Θυελλώδης, όπως αναμενόταν, ήταν η Σύνοδος Κορυφής για το Μεταναστευτικό, όπου οι ηγέτες των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν σε ένα εθελοντικό σχήμα για τη μετακίνηση περίπου 40.000 μεταναστών από την Ερυθραία και τη Συρία που σήμερα βρίσκονται σε Ελλάδα και Ιταλία, και άλλων 20.000 που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στα σύνορα της ΕΕ.
Όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, μετά από επτά ώρες συνομιλιών οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ όχι μόνο απέρριψαν τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του προγράμματος –όπως ήταν η αρχική πρόταση–, αλλά αποφάσισαν να εξαιρέσουν την Ουγγαρία, η οποία χαρακτήρισε το σχέδιο «παράλογο», και τη Βουλγαρία ως μια από τις φτωχότερες χώρες της ΕΕ.
Την ένταση στη Σύνοδο επιβεβαίωσε και η Άνγκελα Μέρκελ, λέγοντας ότι «ήταν ένας πολύ έντονος διάλογος. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχω δει όσον αφορά τις ευρωπαϊκές υποθέσεις στη θητεία μου ως καγκελάριος».
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ χαρακτήρισε το σχέδιο «μέτριων προσδοκιών» και αποκάλυψε ότι σε κάποιο σημείο της συνεδρίασης είπε στους Ευρωπαίους ηγέτες «δεν δίνω μία για τις διαφορές σας».
«Πρέπει να διαπιστώσουμε αν το σύστημα δουλεύει. Δεν έχει σημασία αν είναι υποχρεωτικό ή εθελοντικό. Το σημαντικό είναι αν μπορεί να βοηθήσει 60.000 πρόσφυγες» δήλωσε μετά τη Σύνοδο ο πρόεδρος της Κομισιόν. Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Ματέο Ρέντσι επέπληξε τους ομολόγους του για την ανικανότητά τους να συμφωνήσουν στο προτεινόμενο σχέδιο σε υποχρεωτική βάση, χαρακτηρίζοντάς τους μάλιστα «χασομέρηδες».
Σύμφωνα με το Reuters, το κλίμα στη Σύνοδο της Πέμπτης ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό της συναίνεσης ανάμεσα στους υπουργούς της ΕΕ που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο μετά το θάνατο 900 μεταναστών σε ένα σαββατοκύριακο ανοιχτά των ακτών της Λιβύης. Το σχέδιο προβλέπει ένα σύστημα κριτηρίων που αντικαθιστά τις αντιδημοφιλείς προτάσεις για υποχρεωτικές ποσοστώσεις σε κάθε χώρα, κατά των οποίων πάλεψαν χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία.
Τα κράτη μέλη θα αποφασίσουν για τα κριτήρια ανακατανομής των προσφύγων μέχρι το τέλος Ιουλίου.
Όσο αφορά τις περιπτώσεις μεταναστών που δεν μπορούν να ζητήσουν άσυλο στην Ευρώπη, οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών συμφώνησαν να ενισχύσουν τους μηχανισμούς επαναπατρισμού.
