Σμύρνη, 1922. Τσέτες, φλόγες, καταστροφή, θάνατος, ξεριζωμός, προσφυγιά. Από τούτα τα μέρη και η Κανέλα-Λέλα. Όχι αρχόντισσα ή ευγενής, αλλά πόρνη σε ένα σπίτι στο Χαλκά Μπουνάρ. Εγκλωβισμένη σε ένα όνειρο που δεν της βγαίνει, αιχμάλωτη σε ψευδαισθήσεις υποσχέσεων, θύμα αόρατων και ορατών εχθρών. Ένα ξεχωριστό κορίτσι που αναμετράται καθημερινά με τον πόνο, την πίστη, τα συναισθήματα, τους ανθρώπους. Οι καλές στιγμές συντρίβονται από την οδύνη· την απώλεια του αγαπημένου της Αναστάση, της Αγγελικούλας, τη χαίνουσα πληγή του θείου Νώντα, το συντριπτικό μυστικό του αδελφού της Μπαμπέτ, του Φρανσουά, την εικόνα της φρίκης στα σλέπια της Κρεμμυδαρούς.
Από το γιαγκίνι της Σμύρνης στη Μασσαλία κι από εκεί στον Πειραιά, στα Βούρλα των αθλίων με μόνη αχτίδα φωτός την ανθρωπιά του Πανάγου και του Ρουσέτου. Κι έπειτα στο Δρομοκαΐτειο, όπου ηλίου φαεινότερο πια γίνεται ότι η Λέλα δεν μπορεί να αποχωριστεί το σκοτάδι της…
Είναι η Λέλα η πρωταγωνίστρια του νέου βιβλίου του Θωμά Σίδερη Κανέλα από τη Σμύρνη (εκδ. Μπατσιούλας), πρόσωπο εμπνευσμένο από το ποίημα της Γαλάτειας Καζαντζάκη «Το Αμαρτωλόν», που όπως ο ίδιος ο συγγραφέας είπε στην πρόσφατη παρουσίαση του έργου του στο polis art cafe, «κατοίκησε μέσα μου επτά ολόκληρα χρόνια».
Σαν μακρόσυρτο μοιρολόι η ζωή της, όπως αυτό που τραγούδησε με σπασμένη φωνή συγκινώντας το κοινό στην παρουσίαση η Μαρίκα Καλαϊτζή από το Μελί της Μικρασίας.
Την είδαμε τη Λέλα στο θεατρικό έργο του Σίδερη Τελευταίο Σπίρτο, πονεμένη και διαλυμένη, μια φιγούρα αντιήρωας, που δεν έχει τη λάμψη της κοσμοπολίτικης Σμύρνης προ της Καταστροφής, κουβαλά όμως μέσα της το τραύμα της βίαιης εκρίζωσης από αυτό που ένιωθε πατρίδα.
Είναι βιβλίο που διαβάζεται απνευστί αυτό του Σίδερη. Με τεράστιο έρμα ανθρωπιάς μέσα από τη σκληρή περιγραφή μιας διαρκούς, αναγκαστικής μετακίνησης και αναζήτησης του καλύτερου. Με μισάνοιχτα παράθυρα στην ιστορία του ελληνισμού· αυτό που βλέπουμε δεν είναι εκείνο που απαραίτητα νοσταλγούμε, το ωραίο, το αρχοντικό, το μείζον. Είναι συχνά το μικρό αλλά αξιαγάπητο. Εκείνο που κάποιος είχε και ίσως τότε δεν εκτιμούσε. Μέχρι που το έχασε.
Απόσπασμα από το βιβλίο του Θωμά Σίδερη
Σε μια ιστορία που διαβάζεται απνευστί, η Λέλα πρωταγωνιστεί αλλά δεν επισκιάζει όσους συναντά στο πέρασμά της, εκείνους που τη σημαδεύουν· την στιγματίζουν σαν την σκουριά που θέλει να την διώξει ή της στάζουν βάλσαμο στη λαβωμένη της ψυχή.
Μια ιστορία Ιστορία. Για τα δεινά των ξεριζωμένων, τις δυσκολίες της εγκατάστασης, τη ζωή που τελικά αιφνίδια αλλά πεισματικά ξεπηδά μέσα από το θάνατο. Να το διαβάσετε!
