Ο ρόλος της πίστης στη ζωή των Ποντίων καθόρισε την πορεία και την εξέλιξή τους. Βαθιά θρησκευόμενοι, τιμούσαν της μεγάλες γιορτές της ορθοδοξίας και των αγίων που έβγαλε η ποντιακή γη. Σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου, η εκκλησία μας γιορτάζει τον Άγιο Φωκά από τη Σινώπη του Πόντου, ο οποίος θεωρείται ο προστάτης των βυζαντινών ναυτικών γιατί σύμφωνα με το συναξάρι του, όταν ήταν ακόμη παιδί, έδιωξε το δαίμονα που κατοικούσε σ’ ένα πλοίο και καταπράυνε την τρικυμία.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση κοίταζε πάντα από την πλώρη κατά πού είναι οι ξέρες, διόρθωνε τα πανιά των καραβιών και ξυπνούσε τον καπετάνιο αν είχε αποκοιμηθεί στο τιμόνι ενώ κινδύνευε το πλοίο.
Πατρίδα του Αγίου Φωκά ήταν η Σινώπη του Ευξείνου Πόντου. Οι γονείς του Πάμφυλος (ναυπηγός στο επάγγελμα) και Μαρία μεταλαμπάδευσαν στον Φωκά από την παιδική του ηλικία τη φλόγα της αγνής πίστης τους και τη θερμή ευσέβειά τους. Ο Φωκάς από μικρό παιδί εντρυφούσε στην ανάγνωση των Γραφών, κι εκείνο που ιδιαίτερα τον διέκρινε ήταν η θερμή και ειλικρινής αγάπη που είχε προς τον Θεό, αλλά και προς τους συνανθρώπους του.
Αναδείχθηκε Επίσκοπος Σινώπης και ευτύχησε να έχει το χάρισμα της επιτέλεσης θαυμάτων στο όνομα του Τριαδικού Θεού. Ανέπτυξε έντονη ιεραποστολική δραστηριότητα στην περιοχή της επισκοπής του, γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο σε κάποιους φανατικούς ειδωλολάτρες. Πράγματι, ο Έπαρχος Αφρικανός διέταξε τη σύλληψή του και τον έριξαν σε καυτό λουτρό, όπου και παρέδωσε το πνεύμα του, επί των χρόνων του αυτοκράτορα Τραϊανού (98-117 μ.Χ.).
Μέρος της κάρας του Αγίου Φωκά βρίσκεται στην Ιερά Μονή Ξενοφώντος Αγίου Όρους και μέρη του ιερού λειψάνου του στις μονές Σταυρονικήτα Αγίου Όρους και Παναγίας Σουμελά Βερμίου.
