Παίρνει τον τίτλο της «πλουσιότερης θάλασσας της ελληνικής επικράτειας σε αρχαία ναυάγια», και θέτει σοβαρή… υποψηφιότητα ως μία από τις πιο πλούσιες αρχαιολογικά θάλασσες της Μεσογείου. Στο αρχιπέλαγος των Φούρνων Ικαρίας οι αρχαιολόγοι το 2015 κατέγραψαν 45 ναυάγια, ενώ κατά τη διάρκεια αποστολών που διενεργήθηκαν από τις 8 Ιουνίου έως τις 2 Ιουλίου βρέθηκαν ίχνη από άλλα 23.
Πλέον, ο συνολικός αριθμός των εντοπισμένων και τεκμηριωμένων ναυαγίων ανέρχεται στα 45.
Σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού αναφέρει ότι τα ναυάγια που βρέθηκαν χρονολογούνται από το τέλος της αρχαϊκής περιόδου έως τον 19ο αιώνα. Στα πιο αξιόλογα ευρήματα του 2016 περιλαμβάνονται ένα ναυάγιο με κώους αμφορείς (μέσα ελληνιστικής περιόδου), ένα ναυάγιο με φορτίο αμφορέων από το ανατολικό Αιγαίο (ύστερη αρχαϊκή / πρώιμη κλασική περίοδος), ένα ναυάγιο με αμφορείς από τις ρωμαϊκές κτήσεις της βόρειας Αφρικής (3ος-4ος αι. μ.Χ.), και ένα ναυάγιο με φορτίο επιτραπέζιας κεραμικής παλαιοχριστιανικών χρόνων, προερχόμενο επίσης από την βόρεια Αφρική.
Ελληνιστικός αμφορέας από ναυάγιο στον Βαθύλακα Θύμαινας (φωτ.: ΥΠΠΟΑ)
Επίσης εντοπίστηκαν ένα ναυάγιο με αμφορείς από τη Σινώπη του Εύξεινου Πόντου (ρωμαϊκοί χρόνοι), καθώς δύο λίθινοι στύποι (αντίβαρα) αρχαϊκών αγκυρών, οι μεγαλύτεροι του είδους τους που έχουν βρεθεί έως σήμερα στο Αιγαίο.
Οι νέες έρευνες, και ο εντοπισμός πολλών φορτίων από εκτός Αιγαίου περιοχές, επιβεβαιώνουν τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας του 2015: οι Φούρνοι, ένα άσημο νησί, λησμονημένο από τις αρχαίες πηγές, ήταν ένας θαλάσσιος κόμβος μεγάλης σημασίας που συνέδεε ένα ευρύτερο δίκτυο θαλασσίων διαδρομών κατά την αρχαιότητα.
Οι Φούρνοι, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και του πολυσχιδούς των ακτών τους, διευκολύνουν την προσόρμιση πλοίων σε οποιοσδήποτε συνθήκες.
Η επιφανειακή διερεύνηση πραγματοποιήθηκε με χρήση αναπνευστικών συσκευών και επικεντρώθηκε κυρίως στην παράκτια ζώνη και σε βάθη έως και 65 μέτρα. Τη γενική διεύθυνση της έρευνας είχε ο αρχαιολόγος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων δρ Γιώργος Κουτσουφλάκης, ενώ επικεφαλής του Ιδρύματος RPM Nautical Foundation ήταν ο αρχαιολόγος Πίτερ Κάμπελ.
Σκαρί ναυαγίου του 18ου αιώνα από το Μπαλί Φούρνων (φωτ.: ΥΠΠΟΑ)
Ιδιαίτερης σημασίας –κάτι που τονίζεται και στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού– είναι η εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, και οι εκτενείς πληροφορίες που δόθηκαν από τους αλιείς και τους δύτες των Φούρνων, και από τους σπογγαλιείς της Καλύμνου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η έρευνα για τον εντοπισμό ναυαγίων θα ολοκληρωθεί το 2018.
