Τον πρίγκιπα του Πόντου και ηγέτη της Επανάστασης του 1821 Αλέξανδρο Υψηλάντη θυμούνται και τιμούν την Κυριακή 31 Ιανουαρίου το Ινστιτούτο Διαβαλκανικής Συνεργασίας «Ρήγας Βελεστινλής» και η Πανελλήνια Ένωση Ποντίων Αξιωματικών «Αλέξανδρος Υψηλάντης», με επιμνημόσυνη δέηση που θα τελέσει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, στον Ι.Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών, στις 11:00 π.μ.
Τιμή στον Αλέξανδρο Υψηλάντη θα αποδώσει άγημα 30 παιδιών με ποντιακές φορεσιές από το χορευτικό τμήμα της Ένωσης Ποντίων Νίκαιας-Κορυδαλλού.
Έχουν περάσει 188 χρόνια από το θάνατό του, και για πρώτη φορά τελείται στην Ελλάδα επιμνημόσυνη δέηση υπέρ του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ο οποίος υπήρξε από τις πιο τραγικές και συνάμα ιερές μορφές της Επανάστασης του 1821.
«Οι Πόντιοι δεν ξεχνούμε τον άνθρωπο που ηγήθηκε της Eπανάστασης και έδωσε και τη ζωή του γι’ αυτήn, σε αντίθεση με το ελληνικό κράτος που ακόμα και τα οστά του είχε αφήσει στα αζήτητα για κάποιο διάστημα, όταν μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα», δήλωσε στο pontos-news.gr με αφορμή την εκδήλωση ο πτέραρχος ε.α. και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ποντίων Αξιωματικών, Γιώργος Τσαλουχίδης.
Στον Ι.Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών, στην οδό Στησιχόρου, φυλάσσονται από το 1859 οι καρδιές τόσο του Αλέξανδρου Υψηλάντη όσο και του αδελφού του Γεώργιου.
Μόνο μία φορά, τον Δεκαπενταύγουστο του 2013, με πρωτοβουλία της Πανελλήνιας Ένωσης Ποντίων Αξιωματικών μεταφέρθηκαν από το ησυχαστήριό τους στην Παναγία Σουμελά για να βρεθούν κοντά στους χιλιάδες Πόντιους που συνέρρευσαν για να αποτίσουν φόρο τιμής, αναθυμάται με συγκίνηση ο Γιώργος Τσαλουχίδης.
Ήταν διακαής επιθυμία του πρίγκιπα Αλέξανδρου να μεταφερθεί η καρδιά του στα ελληνικά χώματα, όπως βεβαιώνεται και από την επιστολή του αδελφού του Νικολάου προς τον Δημήτριο, ο οποίος πολεμούσε τότε στην Ελλάδα:
Φίλτατε αδελφέ Δημήτριε,
Νέος κτύπος κατετάραξε τας ψυχάς ημών. Ο αυτάδελφος ημών Αλέξανδρος, ούτος ο αείμνηστος πατήρ ημών και φίλος ως ουδείς άλλος, εν διαστήματι τριών λεπτών τη 19η Ιανουαρίου ετελεύτησε και εισήλθεν εις τας αιωνίους μονάς. Το τέλος του ήτο αγγελικώτατον, ως τα πάθη του μαρτυρικώτατα. Διά προσταγής του εκρατήσαμεν την καρδίαν του δια την πατρίδα, το οποίον και εκτελέσαμεν, ενταυτώ όμως εβαλσαμώθη και το σώμα του όπου αν η πατρίς θελήση να ενταφίαση και αυτό εν καιρώ τω προσήκοντι, να εκτελέσωμεν. Μακαρία η μνήμη του.
Η επιθυμία του έγινε πραγματικότητα. Η καρδιά του αποσπάστηκε από το άψυχο σώμα του και φυλάχθηκε αρχικά στον Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου της Βιέννης και εν συνεχεία το 1843 μεταφέρθηκε στην Ελλάδα στον τότε καθεδρικό ναό της Αγίας Ειρήνης, στην οδό Αιόλου. Η δε σορός του Αλέξανδρου Υψηλάντη αρχικά ενταφιάστηκε στο νεκροταφείο Zανκτ Μαρξ στη Βιέννη (στο αυστριακό και έπειτα στο ελληνικό τμήμα). Από εκεί το 1903 τα οστά του μεταφέρθηκαν εντός σαρκοφάγου στο οικογενειακό κτήμα των Σίνα-Υψηλάντη στο Ραπόλτεν Κίρχεν.
Tο εκκλησάκι των Ταξιαρχών στη Στησιχόρου, όπου φυλάσσονται οι καρδιές του Αλέξανδρου και του Γεώργιου Υψηλάντη
Τελικά, τον Αύγουστο του 1964 –μετά από 136 χρόνια– τα οστά του μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και εναποτέθησαν εντός ληκύθου στον προαύλιο χώρο του Ι.Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Πεδίον του Άρεως.
