pontosnews.gr
Τρίτη, 17/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ηλίας Τσιρκινίδης: Ο ποιητής των Ποντίων

1/03/2015 - 1:02μμ
Ηλίας Τσιρκινίδης: Ο ποιητής των Ποντίων
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ένας από τους σημαντικότερους Πόντιους ποιητές, που το έργο του αναδεικνύει σε κάθε στίχο την ομορφιά της ποντιακής διαλέκτου αλλά και την ευαισθησία και την τρυφερότητα του δημιουργού του, είναι ο Ηλίας Τσιρκινίδης. Από το Σταυρίν της Χαλδίας ήταν οι δικοί του, αλλά εκείνος γεννήθηκε στο Νοβοροσίσκ. Πέθανε σαν σήμερα, 1η Μαρτίου 1999. Μέσα από την ποίησή του ο Τσιρκινίδης ανασταίνει τον γνήσιο λαϊκό Πόντιο. Αντιλαμβάνεται δε την παράδοση και την ενσωματώνει τόσο πολύ στα γραπτά του, που κάποιος να δυσκολεύεται να δεχτεί ότι δεν πρόκειται για αμιγώς παραδοσιακή ποίηση.

Για τη γλωσσοπλαστική ικανότητά του έγραψε –μεταξύ άλλων– ο εκπαιδευτικός και λογοτέχνης Χρήστος Σαμουηλίδης επιλέγοντας ένα ποίημα, «Το γήτεμαν», για να αναδείξει το γεγονός ότι ο Τσιρκινίδης χρησιμοποιεί λέξεις ελληνικότατες, πανέμορφες και εύηχες σε κάθε στίχο. Όπως νερομάισσα, ‘κοδέσπενα, αρχόντ’σσα, σκοτία, φεγγοφώς, ορθούται, αμάραντον, δαφνόφυλλον, δαφνόριζον, ανάνθιστον, χαμελοπεταμέα…

Το pontos-news.gr επέλεξε να δημοσιεύσει ένα άλλο από τα κορυφαία του ποιήματα.

Ο Δήμον ο κεμεντζετσής
Ποίος εμαυρολόεσεν; Ποίος εμαυροείπεν;
«Κρωμέτες κατηβαίν’ ’ς σον Άδ’, τη Κωσταντά ο Δήμον!»
Κι εβόεσαν τα σύμπαντα κι η γη συνεταράεν,
κι ας σα συνεταράγματα ενοίεν τ’ Άδ’ η πόρτα
κι έρθεν το μαύρον το χαπάρ’ ’ς σον σκοτεινόν τον Άδην.

’Σ σον Άδ’ έσαν ταένυφοι και νέϊκα παλληκάρα,
’ς σον Άδ’ έσαν σουμαδεμέν’ κι έμορφα νυφαδόπα,
’ς σον Άδ’ καρδόπα θλιβερά και παραπονεμένα,
έκ’σαν ατο κι ελάγκεψαν κι εσκώθαν ’ς σο ποδάριν,
και ν’ έρθανε και ν’ έκοψαν τη Δήμονος τη στράταν.

«Έπαρ’, Δήμο, την κεμεντζέν και σύρον το τοξάριν!
Πέει μας π’ έκατσες κι έφαες, που έπες κρεν νερόπον;
Σίνος χαράν τραγώδεσες; Τίναν επαρεξέγκες;
Κι αν έν’, Δήμο μ’, Καλομηνάς κι αν είν’ καλά ημέρας,
κι αν είναι τα παρχάρα ’μουν μάραντα φορτωμένα,
κι αν είναι τα ψηλά ραχά καταπρασινισμένα!»

«Αν έρται ο Μάρτ’ς ο μάραντον κι Απρίλτς μανουσακέας,
αν έρται κι ο Καλομηνάς και τα καλά ημέρας,
εμείς ’κι παρχαρεύουμαι και ’ς σον παρχάρ’ ’κι πάμε!
Κι αν έν’ Δεκαπενταύγουστον κι αν έν’ τη Παναΐας
’ς σον Αεσέρ’ ’κι αχπάσκουμες, ’ς σην Σουμελάν ’κι πάμε!

’Κ’ έχουμε τα παρχάρα ’μουν και τ’ άγια μοναστήρα,
’κι έχουμε τα ψηλά ραχά και τα νερά τα κρύα!
Εφέκαμε τα μέρα ’μουν κι επήγαμ’ ’ς άλλα κόσμα
μακρά και πέραν θάλασσας ’ς σο πλαν τη Ρωμανίαν!»

«Ντο λες, ντο λες, ναι Δήμο μου, ντο λες κι απολογάσαι;
Είδες τον Άδην σκοτεινόν, είδες τον Άδην μαύρον,
είδες τον τόπον ντο πατείς, χωρίς άθα και φύλλα,
είδες τον τόπον ντο δαβαίντς χωρίς κρύα νερόπα
κι εσάσεψες την απαντή σ’ και την απολοΐα σ’!»

«Παρακαλώ, παρακαλώ θεού παρακαλίαν!
Μ’ απλώνετεν την κεμεντζέν, τρομάζ’νε τα χερόπα μ’!
Μ’ απλώνετεν και το τοξάρ’ καίεται το καρδόπο μ’!
Μη λέτε με να τραγωδώ, γομούντανε τ’ ομμάτα μ’!
Εγώ λόγον ’κι εσάσεψα, μη λέτεν εκομπώθα.
Ντο είδαν τ’ ομματόπα μου ’μολόεσα και είπα!»

Τον λόγον ’κ’ ετελείωσεν και την απολοΐαν
και ν’ έρθαν κι εγομώθανε ’ς ση Δήμο μ’ το κιφάλιν
και ν’ έρθαν κι εμυρίστανε τη Δήμονος τα χέρα
και ντο τερούν; ’Κ’ εμύριζαν ατά μανουσακέαν!

’Σ σον Άδ’ να βάϊ, ’ς σον Άδ’ ν’ αϊλί, ’ς σον Άδ’ μαύρα λαλίας
κι ο Δήμον στέκ’ ασάλευτος κι ο Δήμον μαραιμένος!
’Κι σκών’ απάν’ τ’ ομμάτα του τα καταδακρωμένα,
’κι αποδιπλών’ τα γόνατα ’τ’, τα καταδιπλωμένα,
’κι αποσταυρών’ τα χέρα του, τα κατασταυρωμένα.

• Δημοσιεύτηκε στο μηνιαίο λαογραφικό περιοδικό Χρονικά του Πόντου, τχ. 21-22, Αθήνα, Ιούνιος 1946, σελ. 526.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πρωτοσέλιδο της ομογενειακής εφημερίδας «Νέος Κόσμος». 21 Νοεμβρίου 1973
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Πολυτεχνείο 1973: Το τανκ στην πύλη και το μποϊκοτάζ σε ελληνικό πλοίο στη Μελβούρνη

17/11/2026 - 3:13μμ
Ο Ακρίτας αποτελεί μέρος της σύνθεσης του μνημείου Πόντιων Αγωνιστών που βρίσκεται στην παραλία της Αλεξανδρούπολης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Ποντιακό αντάρτικο: Πώς οι 47 του Αγιού Τεπέ έβγαλαν 2.500 αμάχους από τον κλοιό

17/11/2026 - 2:03μμ
Ιστορικό στιγμιότυπο από τη συνεδρίαση της τουρκοκυπριακής  «Βουλής», στις 15 Νοεμβρίου 1983, κατά την οποία εγκρίθηκε ομόφωνα η μονομερής ανακήρυξη του ψευδοκράτους (πηγή:  Αρχείο / μέσω Kıbrıs Genç TV)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

15 Νοεμβρίου 1983: Ανακηρύσσεται το ψευδοκράτος στην Κύπρο – Το «όχι» του ΟΗΕ

15/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ.: galani.gr)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δήμητρα Γαλάνη: Τα πολλά πρόσωπα μιας ξεχωριστής δημιουργού

14/11/2026 - 2:13μμ
Ο Δημήτρης Ψαθάς και δεξιά το ενδεικτικό του κατά το σχολικό έτος 1919-1920 με άριστα από το φημισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα της ανατολής "Φροντιστήριον Τραπεζούντος" στις 15 Ιουνίου 1920 (το ενδεικτικό φυλάσσεται στην προθήκη με τα προσωπικά αντικείμενα του Δ. Ψάθα στο "Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού" στην Φιλαδέλφεια  και αποτελεί δωρεά της εγγονής του Λένας Νίτσου-Ψαθά)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Δημήτρης Ψαθάς: Ο Τραπεζούντιος συγγραφέας που έκανε το χιούμορ «όπλο» απέναντι στην εξουσία

13/11/2026 - 5:48μμ
Μάιος του 1914, κατά τις προετοιμασίες υποδοχής του βασιλιά Κωνσταντίνου στην ελεύθερη Καστοριά (πηγή: Αρχείο Γ. Γκολομπία)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Καστοριά 1912: Οι 27 ιππείς και η μπλόφα των 25.000 στρατιωτών

11/11/2026 - 10:37πμ
Μεταφορά προσφύγων και παιδιών των ορφανοτροφείων με μικρές βάρκες στα πλοία που περίμεναν στη Σαμψούντα, 24 Δεκεμβρίου 1922 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Σαν σήμερα, 10 Νοεμβρίου 1922: 30 ημέρες διορία για Έλληνες και Αρμένιους – Το Λονδίνο ζητούσε στήριξη για τελεσίγραφο στην Άγκυρα

10/11/2026 - 9:51πμ
(Πηγή: Γιώργος Ε. Παπαδάκης, «Λαϊκοί πρακτικοί οργανοπαίκτες», Εκδ. Επικαιρότητα, Αθήνα 1983)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Αριστείδης Μόσχος: Ο δημιουργός που δίδαξε το σαντούρι και ανανέωσε την παράδοση

9/11/2026 - 5:27μμ
Ο Άγιος Νεκτάριος και το μοναστήρι του στην Αίγινα (φωτ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Άγιος Νεκτάριος: Ο αδικημένος του κόσμου και δικαιωμένος ενώπιον του Θεού

9/11/2026 - 9:23πμ
Ο Μπραντ Ντέιβις σε προωθητική φωτογραφία της τηλεοπτικής παραγωγής A Rumor of War (1980) (φωτ.: CBS Network / Wikimedia Commons)
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ...ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ

Μπραντ Ντέιβις, ο «καταραμένος» πρωταγωνιστής του «Εξπρές του μεσονυχτίου»

6/11/2026 - 2:25μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: nsa.gov/about/locations/)

ΗΠΑ: Εκτός λειτουργίας το άκρως απόρρητο δίκτυο επικοινωνιών της NSA

5 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook.com/ArmenianBlueCrossGreece)

Χριστουγεννιάτικο bazaar από τον Αρμενικό Κυανό Σταυρό με παραδοσιακά φαγητά και γλυκά

32 λεπτά πριν
(Φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Η αιματοβαμμένη σημαία μεταφέρθηκε στην αμερικανική πρεσβεία και «φυγαδεύτηκε» προς άγνωστη κατεύθυνση

58 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

1 ώρα πριν
Στο εργοστάσιο της Volkswagen στο Έμντεν, πόλη στην Κάτω Σαξονία (φωτ.: EPA / Christopher Neundorf)

Γερμανία: Προσελκύει μετανάστες, ενώ οι δικοί της πολίτες φεύγουν με ρυθμό-ρεκόρ

2 ώρες πριν
Εικόνα από την κηδεία του 23χρονου πυροσβέστη Γιώργου Ζυμπίδη στην Καστοριά (φωτ.: Αντώνης Παραράς/ EUROKINISSI)

Καστοριά: Το τελευταίο αντίο στον 23χρονο πυροσβέστη Γιώργο Ζυμπίδη

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV