωση των πραξικοπηματιών.
Όταν μπήκαν στο γραφείο ο Τσολάκ, ο Ουγιάρ και ο Γκιουλέρ, συνελήφθησαν κι αυτοί αιχμάλωτοι με τον ίδιο τρόπο. Ο άνδρας της ασφάλειας του Τσολάκ θέλησε να τους εμποδίσει και τον σκότωσαν επί τόπου.
Έτσι, το πραξικόπημα άρχισε στις 21:00 στο γραφείο του ΓΕΕΘΑ.
Αυτά με βάση τις ως τώρα πληροφορίες…
Για το λόγο αυτό ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν μπόρεσε να μιλήσει με τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, όταν έμαθε για το πραξικόπημα. Ο Αρχηγός ήταν ήδη αιχμάλωτος. Και να σκεφθείτε ότι αυτό συμβαίνει για δεύτερη φορά στον Ερντογάν. Την προηγούμενη φορά ήταν στις 27 Απριλίου 2007, όταν επιχείρησε να μιλήσει με τον τότε αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Γιασάρ Μπουγιούκανιτ, μετά από την αποστολή ηλεκτρονικού τελεσιγράφου προς την κυβέρνηση και δεν κατόρθωσε να τον βρει στο τηλέφωνο.
Ο Ερντογάν θέλει να επιστρέψει αμέσως από τη Μαρμαρίδα στην Άγκυρα, όμως τα αεροδρόμια Εσένμπογα και Ετισμεσγούτ, είναι στα χέρια των πραξικοπηματιών. (Αργότερα μάθαμε ότι η αεροπορική βάση του Ακιντζί στην Άγκυρα ήταν ένα από τα επιχειρησιακά κέντρα των πραξικοπηματιών). Έπειτα (ο Ερντογάν) επιχειρεί να δοκιμάσει την Κωνσταντινούπολη, όμως εκεί τα αεροδρόμια Ατατούρκ και Σαμπιχά Γκιοκτσέν είναι υπό τον έλεγχο των πραξικοπηματιών, όπως και οι δυο γέφυρες του Βοσπόρου.
Την ίδια ώρα, οι πραξικοπηματίες κατεβάζουν στη Μαρμαρίδα κομάντος και θέτουν σε εφαρμογή το σχέδιο σύλληψης του Ερντογάν, όμως δεν τα καταφέρνουν αφού η ΜΙΤ είχε ήδη ενημερώσει την τοπική Ασφάλεια και την Αστυνομία.
Εν τω μεταξύ οι πραξικοπηματίες κατέλαβαν το κτήριο της κρατικής τηλεόρασης TRT και κοινοποίησαν την ανακοίνωση του πραξικοπήματος. Την ίδια ώρα επιτέθηκαν στα διοικητήρια της ΜΙΤ και της Διοίκησης Ανορθοδόξου Πολέμου και άρχισαν να βομβαρδίζουν το Προεδρικό Μέγαρο και τη Βουλή με τα F-16.
Από τον βομβαρδισμό στο Προεδρικό Μέγαρο της Τουρκία (φωτ.: EPA / Προεδρικό Γραφείο Τουρκίας)
Εν τω μεταξύ, ο Διοικητής της 1ης Στρατιάς, που έχει έδρα την Κωνσταντινούπολη, στρατηγός Ουμίτ Ντουντάρ, καλεί τον Πρόεδρο Ερντογάν από τηλεφώνου να μην πάει στην Άγκυρα γιατί δεν είναι ασφαλής, και να έλθει στην Κωνσταντινούπολη, όπου έθεσε υπό τον έλεγχό του το αεροδρόμιο Ατατούρκ. Από εκείνη τα στιγμή αρχίζουν τα πράγματα να αλλάζουν.
Ο Ερντογάν, που δεν είχε τη δυνατότητα να κάνει διάγγελμα από το TRT, καταφέρνει και το κάνει μέσω του CNN Türk και προτού να προλάβουν οι πραξικοπηματίες να θέσουν σε εφαρμογή το Σχέδιο Γ (C planı), που είχαν ήδη απογειώσει τρία ελικόπτερα με κομάντος από το αεροδρόμιο Τσίγλι της Σμύρνης, λίγο πριν φθάσουν στο ξενοδοχείο του, εκείνος αναχωρεί για το αεροδρόμιο της Μαρμαρίδας, Νταλαμάν.
Στο CNN International δήλωσε ότι έφυγε 15 λεπτά πριν τον συλλάβουν ή τον σκοτώσουν οι κομάντος.
Συλλήψεις μετά το πραξικόπημα (φωτ.: EPA / Tolga Bozoglu)
Όλοι μας είδαμε να εξελίσσεται η εξής κατάσταση: Παρότι υπήρχε μια σοβαρή πληροφορία για πραξικόπημα, η πληροφορία αυτή έφθασε πολύ αργά στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, υπό το πρόσχημα ότι δεν ήθελαν οι αρμόδιοι να τον ενοχλήσουν!
Εδώ δεν έχουμε κενό εκτίμησης και αξιολόγησης πληροφοριών από τη ΜΙΤ, το ΓΕΕΘΑ, την Ασφάλεια και τη Στρατοχωροφυλακή. Υπάρχει σοβαρότατο κενό εκτίμησης και αξιολόγησης πληροφοριών σε κεντρικό επίπεδο, ένα κενό που δημιουργεί σοβαρότατη αδυναμία εθνικής ασφάλειας για τη χώρα.
Πώς μπορεί να δικαιολογηθεί η πεντάωρη καθυστέρηση αξιολόγησης και εκμετάλλευσης μιας σοβαρής και διασταυρωμένης πληροφορίας σε ένα τόσο σοβαρό θέμα;
Το δε πραγματικά σοβαρό ερώτημα είναι το εξής: Γιατί οι υπηρεσίες του κράτους δεν είχαν καμία πληροφορία για ένα εγχείρημα που προετοιμαζόταν επί μήνες;
Όσο για το γεγονός ότι θεωρείται υπεύθυνος για το πραξικόπημα ο μηχανισμός του Γκιουλέν ή αυτό που λέγεται παράλληλο κράτος του Γκιουλέν… Τα στελέχη του μηχανισμού αυτού μπήκαν στο κράτος και καταλάμβαναν επί χρόνια υψηλόβαθμες θέσεις, μέχρι το 2012-13, οπότε άρχισαν να θεωρούνται εχθρικά στοιχεία και να συλλέγονται πληροφορίες γι’ αυτούς…Ο πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ιλκέρ Μπασμπούγ και ο σημερινός βουλευτής του CHP Ντουρσούν Τσιτσέκ, έχουν επανειλημμένως δηλώσει ότι τα στελέχη του Γκιουλέν κινητοποιούνται…
Τότε γιατί η ΜΙΤ, το ΓΕΕΘΑ, η Ασφάλεια, η Στρατοχωροφυλακή, τόσα χρόνια δεν αναρωτήθηκαν «ποιοι είναι αυτοί και τι προετοιμάζουν;».
Ο Ταγίπ Ερντογάν, ο Αχμέτ Νταβούτογλου και ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, ζήτησαν από τη ΜΙΤ, το ΓΕΕΘΑ και το Υπουργείο Εσωτερικών να συλλέξουν πληροφορίες και να συντάξουν μια έκθεση ειδικά για το θέμα αυτό; Αν το ζήτησαν, τι έγινε;
Δεν ήλθαμε έτσι ξαφνικά στις μέρες που ζούμε, έτσι δεν είναι;
