Στη διελκυστίνδα μεταξύ της Αττικό Μετρό ΑΕ (της κρατικής, στην ουσία, εταιρείας επίβλεψης του έργου) και του ανάδοχου εργολάβου (κοινοπραξία AIASA, αποτελούμενη από την ΑΕΓΕΚ και τέσσερις ιταλικές εταιρείες) βρίσκεται σήμερα το πολύπαθο έργο κατασκευής του μετρό της Θεσσαλονίκης, με μεγάλα θύματα τους εργαζομένους, τους καταστηματάρχες γύρω από τα εργοτάξια, αλλά και όλους τους πολίτες της συμπρωτεύουσας.
Ένα έργο που στο τέλος του 2006, όταν ξεκινούσε, είχε χαρακτηριστεί ως «έργο πνοής» για τη Θεσσαλονίκη, έφτασε σήμερα να μετατραπεί σε «Γιοφύρι της Άρτας», ως συνέπεια σειράς παραμέτρων (κακός προγραμματισμός χρόνου και κόστους εκτέλεσης των εργασιών, καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της διαδικασίας των απαλλοτριώσεων στους σταθμούς Βούλγαρη και Νέας Ελβετίας, ανώριμες μελέτες, διάφορες παλινωδίες από τη διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης στην απόδοση του χώρου όπου στεγάζεται ο ΣΜΑ Πυλαίας, «πόλεμος» και νομικές προσφυγές μεταξύ Δήμου Θεσσαλονίκης και Πολιτείας για τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα στο σταθμό της Βενιζέλου, μεσοβέζικη στάση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για το ίδιο θέμα κτλ.).
«Παγωμένες» οι εργασίες
Σήμερα, στη χαραυγή του 2015 και οκτώ χρόνια μετά την τοποθέτηση των πρώτων εργοταξίων στην Εγνατία, δεν εκτελείται καμία εργασία. Από την 1η Δεκεμβρίου 2014 η εργολάβος κοινοπραξία σήκωσε «χειρόφρενο» σε όλες τις εργασίες, επειδή ολοκληρώθηκε η προθεσμία εκτέλεσης του έργου (1η Δεκεμβρίου 2014), αλλά και τα δύο χρόνια παράτασής της. Μάλιστα, η διοίκηση της κοινοπραξίας προχώρησε στις 17 Δεκεμβρίου και σε αίτηση διάλυσης της σύμβασης του έργου. Την απηύθυνε προς την Αττικό Μετρό ΑΕ. Η επιβλέπουσα εταιρεία την απέρριψε όμως την τελευταία μέρα της προηγούμενης χρονιάς, με μια λιτή ανακοίνωσή της με την οποία καλεί την κοινοπραξία –βάσει νόμου– να συνεχίσει το έργο.
Από εδώ και στο εξής έρχονται νέες περιπέτειες για το «έργο πνοής» της Θεσσαλονίκης, με απροσδιόριστες συνέπειες. Η κοινοπραξία έχει το δικαίωμα να προχωρήσει μέχρι τις 15 Ιανουαρίου σε ένσταση επί της μη αποδοχής από την Αττικό Μετρό της αίτησης διάλυσης της σύμβασης, και αν απορριφθεί και η τελευταία, να προχωρήσει στο διαιτητικό δικαστήριο. Βέβαια, υπαρκτό –και ίσως πλέον πιθανό– είναι το σενάριο οι δύο πλευρές να τα βρουν μετά από διαπραγμάτευση και να τεθεί νέο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του έργου.
Οι Θεσσαλονικείς είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν το σταθμό Πανεπιστήμιο στις 29 Αυγούστου 2014
Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι με βάση την τελευταία εξαγγελία της πολιτικής ηγεσίας του έργου, το μετρό της Θεσσαλονίκης θα είναι έτοιμο το πρώτο τρίμηνο του 2019. Μέχρι στιγμής βέβαια έχει ολοκληρωθεί μόλις το 30% των τεχνικών εργασιών και απομένουν περίπου 20 μήνες αρχαιολογικών εργασιών.
Ζήτημα μεγάλο υπάρχει μεταξύ της Αττικό Μετρό και της κοινοπραξίας και για το μέρος του έργου που έχει εκτελεστεί, αφού η τελευταία προχώρησε σε συνολικά 66 ενστάσεις (ομαδοποιημένες σε έξι ενότητες) στα διαιτητικά δικαστήρια! Η τελευταία προσφυγή εκδικάζεται τον ερχόμενο Φεβρουάριο και η απόφαση αναμένεται το αργότερο έως τον Σεπτέμβριο του 2015.
Μετακίνηση μνημείου από το σταθμό Βενιζέλου
Στον «αέρα» βρίσκεται βέβαια και η τύχη των αρχαιολογικών ευρημάτων στον υπό κατασκευή σταθμό της Βενιζέλου, αφού η προσφυγή του Δήμου Θεσσαλονίκης για μη αποκόλλησή τους ή έστω για επανασύνδεσή τους στο ίδιο σημείο μετά την ολοκλήρωση του έργου εξακολουθεί να βρίσκεται στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Μεγάλα θύματα εργόμενοι, καταστηματάρχες και φυσικά πολίτες…
Οι περίπου τριακόσιοι εργαζόμενοι στο μετρό της Θεσσαλονίκης, αλλά και οι καταστηματάρχες γύρω από τα εργοτάξια, αποτελούν τα μεγάλα θύματα του μπρα ντε φερ μεταξύ Αττικό Μετρό και κοινοπραξίας.
Η κοινοπραξία έχει καλέσει επανειλημμένα –τελευταία φορά έγινε αυτό την παραμονή των Φώτων– τους εκπροσώπους αλλά και έναν-έναν τους εργαζομένους προκειμένου να τους ενημερώσει ότι θα προχωρήσει σε μαζικές απολύσεις. Ακόμα και αυτοί που θα απομείνουν όμως δεν ξέρουν αν θα πληρωθούν μετά την 1η Δεκεμβρίου 2014. «Παρά τη διαβεβαίωση της Αττικό Μετρό ότι θα συνεχιστούν κανονικά οι εργασίες και παρά τη θετική διάθεση του εργολάβου να συνεχίσει το έργο, όλοι οχυρώνονται πίσω από νομικά έγγραφα κι εμείς απειλούμαστε με απόλυση.
»Την παραμονή των Φώτων ο εργολάβος μάς ενημέρωσε για άλλη μια φορά ότι θα κάνει απολύσεις. Αυτό σημαίνει ότι είναι αδύνατο να συνεχιστεί το έργο», ανέφερε στο pontos-news.gr ο γενικός γραμματέας του Σωματείου Εργαζομένων στο μετρό Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Παππάς (φωτο δεξιά).
Τραγική είναι η θέση και των καταστηματαρχών γύρω από τα εργοτάξια. Για οκτώ ολόκληρα χρόνια οι άνθρωποι έδωσαν έναν τιτάνιο μα και άνισο αγώνα προκειμένου να κρατήσουν «ζωντανές» πίσω από τις λαμαρίνες τις επιχειρήσεις τους, όμως η πλειονότητα δεν άντεξε, χτυπημένη και από την οικονομική κρίση.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Άγγελο Φιλιππίδη (φωτο αριστερά), έβαλε λουκέτο το 50% των μαγαζιών που λειτουργούσαν πριν από την έναρξη κατασκευής του έργου, ενώ χαρακτηριστικό είναι το τμήμα της οδού Δελφών, μεταξύ των οδών Μάρκου Μπότσαρη και Πέτρου Συνδίκα. Το συγκεκριμένο σημείο έχει νεκρώσει εμπορικά, αφού απέμεινε μόνο μία επιχείρηση (ένα σούπερ μάρκετ) σε λειτουργία!
«Στα χρόνια αυτά εκατοντάδες θέσεις εργασίας χάθηκαν, ενώ ο τζίρος των επιχειρήσεων που απέμειναν έχει μειωθεί κατά περίπου 80%. Ένα όνειρο για τη Θεσσαλονίκη, η κατασκευή του μετρό, έχει μετατραπεί σε εφιάλτης για τους καταστηματάρχες», τόνισε ο Α. Φιλιππίδης.
Για τους πολίτες, τέλος, ούτε λόγος. Αυτοί βλέπουν τη στασιμότητα κουνώντας το κεφάλι συγκαταβατικά και μοιάζουν να μην πιστεύουν καμία υπόσχεση.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
