Την είδαμε και την απολαύσαμε στο Παμποντιακό Πανοΰρ’ «Τη Θωμά ’ς σα Σούρμενα», τον Απρίλιο του 2015. Ο χορός της στο παραδοσιακό γλέντι, με το σάλι που φορούσε στην πλάτη, ήταν η αιτία να την αναζητήσουμε και να την γνωρίσουμε.
Η Ελένη Σταυριανίδου γεννήθηκε στο χωριό Τσίρχβα της Γκουνταούτα, στις 12 Δεκεμβρίου του 1934. Οι γονείς της ήταν ο Κυριάκος Παπαδόπουλος από το Αρμουτλούχ της Σαμψούντας, γεννημένος το 1899, και η Ειρήνη Λαζαρίδη από το χωριό Χουρμαλούχ του Σοχούμ, γεννημένη το 1896.
Μια από καρδιάς αφήγηση που καταλήγει σε… ποντιακό τραγούδι και χορό!
Ποτέ της δεν σκέφτηκε να γυρίσει πίσω στη Ρωσία, όσο δύσκολα κι αν ήταν (και είναι) στην Ελλάδα. Έζησε τις δυσκολίες της εποχής εκείνης, με αποκορύφωμα την εξορία επί Στάλιν το 1949 (προς το Κεντάου του Καζακστάν) και το δρόμο της προσφυγιάς προς την Ελλάδα το 1989. Όπως μας διηγείται, στις 2:00 τα ξημερώματα ήρθαν στο σπίτι της, όπως και σε κάθε σπίτι Ελλήνων τότε, το 1949, να τους διώξουν με τη βία. Εκείνοι νόμιζαν ότι τους στέλνουν στην Ελλάδα, όμως η ιστορία τούς ήθελε στις αχανείς εκτάσεις του Καζακστάν.
Αναστορεί το παρελθόν καθισμένη σε μια ανεκτίμητης συναισθηματικής αξίας καρέκλα που έφερε από το Καζακστάν
«Αυτοί-ν-ο κόσμος, ευλο’ίαν έγκ’ εμάς», όπως μας εξιστορεί η Ελένη Σταυριανίδου, ήταν τα πρώτα λόγια των ντόπιων κατοίκων όταν αντίκρισαν τους εξορισμένους Έλληνες. Οι Αρχές τούς είχαν προειδοποιήσει πως θα έρθει άγριος κόσμος με κέρατα(!). Αιτία ωστόσο για τα θερμά λόγια ήταν ότι με το που πάτησαν το πόδι τους στην περιοχή, άρχισε να βρέχει μετά από αρκετό καιρό ξηρασίας.
«Χάι-χάι έρθεν και βάι-βάι επέμ’νε ’μεν. Μόνον περιμένω το θάνατο», μας λέει, ικανοποιημένη για ό,τι αξίες και ιδανικά μεταλαμπάδευσε στα παιδιά και τα εγγόνια της.
Όταν ήρθε στην Ελλάδα έμεινε για τέσσερα χρόνια στην Καλλιθέα, και σήμερα κατοικεί μόνιμα σε ένα σπίτι στο δήμο Φυλής που το έχτισε –όπως μας διηγήθηκε– μαζεύοντας και πουλώντας κουτάκια από αλουμίνιο… Η πιο τραγική στιγμή της ζωής της; επτά ώρες αφότου έφτασαν στην Ελλάδα, ο γιος της σκοτώθηκε σε τροχαίο.
Όχι μόνο γνωρίζει από σέλφι (που δεν την αρνήθηκε), αλλά και φωτογραφήθηκε με τον συνεργάτη του pontos-news.gr
Βασίλη Καρυοφυλλίδη και τον Θοδωρή Μακρίδη, προσφέροντάς τους ατζίκα
Σήμερα, 81 ετών, ζει και συντηρεί την οικογένειά της και τον κήπο της, αλλά και είναι μια καλή Πόντια μαγείρισσα – κι αυτό μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε, μιας και μας προσέφερε σάλτσα Καυκάσου (ατζίκα) από τα χέρια της.
Όσο για το χορό της στο πανηγύρι των Σουρμένων, μας ανέφερε πως πάντα ήταν η ψυχή του χωριού, μιας και σχεδόν σε όλες τις ποντιακές συναθροίσεις έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο: Βασίλης Καρυοφυλλίδης
