Βρυξέλλες – Αποστολή: Ρωμανός Κοντογιαννίδης
Για τα δραματικά γεγονότα της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, αλλά και των Ασσυρίων, από τους Νεότουρκους και τους κεμαλιστές, για τη φθορά και την αλλοίωση που υφίστανται τα ελληνοχριστιανικά μνημεία στην Τουρκία, καθώς και για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα, μίλησαν διακεκριμένοι ιστορικοί και ερευνητές στην ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο, με την οποία ολοκληρώθηκαν οι δράσεις της τριήμερης παρουσίας της αποστολής της Ευξείνου Λέσχης Ευρωπαίων Πολιτών στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άποψη της αίθουσας από το θάλαμο των μεταφραστών
Στην εκδήλωση, η οποία πραγματοποιήθηκε παρουσία Ελλήνων ευρωβουλευτών, τονίστηκε ακόμα ότι η Τουρκία οφείλει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν της και να αναγνωρίσει όσα έγιναν την περίοδο 1914-1922 σε βάρος των χριστιανικών ναών της Ανατολής.
Ειδικότερα, στη συνεχιζόμενη άρνηση του τουρκικού κράτους να αναγνωρίσει όσα συνέβησαν στην Ανατολία ως γενοκτονία, η οποία οφείλεται στον διάχυτο φόβο πως κάτι τέτοιο θα ανοίξει το δρόμο για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων από τους απογόνους των θυμάτων, αναφέρθηκε ο καθηγητής ιστορίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ιάκωβος Μιχαηλίδης. Όπως είπε, «μια τέτοια εξέλιξη βρίσκει ανέτοιμη την τουρκική κοινή γνώμη, αλλά και την ιδεολογική ελίτ της χώρας, που αισθάνονται να απειλούνται από το ιστορικό της παρελθόν».
Οι ομιλητές της ημερίδας που διοργανώθηκε στο Ευρωκοινοβούλιο
Από την πλευρά του ο (επίσης καθηγητής Ιστορίας του ΑΠΘ) Σπύρος Σφέτας ανέφερε ιστορικά στοιχεία για τις γενοκτονίες των χριστιανικών λαών της Ανατολής. Μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «το 1915 συντελέστηκε στην Ανατολία η γενοκτονία των Αρμενίων υπό το πρόσχημα της κατηγορίας ότι αυτοί συνεργάστηκαν με τον ρωσικό στρατό. Την ίδια περίοδο εκτοπίστηκαν χιλιάδες Έλληνες από τη δυτική Μικρά Ασία στα βάθη της Ανατολίας υπό το πρόσχημα της διεξαγωγής από μέρους τους κατασκοπείας υπέρ της Αντάντ».
Σφέτας: Το Κουρδικό αποτέλεσε την αχίλλειο πτέρνα της Τουρκίας στον 20ό αιώνα και θα παίξει κύριο ρόλο στον επανασχεδιασμό του χάρτη της Μέσης Ανατολής στη νέα τάξη πραγμάτων.
Ο Σπύρος Σφέτας συνέχισε επισημαίνοντας ότι την περίοδο 1917-18 συνεχίστηκε η εξόντωση των Ελλήνων του Πόντου με έντονους ρυθμούς, λόγω της πτώσης του Τσάρου και της αποχώρησης των ρωσικών στρατευμάτων που παρείχαν όλη αυτή την περίοδο προστασία στους χριστιανικούς πληθυσμούς. «Μετά την εξόντωση των χριστιανικών πληθυσμών η κεμαλική Τουρκία άρχισε τον εκτοπισμό των Κούρδων από ανατολικές επαρχίες στη δυτική Μικρά Ασία», εξήγησε.
Οι ομιλητές της ημερίδας
Για τα εγκλήματα, τις δολοφονίες και τα οικονομικά μποϊκοτάζ από τους Τούρκους σε βάρος των χριστιανών της Ανατολής, καθώς και για τη Συνθήκη της Λοζάνης που απάλλαξε τους δράστες, έκανε λόγο ο Τούρκος ιστορικός και ακαδημαϊκός Σαΐτ Τσετίνογλου. Όπως είπε, αφαιρέθηκε ο πλούτος του πληθυσμού στις περιοχές της ιστορικής Αρμενίας και των ακτών του δυτικού πόντου και οι χριστιανοί στάλθηκαν σε πορείες θανάτου από τους Νεότουρκους, με την υποστήριξη της Γερμανίας και τη σιωπή των Δυτικών δυνάμεων.
«Τα εγκλήματα, οι δολοφονίες, τα οικονομικά μποϊκοτάζ, οι φρικαλεότητες πριν και μετά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο εναντίον της ανατολικής Θράκης και της δυτικής Μικράς Ασίας διαπράχθηκαν μαζί με τις εκτοπίσεις. Οι δράστες αυτών των εγκλημάτων παρουσίασαν αυτές τις πράξεις ως ηρωικές. Σύμφωνα με τα γραπτά αυτών των “ηρώων”, οι Έλληνες που ξεριζώθηκαν από την αρχαία ιστορική τους γη κυμαινόταν από 150.000 έως 1.000.000. Επίσης, κατά τα έτη 1913-14 οι οικονομικές απώλειες των Ελλήνων ισούνται με 5 δισ. γαλλικά φράγκα, ενώ οι αρμενικές απώλειες με 20 εκατ. γαλλικά φράγκα», σημείωσε ο Τούρκος ακαδημαϊκός.
Στέφανος Τανιμανίδης, Σαΐτ Τσετίνογλου, Κασσιανή Τανιμανίδου
Σε άλλο σημείο της εισήγησής του ο Σαΐτ Τσετίνογλου εξήγησε ότι το σβήσιμο κάθε ίχνους των χριστιανών στη γη της Μικράς Ασίας ήταν μια από τις πρώτες προτεραιότητες του κεμαλικού καθεστώτος. «Το 1974, κατά τη διάρκεια της εισβολής στην Κύπρο, όταν εκτελέστηκε το πραξικόπημα κατά του προέδρου Μακαρίου, οι επιθέσεις κατά των χριστιανών εντάθηκαν και στην Τουρκία», συμπλήρωσε.
Τσετίνογλου: Η γενοκτονία του 1915 υπήρξε το μέσο για την κλοπή του πνεύματος των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου, των Αρμενίων της Κιλικίας και των Ασσυρίων της Μεσοποταμίας.
Ο Τούρκος ακαδημαϊκός υποστήριξε ακόμα ότι μέχρι και σήμερα δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι υπάρχει βελτίωση του κλίματος στην Τουρκία. «Οι χριστιανοί δεν προστατεύονται. Μπορεί κανείς να τους απειλήσει συμπεριλαμβανομένης της ίδιας τους της ζωής χωρίς συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τις εργασίες της ημερίδας παρακολούθησαν και ευρωβουλευτές
Για τη συνεχή Γενοκτονία των Ασσυρίων και τη στάση αλληλεγγύης που πρέπει να κρατήσει η διεθνής κοινότητα μίλησε ο δρ Ιστορίας, ειδικός ασσυριολόγος Μαρντίν Ισαάκ, ο οποίος ζήτησε από το Ευρωκοινοβούλιο και τα θεσμικά όργανά της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιμείνουν σε αναγνώριση της Γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών.
Κλείνοντας τον κύκλο των εισηγήσεων, η θεολόγος και μέλος της Παγκόσμιας Επιτροπής Ποντιακής Νεολαίας Κασσιανή Τανιμανίδου αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο ρόλο των ποντιακών οργανώσεων στη διεκδίκηση της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων. «Οι διοικήσεις των ποντιακών οργανώσεων θα πρέπει να μείνουν μακριά από κάθε είδους διασπαστικές συμπεριφορές, ανούσιες αντιπαραθέσεις, λεκτικούς βερμπαλισμούς, αλλά και από τη “φολκλοροποίηση” του ποντιακού ζητήματος. Να εμπιστευτούν με ειλικρίνεια την νέα γενιά των Ποντίων και με τόλμη να στηρίξουν τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις της», σημείωσε.
Από αριστερά: Χαράλαμπος Αποστολίδης, μητροπολίτης Αθηναγόρας, Δημήτρης Παπαδημούλης, Αλέξης Στεφανίδης
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι ευρωβουλευτές Δημήτρης Παπαδημούλης, Μανώλης Κεφαλογιάννης, Εύα Καϊλή, Κώστας Χρυσόγονος, Νότης Μαριάς, Σοφία Σακοράφα, Νίκος Ανδρουλάκης, Γιώργος Γραμματικάκης, και ο Κύπριος Δημήτρης Χριστοφόρου. Επίσης, το παρών έδωσαν ο βουλευτής της Ένωσης Κεντρώων Αναστάσιος Μεγαλομύστακας και ο μητροπολίτης Βελγίου και Κάτω Χωρών Αθηναγόρας.
Χαιρετισμούς απέστειλαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Δημήτρης Κουτσούμπας και ο Βασίλης Λεβέντης.
Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με την έκδοση ψηφίσματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, καθώς και για τη μετατροπή του ναού της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας από τζαμί σε μουσείο. Στο χώρο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε φωτογραφική έκθεση με θέμα την Αγία Σοφία Τραπεζούντας, σε επιμέλεια του εκπαιδευτικού Στάθη Ταξίδη και της δημοσιογράφου Θωμαΐδος Κιζιρίδου.
Εντυπωσιακή ήταν και η σέρρα που χόρεψαν μέλη της αποστολής στο χώρο της ημερίδας, κερδίζοντας τα πλατιά χαμόγελα των μη Ποντίων ευρωβουλευτών, υπό τη λύρα και τον μακρόσυρτο σκοπό που «έπιασε» ο καθηγητής μουσικής Αλέξης Στεφανίδης. Νταούλι έπαιξε ο Τάσος Ιμιρτζίδης.
Στο πλαίσιο της ημερίδας ο Μανώλης Κεφαλογιάννης υποσχέθηκε στην Εύξεινο Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών να της παραχωρηθεί χώρος στο Ευρωκοινοβούλιο, σε οποιαδήποτε παρουσία της στις Βρυξέλλες, προκειμένου να προωθήσει ζητήματα του ποντιακού ελληνισμού.
- Οι φωτογραφίες του ρεπορτάζ είναι από τη σελίδα της Ευξείνου Λέσχης Ευρωπαίων Πολιτών στο facebook.
