Μέσα σε 2,6 εκατ. λέξεις, και μετά από επτά χρόνια αναμονής, η έκθεση Σίλκοτ για την εμπλοκή της Βρετανίας στον πόλεμο του Ιράκ, το 2003, «καταδικάζει» τον τότε πρωθυπουργό των Εργατικών Τόνι Μπλερ. Παρουσιάζοντας το μεσημέρι της Τετάρτης το πολυαναμενόμενο πόρισμα, ο επικεφαλής της επιτροπής έρευνας σερ Τζον Σίλκοτ δήλωσε ότι ο λαός του Ιράκ υπέφερε πάρα πολύ εξαιτίας της στρατιωτικής επέμβασης που «εξελίχθηκε πολύ άσχημα».
Η επιτροπή Σίλκοτ άκουσε τις καταθέσεις 150 μαρτύρων και ανέλυσε 150.000 έγγραφα.
Στα συμπεράσματα της επιτροπής αναφέρεται ότι η στρατιωτική δράση «δεν ήταν ύστατη λύση», και επισημαίνεται ότι η Βρετανία δεν εξάντλησε όλες τις ειρηνικές επιλογές προτού εμπλακεί στον πόλεμο του Ιράκ. Ακόμα, υπογραμμίζεται ότι τα στοιχεία για την κατοχή όπλων μαζικής καταστροφής από το καθεστώς Σαντάμ παρουσιάστηκαν «με αδικαιολόγητη βεβαιότητα», και ο στρατιωτικός σχεδιασμός για τον πόλεμο και την επόμενη μέρα ήταν «εντελώς ακατάλληλος».
Μπλερ και Μπους μετά το τέλος κοινής συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο, το 2003 (φωτ.: EPA / Evan Vucci)
Στην έκθεση περιλαμβάνονται αποσπάσματα της αλληλογραφίας ανάμεσα στον Τόνι Μπλερ και τον Τζορτζ Μπους. «Μαζί σου ό,τι και αν γίνει», φέρεται να είχε γράψει ο Βρετανός πρωθυπουργός στον Αμερικανό πρόεδρο, οκτώ μήνες πριν από την επέμβαση στο Ιράκ.
Για τον σχεδιασμό της μετά Σαντάμ εποχής ο Τόνι Μπλερ αφιέρωνε μόλις έξι γραμμές σε έξι σελίδες επιστολής. «Η ανατροπή πρέπει να οδηγήσει εν καιρώ σε ένα δημοκρατικό Ιράκ», τόνιζε.
Μάλιστα, αποκαλύπτεται ότι ο Τόνι Μπλερ είχε και τη… συνταγή για το πώς θα πείσει τη χώρα του για την αναγκαιότητα της ανατροπής του Σαντάμ Χουσεΐν. «Εάν συνοψίσουμε όλα τα στοιχεία για τα όπλα μαζικής καταστροφής, προσθέσουμε την απόπειρά του να εξασφαλίσει δυνατότητες για πυρηνικά όπλα και, ως φαίνεται πιθανό, προσθέσουμε ένα δεσμό της Αλ Κάιντα, θα είναι εξαιρετικά πειστικό εδώ. Συν, φυσικά, τον απεχθή χαρακτήρα του καθεστώτος», έγραφε στον Τζορτζ Μπους.
Διαδηλωτής κατά του πολέμου στο Ιράκ, με μάσκα Τόνι Μπλερ (φωτ.: EPA / Andy Rain)
Πάντως στην έκθεση Σίλκοτ δεν γίνεται αναφορά στο εάν η επέμβαση ήταν νόμιμη ή όχι. Επίσης η επιτροπή δεν αποφαίνεται αν ο Τόνι Μπλερ και η κυβέρνησή του παραπλάνησαν εσκεμμένα τη Βουλή των Κοινοτήτων και τον βρετανικό λαό. Ο πρώην πρωθυπουργός, από τη μεριά του, ισχυρίζεται ότι η έκθεση τον απαλλάσσει από τις κατηγορίες για «κακή πίστη, ψεύδη και εξαπάτηση», παρά το γεγονός ότι το κύριο συμπέρασμά της είναι ότι η κυβέρνηση Μπλερ μεγαλοποίησε την απειλή του καθεστώτος Σαντάμ.
Μπλερ: Η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν ήταν η σωστή επιλογή, και δεν αποτελεί την αιτία για την τρομοκρατία σήμερα.
Οι οικογένειες των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο Ιράκ –οι οποίες είχε απειλήσει με προσφυγή στη Δικαιοσύνη σε περίπτωση που η επιτροπή Σίλκοτ δεν ολοκλήρωνε σύντομα το έργο που ξεκίνησε το 2009–, επισημαίνουν ότι επιβεβαιώνονται όσα υποστήριζαν τα τελευταία δέκα χρόνια. «Τώρα γνωρίζουμε πού βρισκόμαστε και τι μπορούμε να κάνουμε. Ο Τόνι Μπλερ πρέπει να οδηγηθεί στο δικαστήριο για φόνο. Δεν μπορεί να ξεφεύγει άλλο», δήλωσε η Ρόουζ Τζέντλ, η οποία έχασε τον 19χρονο γιο της στο Ιράκ.
