Έδρα Ποντιακών Μελετών, καθώς και έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού, ιδρύονται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και θα συντηρούνται με έξοδα του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος «Ιβάν Σαββίδης». Η εξέλιξη αυτή ικανοποιεί ένα πάγιο και χρόνιο αίτημα του ποντιακού ελληνισμού, αφού, όπως είπε και ο Ιβάν Σαββίδης στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε για το θέμα, θα μπορέσουν να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα, με βάση την επιστημονική μελέτη, για το τι έχει συμβεί στον ποντιακό ελληνισμό.
Κατά τον Ιβάν Σαββίδη, οι δηλώσεις του Νίκου Φίλη αποτέλεσαν «καμπανάκι», ενώ με την έδρα Ποντιακών Μελετών «θα δοθούν απαντήσεις και σε όλους τους υπουργούς που προβάλλουν αμφισβητήσεις σε θέματα ιστορικά».
Οι δύο έδρες θα στεγαστούν στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, ενώ σύμφωνα με τον πρύτανη του ΑΠΘ Περικλή Μήτκα δεν αποκλείεται να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους ακόμα και από το εαρινό εξάμηνο της ερχόμενης εκπαιδευτικής χρονιάς. Τον προϋπολογισμό λειτουργίας τους αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα «Ιβάν Σαββίδης».
Ο πρύτανης του ΑΠΘ Περικλής Μήτκας (αριστερά) και ο Ιβάν Σαββίδης υπογράφουν μνημόνιο συνεργασίας
Οι δύο πλευρές υπέγραψαν και μνημόνιο συνεργασίας για την προώθηση σε βάθος χρόνου πολιτιστικών, εκπαιδευτικών και επιστημονικών δράσεων. Στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας συμφωνήθηκε, σε πρώτη φάση, η διάρκεια λειτουργίας των δύο εδρών να είναι τετραετής. Ωστόσο, κατά τον Πόντιο επιχειρηματία, η λειτουργία τους θα συνεχιστεί για πολλά χρόνια ακόμα –περισσότερο από τα όρια της δικής του ζωής, όπως είπε–, αφού ο ποντιακός ελληνισμός δεν μπορεί να μελετηθεί επαρκώς μέσα σε μόλις πέντε ή δέκα χρόνια.
Συνεργασία με το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της Ελλάδας
Ιδιαίτερα χαρούμενος που το Ίδρυμά του θα συνεργαστεί με το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της Ελλάδος, και μάλιστα μέσα στο Έτος Φιλίας Ελλάδας-Ρωσίας, δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ο Ιβάν Σαββίδης.
«Πάντα ήθελα το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης να έχει σχέση συνεργασίας με το Ίδρυμά μου, διότι η πλειοψηφία των Ελλήνων από την πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλά και τα παιδιά και τα εγγόνια τους, φοιτούν ή συνεχίζουν να φοιτούν σε αυτό. Το Ίδρυμα δεν θα κάνει συστάσεις για το πώς θα λειτουργούν οι έδρες. Ο μόνος ρόλος μας θα είναι να πληρώνουμε τα έξοδα, και ο προϋπολογισμός θα είναι ανοιχτός. Αυτό σημαίνει ότι θα πληρώνουμε όλα τα έξοδα».
Ακόμη, έκανε λόγο για τη φιλία Ελλάδας-Ρωσίας που βασίζεται στο Ορθόδοξο θεμέλιο, και τόνισε ότι θα ήθελε «περισσότερο Ρωσία» στην Ελλάδα. Είπε, επίσης, ότι θα ανακοινωθούν και προγράμματα υποτροφιών για νέους επιστήμονες, και πρόσθεσε ότι όσο περισσότεροι Έλληνες γίνουν φορείς της ρωσικής γλώσσας, τόσο περισσότερες ευκαιρίες θα έχουν.
Επιστημονικό κέντρο η έδρα Ποντιακών Μελετών
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι στόχος του είναι η έδρα Ποντιακών Μελετών στο ΑΠΘ να μετεξελιχθεί σε Επιστημονικό Κέντρο Ποντιακών Μελετών. «Πάντα ήθελα η συγκεκριμένη έδρα να λειτουργεί σε κάποιο κρατικό πανεπιστήμιο που μπορεί να αναδείξει αυτά τα θέματα σε πανελλαδικό επίπεδο. Πιστεύω ότι είναι θέμα πανελλαδικού, πανανθρώπινου και πανορθόδοξου χαρακτήρα η ποντιακή ιστορία. Θέλω πολύ να ασχοληθούν με αυτήν οι νέοι επιστήμονες».
Ο μεγαλομέτοχος του ΠΑΟΚ δεν παρέλειψε να αναφερθεί δηκτικά –εμμέσως αλλά σαφώς– σε αυτούς που τον είπαν «φιλοξενούμενο στην Ελλάδα» και «Ρωσοπόντιο», όταν πριν από περίπου 2,5 μήνες είχε δημιουργηθεί η κόντρα μεταξύ ΠΑΟΚ και Ολυμπιακού για το θεσμό του Κυπέλλου Ελλάδος στο ποδόσφαιρο.
«Ως Πόντιος, ως Ρώσος, ως Χριστιανός και ως… φιλοξενούμενος σε αυτήν τη χώρα, πιστεύω ότι έχουμε μεγάλη ανάγκη της επιστημονικής μελέτης και αξιολόγησης των γεγονότων που βίωσε ο λαός μας. Είναι σημαντικό ότι υπογράφεται την ίδια μέρα η συμφωνία για τη δημιουργία των δύο εδρών, διότι είμαστε… Ρωσοπόντιοι», τόνισε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας παράλληλα ότι «αν η ανθρωπότητα μπορούσε να πει εύκολα ένα “συγνώμη”, δεν θα υπήρχε σήμερα το τεράστιο προσφυγικό πρόβλημα».
«Θετική και εντυπωσιακή η συνεργασία»
Για συνεργασία που ξεκινά πολύ θετικά και πολύ εντυπωσιακά έκανε λόγο από την πλευρά του ο πρύτανης του ΑΠΘ Περικλής Μήτκας, τονίζοντας ότι συμπίπτει με τη συμπλήρωση των 90 χρόνων λειτουργίας του πανεπιστημίου.
«Επιλέξαμε να γίνουν οι ανακοινώσεις μία μέρα μετά την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, διότι πιστεύουμε ότι το πανεπιστήμιο ξεκινάει μια προσπάθεια επιστημονικής προσέγγισης και αποκάλυψης των ιστορικών γεγονότων εκείνης της περιόδου. Θα εξετάζεται η ιστορία του ποντιακού ελληνισμού ανά τους αιώνες, με έμφαση στα χρόνια μετά την Άλωση και μέχρι σήμερα, και κυρίως θα μελετάται το θέμα της Γενοκτονίας. Στόχος μας είναι η έδρα Ποντιακών Μελετών να εξελιχθεί σε Κέντρο Ποντιακών Μελετών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης».
Αναφορικά με την έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού, ο Π. Μήτκας ανέφερε ότι ο στόχος είναι δυναμώσει το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τον ρωσικό πολιτισμό και τη ρωσική γλώσσα, αφού οι σχέσεις των δύο χωρών ολοένα και βελτιώνονται. Σύμφωνα με τον πρύτανη του ΑΠΘ υπάρχει δυνατότητα οι καθηγητές να επιλεγούν ακόμα και μέχρι το τέλος του χρόνου ώστε να ξεκινήσουν τα μαθήματα από το εαρινό εξάμηνο, και αντικείμενά τους θα είναι η διδασκαλία, η εκτέλεση έρευνας και η διοργάνωση ημερίδων και συνεδρίων.
Τέλος, σημείωσε ότι ο προϋπολογισμός λειτουργίας των δύο εδρών θα φτάνει τις αρκετές δεκάδες χιλιάδες ευρώ το χρόνο «και δεν θα υπάρχει σ’ αυτόν κόφτης, όπως είπε και ο Ιβάν Σαββίδης».
Στη συνέντευξη Τύπου παρευρέθηκε και ο Ρώσος πρόξενος στη Θεσσαλονίκη Αλεξάντερ Ποπόφ, ο οποίος χαρακτήρισε τη μέρα σημαντική για την ανάπτυξη των ελληνορωσικών σχέσεων, και τόνισε ότι συνδετικός κρίκος είναι το ποντιακό στοιχείο. «Η ποντιακή γλώσσα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ελληνικού πολιτισμού αλλά και της πολυεθνικής Ρωσίας. Όλα μπορούν να συνδεθούν και με τα χίλια χρόνια ρωσικής παράδοσης στον Άγιον Όρος», υπογράμμισε.
Κείμενο: Ρωμανός Κοντογιαννίδης.
Φωτογραφίες: Φίλιππος Φασούλας.
