Αν και υπήρξε ένα πολύπλοκο ιστορικό φαινόμενο που εξελίχθηκε σε βάθος δεκαετιών, η αποχώρηση των Ελλήνων από την Αίγυπτο συχνά συμπυκνώνεται στην πολιτική Νάσερ και στον καβαφικό αποχαιρετισμό της Αλεξάνδρειας – «Αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις», λέει ο στίχος στο «Απολείπειν ο θεός Αντώνιον». Ωστόσο, η έξοδος των Ελλήνων από την Αίγυπτο δεν συνδέεται de facto με τις κρατικοποιήσεις του Αιγύπτιου προέδρου.
Η ελληνική παροικία υπήρξε έως το 1962 η πολυπληθέστερη ξένη παρουσία στην Αίγυπτο.
Ο ιστορικός και συνεργαζόμενος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Paris-Est Marne-la-Vallée, Άγγελος Νταλαχάνης, στο βιβλίο του που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης εξετάζει την πορεία της ελληνικής παροικίας της Αιγύπτου από το 1937 έως το 1962, και προσπαθεί να δώσει την πραγματική διάσταση στην ιστορία των Αιγυπτιωτών. Όπως λέει, οι Αιγυπτιώτες έγιναν σταδιακά ξένοι σε ένα περιβάλλον υπό μετασχηματισμό, ενώ οι τύχες τους δεν βοηθήθηκαν από την ψυχροπολεμική μεταναστευτική στρατηγική του ελληνικού κράτους.
Η οδός Σερίφ Πασά της Αλεξάνδρειας σε καρτ ποστάλ
Ακυβέρνητη Παροικία: Οι Έλληνες στην Αίγυπτο από την κατάργηση των προνομίων στην έξοδο 1937-1962, είναι ο τίτλος του βιβλίου. Με αφετηρία το 1937, τη χρονιά δηλαδή που καταργήθηκαν τα αποικιακού τύπου προνόμια που απολάμβαναν οι ξένοι στην Αίγυπτο, ο συγγραφέας παρακολουθεί την πορεία της ελληνικής παροικίας έως την αποχώρηση, η οποία κορυφώθηκε το 1962, και την εντάσσει στο πλαίσιο των τοπικών και διεθνών εξελίξεων.
Είναι η πρώτη ιστορική μελέτη στα ελληνικά που διαλύει τα στερεότυπα για τους Αιγυπτιώτες, διαψεύδει τα απλοϊκά σχήματα για το πώς χάθηκε η Αίγυπτος, και ανατρέπει την κυρίαρχη αντίληψη που παραλληλίζει το τέλος τής εκεί ελληνικής παροικίας με το δράμα του 1922.
Στις σελίδες του βιβλίου εξετάζονται οι πολιτικές που υιοθετήθηκαν για τη μακροχρόνια παραμονή των Ελλήνων στην Αίγυπτο, αναλύονται οι αντιδράσεις της παροικίας στον ταχύ οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό μετασχηματισμό της Αιγύπτου, και διερευνώνται οι στρατηγικές που αναπτύχθηκαν για τη μετανάστευση ή τον επαναπατρισμό των Ελλήνων.
Η ιστορική μελέτη δείχνει ότι στη διάρκεια αυτής της περιόδου η ελληνική παροικία στην Αίγυπτο βρέθηκε σε σύγχυση και χωρίς καθαρό προσανατολισμό μπροστά στις νέες προκλήσεις.
Το βιβλίο του Άγγελου Νταλαχάνη θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2016 στις 19:00, στο κεντρικό κτήριο του Μουσείου Μπενάκη στην οδό Κουμπάρη στην Αθήνα. Την παρουσίαση θα κάνουν ο διευθυντής της Εφημερίδας των Συντακτών Νικόλας Βουλέλης, ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Χρήστος Χατζηιωσήφ και ο ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος.
