Μια αίσθηση ανοιχτωσιάς και γαλήνης πλημμυρίζει τον επισκέπτη του χωριού Ισπαχή, σήμερα Sipahi, της επαρχίας Νικοπόλεως νομού Κερασούντας.
Νεόκτιστα σπίτια, πιο καλαίσθητα από αυτά που βλέπει κανείς στη σύγχρονη επαρχία της Τουρκίας, προβάλλουν πίσω από την αραιή βλάστηση του χωριού που τα τελευταία χρόνια αποτελεί ελκυστικό προορισμό για τους πιο εύρωστους οικονομικά Νικοπολίτες.
Απέχει άλλωστε μόλις μερικά χιλιόμετρα από τη Νικόπολη (σήμερα Şebinkarahisar).
Το παλιό σπίτι με τη βαριά την πέτρα μοιάζει να αρνείται να εγκαταλείψει… Τι κι αν πλάι του στέριωσαν καινούρια;
Είναι τούτο το χωριό ένα από τα δεκάδες της περιοχής που κάποτε είχαν ανθηρές ελληνικές κοινότητες. Στις αρχές του περασμένου αιώνα, πολύ πριν από τον βίαιο ξεριζωμό, είχε ανεγερθεί σε τούτον τον τόπο περικαλλής ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, με ψηλό καμπαναριό και βαρύτιμη καμπάνα. Από το 1916 και μετά ερείπια άρχισαν να γίνονται οι ζωές των ανθρώπων και η εκκλησία, ακολουθώντας τον ίδιο δρόμο, ισοπεδώθηκε.
Έμελλε όμως οι πελεκητές της πέτρες να επιζήσουν, και σήμερα στεγάζουν το τέμενος του χωριού.
Μέλος κίονα μπροστά από το τζαμί που χτίστηκε με την πέτρα του ναού
Με μπροστάρη τον ερευνητή-ιστορικό Νίκο Πετρίδη, ομάδα προσκυνητών με καταγωγή από την ευρύτερη περιοχή της Νικοπόλεως επισκέφτηκαν τα χωριά των προγόνων τους, τα μέρη που εκείνοι ανέστησαν με τον κόπο και την εργασία τους. Ανάμεσά τους, στην ομάδα που ακολούθησε το ταξίδι του γραφείου «Ταξίδια Τραπεζούς», ο Χαράλαμπος Καρυδόπουλος και ο Τάσος Γιορπαλίδης που αναζήτησαν και βρήκαν τα σημεία όπου κάποτε βρίσκονταν τα σπίτια-σπιτικά των παππούδων τους.
Πετρόχτιστη κατοικία, μάρτυρας του παρελθόντος του Ισπαχή
Μια πέτρα από τα χαλάσματα θα τους συντροφεύει πάντα τη μνήμη ζωής και σε όλους όσοι σήμερα ζουν σε αυτούς τους τόπους θα σφραγίζει μιαν αλήθεια: την αδιάλειπτη παρουσία του ελληνικού στοιχείου εδώ για αιώνες.
Καμβάς γίνεται ο ουρανός, για να φιλοξενήσει ό,τι κάποτε ήταν σπιτικό
Είναι αυτοί, οι σημερινοί κάτοικοι του Ισπαχή που υποδέχτηκαν τους Πόντιους προσκυνητές, μαζί και το pontos-news.gr που κάλυπτε το ταξίδι, στην κεντρική πλατεία, στο κοινοτικό κατάστημα. Υποδοχή με δροσερό αϊράνι και γλυκάκια – αλλά κυρίως με μουσική. Τα πρόσωπα εκείνων που μας είδαν, χαρούμενα. Σαν να την περίμεναν και την προσδοκούσαν τούτη την επίσκεψη.
Δίχως λύρα –ή λούρα, όπως την έλεγαν εδώ (καταπώς μας είπε ο Ν. Πετρίδης)– αλλά με νταούλι και ζουρνά, οι μουσικοί έδωσαν το ρυθμό για να στηθεί χωρίς προγραμματισμό ένα πανηγύρι. Οι παλιοί και οι νέοι κάτοικοι του χωριού έγιναν ένα, και παρά τη ζέστη δεν έλεγαν να σταματήσουν το χορό. Η συγκίνηση εμφανής σε όσους ήξεραν, και η περιέργεια επίσης σε εκείνους που αγνοούσαν το παρελθόν αυτού του τόπου.
Πρώτος και καλύτερος στο χορό ο παππούς της παρέας, ο κύριος Αλέκος Ακριτίδης, που έβαλε τα γυαλιά σε όλους! Κεφάτοι καθώς ήταν και ακολουθώντας έθιμα που… ταράζουν πολλούς, οι κάτοικοι του χωριού έβγαλαν τα πιστόλια για να ρίξουν στον αέρα εκφράζοντας έτσι τη χαρά τους και αποδίδοντας τιμές στους επισκέπτες. Το σκηνικό κατέγραψε ο Νίκος Πετρίδης για το garasari.blogspot.gr.
Η γιορτή συνεχίστηκε σε κάθε… μαχαλά της περιοχής. Κανείς από τους ντόπιους δεν έπρεπε να μείνει παραπονεμένος. Άλλωστε δεν συμβαίνει συχνά σε αυτούς τους ανθρώπους να υποδέχονται τουρίστες – πόσο μάλλον Έλληνες ριζωμένους εδώ. Με την καρδιά και το μυαλό τους.
Κείμενο-Φωτογραφίες-Βίντεο: Έρση Βατού
