Τρεις ημέρες μετά το εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου και τις εκδηλώσεις στην Παναγία Σουμελά, τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου του Πόντου με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθο, μετέβησαν στο Βατούμ του Καυκάσου για να εξετάσουν κρίσιμα εθνικά θέματα του Πόντου.
Η Συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου έγινε στις 19 Αυγούστου 1920 μετά τα δραματικά γεγονότα στην περιοχή του Πόντου, κυρίως στην Κερασούντα, αλλά και με κύριο θέμα την αντιμετώπιση των προσφύγων στη Ρωσία.
Το Εθνικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τριμελή επιτροπή από τους Λεωνίδα Ιασωνίδη, Βασίλειο Ιωαννίδη και Θεμ. Καζαντζόγλου να μεταβεί στην Αθήνα, να συναντήσει τον πρωθυπουργό Ελ. Βενιζέλο και να του θέσει υπόψη τα κρίσιμα αυτά ζητήματα.
Μετά τη δίωρη ακρόαση που είχαν εκδόθηκε το ακόλουθο ανακοινωθέν:
«Αξιοθέντες διώρου ακροάσεως παρά τω κ. Βενιζέλω εξεθέσαμεν λεπτομερώς παρούσαν κατάστασιν τρομοκρατουμένου Πόντου, ιδιαιτέρως δε κατάστασιν προσφύγων Ρωσίας. Υπεδείξαμεν μέτρα κατάλληλα και ανάγκην αμέσου αυτών εφαρμογής. Μετά σοβαράν συζητησιν επεφυλάχθη απαντήσαι λίαν προσεχώς, διαβεβαιώσας αμέριστον αυτού ενδιαφέρον υπέρ Πόντου»
Εκτός από τον Ελευθέριο Βενιζέλο η Επιτροπή είδε τον Πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εξωτερικών και Περιθάλψεως, στους οποίους εξέθεσε τα δεινοπαθήματα των πληθυσμών του Πόντου.
Εζήτησε από αυτούς την ταχεία ενέργεια της κυβερνήσεως όπως περισωθεί ο απειλούμενος ελληνισμός. Παράλληλα η Επιτροπή επισκέφθηκε και ενημέρωσε τους πρεσβευτές των Δυνάμεων και όλοι έδωσαν διαβεβαιώσεις ότι «λίαν προσεχώς θα προστατευθή καταλλήλως ο ελληνικός πληθυσμός του Πόντου».
Σημειωτέον, ότι εκείνες τις μέρες πολλοί Έλληνες της Κερασούντας οδηγήθηκαν από τους Τσέτες βιαίως εκτός της πόλεως και εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους, ενώ ο Τοπάλ Οσμάν συνέλαβε περί τους 150 προκρίτους ομογενείς μας της κοινότητος Κερασούντος και τους μετέφερε στην ενδοχώρα χωρίς να γνωρίζει κανείς την τύχη τους.
Στον προεστό Γεώργιο Βαλαβάνη, που τόλμησε να διαμαρτυρηθεί, του έκοψαν τη γλώσσα, τα χέρια και τον πέταξαν στη θάλασσα…. Το ίδιο έκαναν και σε δύο νεαρά παιδιά.
Τάσος Κοντογιαννίδης
