Σπουδαίο μοναστήρι του ποντιακού ελληνισμού, σκαρφαλωμένο στο βράχο της Ανάληψης, αυτό της Παναγίας της Σταυροπηγιανής, της Γαράσαρης ή Καγιάντιπι (των Βράχων).
Οι Έλληνες επισκέπτες που συνόδευσε το pontos-news.gr στα μέρη του Πόντου, πριν από λίγες ημέρες, μπόρεσαν να ζήσουν τη χαρά της προσκύνησης τούτου του σημαντικού συμβόλου της πίστης.
Κόβεται η ανάσα σου στη θέα του ακόμα και σήμερα, που πια δεν έχει την αίγλη της γνήσιας, πρώτης κατασκευής, απόρροια πίστης και επιμονής ενός ανθρώπου. Ο άνθρωπος αυτός ήταν ο Ιωάννης ο Ησυχαστής που κατά τον 5ο αι., αφού διαμοίρασε την περιουσία του και τα υπάρχοντά τους στους φτωχούς, ίδρυσε τη Μονή. Αργότερα έγινε μητροπολίτης Νικοπόλεως, η μοναχική ζωή όμως ήταν φαίνεται το πεπρωμένο του κι έτσι άφησε τη μητρόπολή του και μετέβη στα Ιεροσόλυμα για να μονάσει εκ νέου.
Η Παναγία η Γαράσαρη, όπως επίσης αποκαλείται, στη διάρκεια των αιώνων καταστράφηκε και λεηλατήθηκε και έμελλε να γίνει ο π. Ιωαννίκιος Θωμαΐδης από το γειτονικό χωριό Χάχαυλα, που βγάζει κληρικούς, ο νέος δημιουργός ενός συμβόλου της πίστης.
Από το λατομείο της Κόρατζας μεταφέρθηκαν οι πελεκητές πέτρες κι έγιναν περικαλλές μοναστήρι, με σαράντα κελιά για τους μοναχούς, ξενώνες και χώρους φιλοξενίας. Γιόρταζε η μονή τον Δεκαπενταύγουστο και γιόρταζαν μαζί όλοι οι Πόντιοι…
Μέχρι τον Ιούνιο του 1924. Στις 25 εκείνου του μηνός ο τελευταίος ηγούμενος της Μονής, αρχιμανδρίτης Ηλίας Παπαδόπουλος, από το χωριό Αλισάρ, αναχώρησε για την Ελλάδα μεταφέροντας μέρος των ιερών κειμηλίων τα οποία δώρισε στην εκκλησία του χωριού Κορυφή Καβάλας.
Δεκαετίες ολόκληρες το μοναστήρι λεηλατούνταν. Έσπασαν, χάραξαν, έσκαψαν αυτοί που περίμεναν να βρουν θησαυρούς και χρυσάφι, και οι άλλοι, παραχαράκτες της πίστης τους, που με την καταστροφή πίστευαν ότι θα επιτελέσουν «θεάρεστο» έργο.
Ήρθε όμως το πλήρωμα του χρόνου, και προς επίρρωσιν του ρητού «συν Αθηνά και χείρα κίνει», πείσθηκαν οι τουρκικές Αρχές να αναστηλώσουν τη Μονή. Το πώς ακριβώς είναι θέμα άλλου άρθρου, που θα έχει πολύ ενδιαφέρον.
Σήμερα, η Μονή που οι Τούρκοι αποκαλούν Meryem Ana Manastırı, δεσπόζει στο βράχο και υποδέχεται με το αγίασμά της τους πιστούς, οι οποίοι καλούνται να ανέβουν ένα περιποιημένο πλατύ πλακόστρωτο, πολύ ανηφορικό αλλά ευβάδιστο μονοπάτι.
Στην επίσκεψή τους πριν από λίγες ημέρες οι Έλληνες προσκυνητές κάθε τόσο διέκοπταν την ανάβασή τους για να θαυμάσουν το μαγικό τοπίο.
Φτάνοντας στο χώρο της μονής, η αίσθηση ήταν αυτή της λύτρωσης. Ένα όνειρο ζωής για πολλούς Νικοπολίτες είχε γίνει πραγματικότητα. Για την εμπειρία του στο pontos-news.gr μίλησε ο Παύλος Στεφανίδης.
Ήθελε κότσια να ανέβεις για το προσκύνημα αυτό· ακόμα κι εκείνοι που είχαν δυσκολίες, όμως, δεν πτοήθηκαν. Όπως ο Λευτέρης Τσανίδης που ανέβηκε με τη σύζυγό του Ειρήνη. Δεν κάνει κανείς συχνά ένα τέτοιο ταξίδι ψυχής…
Ευχή όλων των προσκυνητών ήταν να μπορέσουν όλοι όσοι άκουγαν από τους παππούδες τους τις ιστορίες για τη μεγάλη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου στην Παναγία τη Γαράσαρη, να βρεθούν εκεί για να ανάψουν ένα κεράκι στη μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν.
Κείμενο-Φωτογραφίες-Βίντεο: Έρση Βατού
- Με πληροφορίες από το Σάββας Καλεντερίδης, Ανατολικός Πόντος, εκδ. Ινφογνώμων.
